Toshkentda majburiy audit
O'zbekiston Moliya vazirligi litsenziyasi · 13 yil tajriba · 220+ tekshiruv
Majburiy audit nima
Majburiy audit — bu O'zbekiston Respublikasi qonunchiligi talab qiladigan kompaniyaning moliyaviy hisobotini mustaqil tekshirish. U yiliga bir marta litsenziyalangan auditorlik tashkiloti tomonidan o'tkaziladi va davlat organlariga taqdim etiladigan hamda belgilangan hollarda e'lon qilinadigan rasmiy auditorlik xulosasi bilan yakunlanadi.
O'zbekistonda majburiy audit «Auditorlik faoliyati to'g'risida»gi Qonunning (O'RQ-677) 35-moddasi bilan tartibga solinadi va aksiyadorlik jamiyatlari, banklar, sug'urta tashkilotlari, fondlar, birjalar, davlat ulushiga ega kompaniyalar, qishloq xo'jaligi kooperativlari, shuningdek aktivlar, tushum va xodimlar soni bo'yicha chegaraviy mezonlardan oshgan tijorat tashkilotlariga taalluqli. Tekshiruvdan bo'yin tovlash mansabdor shaxsga ma'muriy jazo qo'llanishiga, keyinchalik audit o'tkazilmasa — kompaniyaning o'zidan jarima undirilishiga olib keladi.
Leader Audit O'zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining auditorlik faoliyatini amalga oshirish bo'yicha litsenziyasiga, professional javobgarlik sug'urta polisiga va turli sohalarda majburiy auditni o'tkazish bo'yicha 13 yildan ortiq tajribaga ega.
Kimga majburiy audit kerak
- Aksiyadorlik jamiyatlari
- Banklar va boshqa kredit tashkilotlari
- Sug'urta tashkilotlari
- Qishloq xo'jaligi kooperativlari
- Yuridik va jismoniy shaxslarning mablag'larini jamlovchi investitsiya va boshqa fondlar hamda ularning investitsiya aktivlarini ishonchli boshqaruvchilari
- Manbalari yuridik va jismoniy shaxslarning ajratmalari bo'lgan xayriya, jamoat va boshqa fondlar (bir kalendar yil davomida bank hisobvaraqlarida pul mablag'lari aylanmasi bo'lmagan jamoat fondlari bundan mustasno)
- Ustav fondida (ustav kapitalida) davlatga tegishli ulushga ega xo'jalik yurituvchi sub'ektlar — ulush miqdoridan qat'i nazar
- Birjalar
- Hisobot yili yakunlari bo'yicha uchta shartdan ikkitasiga bir vaqtda javob beradigan tijorat tashkilotlari (quyiga qarang)
Ro'yxat O'zbekiston Respublikasining «Auditorlik faoliyati to'g'risida»gi Qonuni (O'RQ-677) 35-moddasi bo'yicha, 2026 yilda amal qiluvchi tahrirda keltirilgan. Qishloq xo'jaligi kooperativlari ro'yxatga 2025 yil 12 fevraldan kiritilgan (O'RQ-995).
Tijorat tashkilotlari uchun chegaraviy mezonlar
Agar kompaniya yuqoridagi toifalarning birortasiga kirmasa ham, hisobot yili yakunlari bo'yicha uchta shartdan istalgan ikkitasi bir vaqtda bajarilsa, majburiy audit vujudga keladi:
- aktivlarning balans qiymati — 100 000 BHMdan ortiq (2026-yil 1-sentabrga qadar amal qilgan 412 000 so'mlik BHMda bu taxminan 41,2 mlrd so'm, 440 000 so'mlik BHMda esa taxminan 44 mlrd so'm)
- mahsulot, ish va xizmatlarni sotishdan tushgan tushum — 200 000 BHMdan ortiq (taxminan 82,4 mlrd so'm)
- xodimlarning o'rtacha yillik soni — 100 kishidan ortiq
Muddatlar: qachongacha ulgurish kerak
Auditorlik xulosasining nusxasi majburiy auditorlik tekshiruvi o'tkazilgandan keyin o'n besh kun ichida, lekin hisobot yilidan keyingi yilning 15 iyunidan kechiktirmay soliq organlariga taqdim etiladi.
Rasmiy oxirgi muddat shu. Amalda esa tekshiruvni yanvar-fevralda boshlashni tavsiya qilamiz: audit hisobdagi buzilishlarni aniqlasa, ularni tuzatishga vaqt kerak bo'ladi, may-iyunda esa auditorlik tashkilotlarining yuklamasi eng yuqori bo'ladi.
