Soliqlarni optimallashtirish: nima qonuniy, nima emas

2026-yilda qonuniy vositalar

• rejimni tanlash: daromad 1 mlrd soʻmgacha boʻlganda aylanmadan olinadigan soliq (Soliq kodeksi, 461-modda) yoki QQS hisobga olinadigan umumiy rejim;
• IT Park rezidentlari uchun 2028-yilgacha va daromadning 50 foizidan koʻpi eksport qilinganda 2028-yildan 2040-yilgacha imtiyozlar (483-modda);
• qaytarishlar va shartlar oʻzgarganda QQSni oʻz vaqtida tuzatish (257-modda);
• tekshiruvdan oldin xatolarni tuzatish: xato aniqlangunga qadar soliq va penya toʻlansa, javobgarlik qoʻllanilmaydi (82-modda).

Qonuniy vositalar

• Biznesning haqiqiy modeliga mos soliq rejimini tanlash va uni toʻgʻri almashtirish
• Faoliyatning alohida turlari uchun nazarda tutilgan imtiyozlarni qoʻllash
• Kompaniyalar guruhi va guruh ichidagi hisob-kitoblarning toʻgʻri tuzilmasi
• Bitimlarni soliq oqibatlari iqtisodiy mazmunga mos keladigan tarzda rasmiylashtirish
• Norezidentlar bilan ishlashda ikki tomonlama soliqqa tortishning oldini olish toʻgʻrisidagi bitimlarni qoʻllash
• Chegirmalar va qoplash huquqidan oʻz vaqtida foydalanish

Nima sxema hisoblanadi va u nima bilan tugaydi

Haqiqiy xoʻjalik mustaqilligisiz biznesni boʻlib yuborish, soxta shartnomalar boʻyicha xarajatlar, tushumni kamaytirib koʻrsatish, amalda mehnat munosabatlari boʻlgan holda xodimlarni oʻzini oʻzi band qilgan shaxs sifatida rasmiylashtirish — bularning barchasi optimallashtirish emas, xavf.

Oʻzaro bogʻliq shaxslar bilan bitimlarni alohida qayd etamiz: 20 foizdan ortiq ulushda oʻzaro bogʻliqlik mezoni Soliq kodeksining 37–38-moddalarida belgilangan, nazorat qilinadigan bitimlar esa 180–182-moddalar bilan tartibga solinadi. Guruh ichidagi narxlar tekshiriladi va «oʻzimizcha kelishib oldik» degani bu yerda ish bermaydi.

Ish nimadan boshlanadi

• Biznesning haqiqiy modeli va joriy soliq yukini tahlil qilamiz
• Kompaniya qancha va qanday asoslar boʻyicha toʻlashini hisoblaymiz
• Qoʻllanilmagan imtiyozlar yoki mos kelmaydigan rejim tufayli ortiqcha toʻlov qayerda yuzaga kelayotganini topamiz
• Amaldagi operatsiyalar boʻyicha xavflarni baholaymiz — koʻpincha bu tejashdan muhimroq
• Samarasi hisoblangan va nimani qayta qurish kerakligi koʻrsatilgan variantlarni taklif qilamiz

Real natija

Tahlildan oldin tejashni vaʼda qilib boʻlmaydi: bir kompaniyada zaxira qoʻllanilmagan imtiyozda, boshqasida esa umuman yoʻq, lekin har qanday tejashdan qimmatroq boʻlgan qoʻshimcha hisoblash xavfi bor. Shuning uchun ish foiz vaʼda qilishdan emas, hisob-kitobdan boshlanadi.