Auditning xalqaro standartlari
«Tekshiruv XAS boʻyicha oʻtkazildi» degan ibora ortida nima turadi
«Majburiy audit» xizmatiga oʻtishMaʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:
Auditning xalqaro standartlari tekshiruv qanday oʻtkazilishi kerakligini tavsiflaydi: xavflarni baholash va tanlovni shakllantirishdan tortib hujjatlashtirish va yakuniy fikr shaklini belgilashgacha.
Buyurtmachi uchun bu oldindan bashorat qilish mumkinligini anglatadi: protseduralar hajmi muayyan ijrochining ixtiyoriga koʻra emas, tan olingan talablar bilan belgilanadi.
Oʻzbekistonda XASning huquqiy maqomi
Auditorlik faoliyati standartlari — Xalqaro buxgalterlar federatsiyasining IAASB kengashi eʼlon qiladigan auditning xalqaro standartlari, sifat nazorati, sharhlovchi tekshiruvlar, ishonchni taʼminlaydigan topshiriqlar va turdosh xizmatlarning xalqaro standartlari (OʻRQ-677, 9-modda). IFAC ruxsati bilan vakolatli organ saytida joylashtirilgan standartlar qoʻllaniladi; tan olish tartibini Vazirlar Mahkamasi belgilaydi — 11.04.2022 yildagi 171-son qaror.
Standartlar nimani tartibga soladi
- Jiddiy buzilish xavflarini baholash tartibi
- Dalillarning yetarliligi va tegishli xususiyatiga qoʻyiladigan talablar
- Tanlovni shakllantirish qoidalari
- Tekshiruvni hujjatlashtirishga qoʻyiladigan talablar
- Auditorlik xulosasining shakli va mazmuni
- Insofsiz harakatlar belgilari aniqlanganda auditorning harakatlari
Bu kompaniyaga nima beradi
XASga muvofiq oʻtkazilgan tekshiruv natijalari boʻyicha berilgan xulosa tashqi foydalanuvchilarga — shu jumladan xorijiy hamkorlar, investorlar va banklarga tushunarli. Bu ayniqsa xorijiy kontragentlar bilan ishlashda muhim.
Teskari tomoni
Standartlar buyurtmachi bilan kelishuv boʻyicha qisqartirib boʻlmaydigan majburiy minimal protseduralarni belgilaydi. Aynan shuning uchun vijdonan oʻtkaziladigan tekshiruv ixtiyoriy ravishda arzon boʻla olmaydi: ishlar hajmi muzokaralar bilan emas, talablar bilan belgilanadi.
XAS boʻyicha audit oʻtkazish
Tekshiruv xalqaro standartlar boʻyicha — protseduralarni toʻliq hujjatlashtirgan holda olib boriladi.
«Majburiy audit» xizmatiga oʻtishKoʻp beriladigan savollar
XAS boʻyicha tekshiruv milliy qoidalar boʻyicha tekshiruvdan farq qiladimi?
Metodologiya qismida yondashuvlar koʻp jihatdan mos keladi. Boshqa narsa muhimroq — tekshiruv predmeti: hisobot milliy standartlar yoki MHXS boʻyicha tuzilgan boʻlishi mumkin va bu protseduralar hajmiga auditning oʻz standartlaridan koʻra kuchliroq taʼsir qiladi.
Oʻzbekistonda XAS majburiymi?
Ha, auditorlik faoliyati auditning xalqaro standartlari asosida amalga oshiriladi (OʻRQ-677, 9-modda).
Shuningdek oʻqing
- Auditorning kasbiy etikasi
- Auditning asosiy masalalari (KAM) auditorlik xulosasida
- Auditda tomonlarning huquq va majburiyatlari
- Auditni rejalashtirish
- YaTT uchun buxgalteriya xizmatlari: soliqlar, hisobot va hisob yuritishga nimalar kiradi
- Yoʻl varaqasi va YoMMni hisobdan chiqarish: yoqilgʻi sarfi normalari va hujjatlar
Leader Audit hamkori bilan uchrashuv belgilang
Birinchi konsultatsiya bepul. Xalqaro tajribaga ega mutaxassislardan biznes xatarlarini baholatib oling.