Audit o'tkazilmasa nima bo'ladi
Hisobot yilidan keyingi yilning 15 iyuniga qadar yillik moliyaviy hisobot auditorlik tekshiruvidan o'tkazilmasligi va auditorlik xulosasining yo'qligi bo'yin tovlash deb tan olinadi.
- bo'yin tovlash xo'jalik yurituvchi sub'ektning mansabdor shaxsiga nisbatan ma'muriy jazo qo'llanishiga olib keladi
- ma'muriy jazo qo'llanilgandan keyin kalendar yil tugagunga qadar audit o'tkazilmasa — sub'ektning o'zidan 100 BHM miqdorida jarima undiriladi (amaldagi BHMda taxminan 41,2 mln so'm)
- jarimani ixtiyoriy to'lashdan bo'yin tovlaganda huquqiy ta'sir choralari masalasini iqtisodiy sud ko'rib chiqadi
- jarimani to'lash auditorlik tekshiruvini o'tkazish majburiyatidan ozod qilmaydi
Kimga majburiy audit kerak emas
35-modda ro'yxatiga kirmagan va uchta chegaraviy mezondan ikkitasidan oshmagan MChJ va boshqa kompaniyalar majburiy auditdan o'tishi shart emas — ulardan auditorlik xulosasini talab qilish qonunga zid.
Bu audit ularga foydasiz degani emas: ulushni sotishdan, kredit yoki investor jalb qilishdan, mulkdor yoki bosh buxgalter almashishidan oldin kompaniyalar tashabbuskor audit buyurtma qiladi — protseduralar hajmi o'sha, lekin sizning topshirig'ingiz va sizga qulay muddatlarda.
Auditorlik tashkilotiga qo'yiladigan talablar
Qonun majburiy auditga har qanday kompaniyani yo'llamaydi. Shartnoma imzolashdan oldin ijrochini shu mezonlar bo'yicha tekshirish maqsadga muvofiq — ularga javob bermaydigan tashkilotning xulosasi e'tirozga uchrashi mumkin.
- shtatda kamida uch ketma-ket yil uzluksiz ish stajiga ega yoki xalqaro buxgalter sertifikatiga ega kamida ikki nafar auditor bo'lishi
- auditorlik tashkiloti ishi sifatini tashqi nazorat natijalari bo'yicha auditorlik faoliyati to'g'risidagi qonunchilik buzilishlarining yo'qligi
- banklarni tekshirish uchun — banklarda auditorlik tekshiruvlarini o'tkazish huquqiga malaka sertifikatiga ega kamida ikki nafar auditor
- tashkilot Auditorlik tashkilotlari reyestriga kiritilgan bo'lishi
Nimaga ega bo'lasiz
- Auditorlik xulosasi — Moliyaviy hisobotning ishonchliligini tasdiqlovchi va O'zbekiston davlat organlari tomonidan qabul qilinadigan rasmiy hujjat.
- Soliq xavflari — Soliq tomonidan e'tirozga uchrashi mumkin bo'lgan narsalarning va ularning pul ko'rinishidagi qiymatining to'liq xarita ko'rinishi.
- Hisob bo'yicha tavsiyalar — Aniqlangan kamchiliklar asosida buxgalteriya va soliq hisobini yaxshilash bo'yicha amaliy tavsiyalar.
- Jarimadan himoya — O'z vaqtida o'tkazilgan audit hisobot taqdim etmaganlik uchun jarimalardan va hisoblarning bloklashidan himoya qiladi.
- Tekshiruvga tayyorlik — Bizning auditdan keyin siz har qanday soliq yoki moliyaviy tekshiruvga tayyorsiz.
- Investorlar ishonchi — Litsenziyalangan kompaniyaning auditorlik xulosasi — investitsiya va kreditlarni jalb qilish uchun majburiy shart.
Majburiy audit qanday o'tadi
- Bepul konsultatsiya — Kompaniya bilan tanishish, ish hajmini aniqlash, narx va muddatni hisoblash. 1-2 ish kuni.
- Shartnoma va audit rejasi — Shartnoma, tekshiruvning reja-grafikasi, talab qilinadigan hujjatlar ro'yxati. 2-3 kun.
- Hujjatlarni yig'ish va tahlil — Hisob registrlari, dastlabki hujjatlar, hisobotni olish. Masofadan kirish yoki mijoz ofisida ishlash. 1-2 hafta.
- Audit protseduralari — Muhim operatsiyalarni tekshirish, ichki nazoratni testlash, soliq yuki va xavflarini tahlil qilish. 2-4 hafta.
- Mijoz bilan natijalarni muhokama qilish — Dastlabki natijalarni taqdim etish, bahsli savollarni muhokama qilish, hisobdagi tuzatishlar. 3-5 kun.
