Auditda analitik protseduralar
Hujjatlarga chuqur kirishdan oldin anomaliyalarni izlash
Xizmatga oʻtish: Majburiy auditMaʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:
Analitik protseduralar — manzara qayerda mos kelmayotganini tez koʻrish usuli. Auditor koʻrsatkichlarni davrlar, moddalar va boʻlinmalar oʻrtasida solishtiradi va oqilona izohi yoʻq chetlanishlarni izlaydi.
Nimalar solishtiriladi
- Hisobot davri koʻrsatkichlari oldingi davrlar bilan
- Haqiqiy maʼlumotlar rejadagilar bilan, agar rejalashtirish yuritilsa
- Oʻzaro bogʻliq moddalar oʻrtasidagi nisbatlar — tushum va tannarx, zaxiralar va aylanma
- Boʻlinmalar yoki yoʻnalishlar boʻyicha maʼlumotlar oʻzaro
- Moliyaviy koʻrsatkichlar nomoliyaviy koʻrsatkichlar bilan — tushum va joʻnatish hajmi, mehnatga haq toʻlash fondi va xodimlar soni
Amalda bu qanday ishlaydi
Misol: tushum uchdan bir qismga oshgan, mehnatga haq toʻlash fondi va xaridlar hajmi esa oʻzgarmagan. Bunday holat albatta xato degani emas, lekin izoh talab qiladi — va aynan shu uchastkaga chuqurlashtirilgan tekshiruv yoʻnaltiriladi.
Teskari holat ham kam ahamiyatli emas: faoliyat yuritayotgan biznesda yildan-yilga umuman oʻzgarmaydigan koʻrsatkichlar koʻpincha haqiqiy hisob oʻrniga maʼlumotlarning shunchaki koʻchirib qoʻyilganini koʻrsatadi.
Usulning cheklovi
Analitik protseduralar yoʻnalishni koʻrsatadi, lekin oʻz-oʻzidan na xatoni, na uning yoʻqligini isbotlaydi. Aniqlangan chetlanish har doim mohiyatan — hujjatlar va tasdiqlar bilan tekshiriladi.
Qayerda qoʻllaniladi (XAS 520)
- rejalashtirish bosqichida — risklarni baholash uchun;
- mohiyat boʻyicha protseduralar sifatida — kutilgan qiymat bilan solishtirish: MHTF, qarzlar boʻyicha foizlar, amortizatsiyani qayta hisoblash;
- yakunlash bosqichida — hisobotning oqilonaligini umumiy tekshirish.
Misol
Xodimlar soni — 50 kishi, tabellar boʻyicha oʻrtacha hisoblangan ish haqi — 6 mln soʻm, 12 oy: kutilgan MHTF — 3,6 mlrd soʻm. Hisobda — 4,1 mlrd. 500 mln chetlanish chegaradan oshadi — auditor izoh soʻraydi va hisoblashlarni batafsil tekshiradi.
Huquqiy asos
Tekshiruv shakl va usullarini auditor xalqaro audit standartlari doirasida (9-modda) oʻzi tanlaydi (OʻRQ-677, 28-modda).
Hisobot auditini oʻtkazish
Koʻrsatkichlar tahlilidan boshlaymiz — koʻpincha u muammoni qayerdan izlash kerakligini darhol koʻrsatadi.
Xizmatga oʻtish: Majburiy auditKoʻp beriladigan savollar
Faqat analitik protseduralar bilan cheklanish mumkinmi?
Riski past uchastkalarda ular dalillarning asosini tashkil etishi mumkin, lekin muhim moddalar boʻyicha har doim mohiyat boʻyicha tekshiruv bilan toʻldiriladi.
Auditor izohlanmagan chetlanish bilan nima qiladi?
Rahbariyatdan izoh soʻraydi va modda boʻyicha batafsil testlar oʻtkazadi.
Shuningdek oʻqing
Leader Audit hamkori bilan uchrashuv belgilang
Birinchi konsultatsiya bepul. Xalqaro tajribaga ega mutaxassislardan biznes xatarlarini baholatib oling.