- Xulosa va hisobotni topshirish — Rasmiy auditorlik xulosasi, xavflar bo'yicha batafsil hisobot, tavsiyalar. 1-2 kun.
Nega Leader Audit
- O'zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi litsenziyasi
- Professional javobgarlik sug'urtasi — zararni qoplash kafolati
- 13 yil tajriba va 220+ o'tkazilgan auditorlik tekshiruvi
- Yetakchi mutaxassislarda CAP, CIPA, DipIFR (ACCA) xalqaro sertifikatlari
- XAS (ISA) xalqaro standartlari bo'yicha ish
- Medical, IT, Manufacturing va boshqa murakkab sohalarda chuqur tajriba
- To'liq maxfiylik — boshlanishida oshkor qilmaslik shartnomasi
- Shaffof narxlash — shartnomada qat'iy narx, yashirin to'lovlar yo'q
Majburiy audit narxi
Narx individual shakllanadi va quyidagilarga bog'liq: kompaniya faoliyati hajmi, hisobot turi (MHXS yoki XHXS), soha, operatsiyalar soni, filiallar va sho'ba kompaniyalar mavjudligi. Yakuniy narx ekspress tahlildan keyin shartnomada qat'iylashtiriladi. Birinchi konsultatsiya bepul.
Majburiy audit haqida tez-tez beriladigan savollar
Majburiy auditni qaysi muddatlarda o'tkazish kerak?
Auditorlik xulosasining nusxasi tekshiruv o'tkazilgandan keyin o'n besh kun ichida, lekin hisobot yilidan keyingi yilning 15 iyunidan kechiktirmay soliq organlariga taqdim etiladi («Auditorlik faoliyati to'g'risida»gi Qonunning 35-moddasi). Yanvar-fevraldan boshlashni tavsiya qilamiz: tekshiruv buzilishlarni aniqlasa, ularni tuzatishga vaqt kerak, may-iyunda esa auditorlik tashkilotlari band bo'ladi.
Majburiy auditni o'z vaqtida o'tkazmaslik nima oqibatlarga olib keladi?
Hisobot yilidan keyingi yilning 15 iyuniga qadar yillik hisobot bo'yicha auditorlik xulosasining yo'qligi bo'yin tovlash hisoblanadi. Avval mansabdor shaxsga ma'muriy jazo qo'llaniladi. Agar shundan keyin kalendar yil tugagunga qadar ham audit o'tkazilmasa, kompaniyaga 100 BHM miqdorida — 412 000 so'mlik BHMda taxminan 41,2 mln so'm, 2026-yil 1-sentabrdan amal qiluvchi 440 000 so'mlik BHMda esa taxminan 44 mln so'm — jarima solinadi. Jarimani to'lash auditdan ozod qilmaydi.
Majburiy auditni tashabbuskor audit bilan almashtirish mumkinmi?
Yo'q. Majburiy audit — qonun talabi va tashabbuskor audit uni almashtirmaydi. Tashabbuskor audit qo'shimcha o'tkazilishi mumkin — masalan, biznesni sotishga yoki investorlarni jalb qilishga tayyorgarlik uchun.
O'rtacha kompaniya uchun majburiy audit qancha turadi?
Narx ko'plab omillarga bog'liq va individual shakllanadi. Hisoblash uchun so'rov qoldiring yoki +998 97 410 04 47 ga qo'ng'iroq qiling — 1-2 ish kuni ichida tijorat taklifi tayyorlaymiz.
Auditni masofadan o'tkazish mumkinmi?
Ha, biz ham masofadan (himoyalangan hujjat almashish kanallari orqali), ham mijoz ofisida ishlaymiz. Ko'pgina protseduralar masofadan amalga oshirilishi mumkin.
Majburiy audit narxiga nima kiradi?
Audit protseduralarining to'liq tsikli, auditorlik xulosasi, xavflar va tavsiyalar bo'yicha batafsil hisobot, zarurat tug'ilganda xulosani soliq organlari oldida himoya qilish. Qo'shimcha xizmatlar (hisobni tiklash, konsultatsiya) — alohida kelishuv bo'yicha.
Manbalar
Bog'liq xizmatlar: Tashabbuskor audit · Soliq konsalting · QQS qaytarish · Buxgalteriya autsorsing
Foydali maqolalar: Korxona moliyaviy hisoboti auditi 2026 · O'zbekistonda XAS va MHXS: kompaniyangiz uchun nima tanlash kerak
Blog · Keyslar · Kompaniya haqida · Kontaktlar
Bepul konsultatsiya: +998 97 410 04 47 · info@leaderaudit.uz · Toshkent, Mustaqillik ko'chasi, 12.