Soliq rezidentligi sertifikati: qanday olinadi

Kim Oʻzbekiston soliq rezidenti hisoblanadi

Hujjatni faqat haqiqatan ham rezident boʻlgan shaxs olishi mumkin. Mezonlar Soliq kodeksida belgilangan, Reglament ularni takrorlaydi.

• jismoniy shaxs — agar tegishli soliq davrida boshlanadigan yoki tugaydigan istalgan ketma-ket 12 oylik davr mobaynida Oʻzbekistonda jami 183 kalendar kundan koʻproq haqiqatda boʻlgan boʻlsa (SKning 30-moddasi);
• Oʻzbekistonda 183 kundan kam, lekin boshqa istalgan davlatdagidan koʻproq boʻlgan jismoniy shaxs ham rezident;
• arizaga koʻra jismoniy shaxs uzoq muddatli mehnat shartnomasi yoki boshqa tasdiqlovchi hujjatni taqdim etsa, 12 oy tugaguncha rezident deb topilishi mumkin;
• Oʻzbekiston yuridik shaxslari, xalqaro shartnomalarga koʻra rezident deb topilgan chet el yuridik shaxslari va haqiqiy boshqaruv joyi Oʻzbekiston boʻlgan chet el yuridik shaxslari (SKning 33-moddasi).

Hujjatni kim beradi va arizani qanday yuborish

Reglamentga koʻra xizmatni soliq organi huzuridagi «Soliq-servis» davlat unitar korxonasi (vakolatli organ) koʻrsatadi. Soʻrovnoma Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali yoki soliq organining my.soliq.uz rasmiy sayti orqali STIR yoki JShShIR va parol bilan kirib, elektron tarzda toʻldiriladi va yuboriladi. Kompaniya yoki jismoniy shaxs maʼlumotlari — nomi, yuridik manzili, roʻyxatga olish maʼlumotlari, F.I.Sh., yashash manzili va pasport maʼlumotlari — soliq organi bazasidan avtomatik shakllantiriladi.

Shaxsan ham — davlat xizmatlari markaziga yoki vakolatli organga murojaat qilish mumkin. Bunda markaz xodimi soʻrovnomani ariza beruvchi nomidan toʻldiradi va imzodan keyin oʻn daqiqa ichida pasport nusxasini ilova qilib elektron tarzda yuboradi.

• portal orqali yuborilganda soʻrovnoma avtomatik ravishda vakolatli organga tushadi;
• soʻrovnomada bitim tuzilgan mamlakat koʻrsatiladi — hujjat aniq bitimni qoʻllash uchun rasmiylashtiriladi;
• ariza beruvchi istalgan bosqichda xizmatdan voz kechishi mumkin — bunda soʻrovnoma koʻrib chiqilmasdan qoldiriladi.

Qanday hujjatlar ilova qilinadi

Oʻzbekiston rezidenti kompaniya va Oʻzbekiston fuqarosi uchun qoʻshimcha hujjatlar odatda kerak emas — maʼlumotlar bazadan olinadi. Reglament alohida holatlar uchun hujjatlarni sanab oʻtadi:

• haqiqiy boshqaruv joyi Oʻzbekistonda boʻlgan chet el yuridik shaxsi — Oʻzbekistonda haqiqiy boshqaruv joyi mavjudligini tasdiqlovchi hujjat;
• chet el fuqarosi yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs — chet el pasporti yoki fuqaroligi boʻlmagan shaxs guvohnomasining nusxasi, Oʻzbekistonda yashash uchun guvohnoma (mavjud boʻlsa) va boʻlish muddatini tasdiqlovchi hujjat (viza yoki boshqa hujjatlar);
• xorijliklar uchun rezidentlik boʻlish kunlari jadvali boʻyicha tasdiqlanadi: kirish sanasi, chiqish sanasi va Oʻzbekistondagi kunlar soni.

Hujjatning muddati va shakli

Vakolatli organ uch ish kuni ichida Reglamentga 4-ilovadagi shakl boʻyicha QR-kodli (metrik shtrix-kodli) soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjatni rasmiylashtiradi, uni elektron raqamli imzo bilan tasdiqlaydi va ariza beruvchiga elektron tarzda (portal yoki sayt orqali murojaat qilinganda) yoki davlat xizmatlari markaziga yuboradi. Markaz hujjatni oʻn daqiqa ichida ariza beruvchining elektron manziliga yuboradi, shaxsan murojaat qilinganda esa uning soʻroviga koʻra elektron yoki qogʻoz shaklda berishi mumkin.

Agar hujjatda rezidentlik davri koʻrsatilmagan boʻlsa, uning egasi hujjat berilgan kalendar yili mobaynida Oʻzbekiston rezidenti deb eʼtirof etiladi. Shuning uchun bir necha yilga choʻzilgan toʻlovlar uchun hujjat odatda har yili soʻraladi. Berilgan hujjatlar haqidagi maʼlumotlar rezidentlik hujjati berilgan soliq toʻlovchilar reyestriga kiritiladi.

Ariza nima uchun qaytarilishi mumkin

Soʻrovnoma texnik talablarga javob bermasa yoki maʼlumotlar toʻliq kiritilmagan boʻlsa, qayta ishlash uchun qaytariladi. Bundan tashqari, jinoyat ishi, toʻlovga qobiliyatsizlik ishi, bank hisobvaragʻi yoki mol-mulkiga taqiq qoʻyilgan, soliq va majburiy toʻlovlar boʻyicha qarzdorlik mavjud boʻlgan va boshqa shunga oʻxshash hollarda vakolatli organ xodimi soʻrovnomani qaytaradi. Boshqa asoslar boʻyicha xizmat koʻrsatishni rad etish taqiqlanadi. Koʻrib chiqish natijasida rezident maqomi tasdiqlanmasa, ariza beruvchi xabardor qilinadi.

Amaliy xulosa: yuborishdan oldin my.soliq.uz da shaxsiy hisobvaraqlarni solishtiring va qarzlarni toʻlang — hatto kichik qarzdorlik ham arizaning qaytarilishiga va chet elda pasaytirilgan stavkani olishning kechikishiga olib keladi.

Hujjatdan chet elda qanday foydalanish

Teskari holatda ham xorijiy kontragentning shunga oʻxshash hujjati kerak — oʻzbek kompaniyasi norezidentga daromad toʻlab, bitim imtiyozini qoʻllamoqchi boʻlganda: bunda xorijlik oʻz rezidentligini oʻz mamlakatining hujjati bilan tasdiqlaydi (SKning 357, 358-moddalari).

• hujjatni xorijiy soliq agentiga (xaridor, bank, litsenziat) daromad toʻlanadigan sanagacha topshiring — koʻp mamlakatlar hujjatni aynan shu paytga talab qiladi;
• kontragentdan legalizatsiya, apostil kerakmi yoki QR-kod boʻyicha tekshirish yetarlimi — aniqlang: talablarni manba mamlakati qonunchiligi belgilaydi;
• rezidentlik davri koʻrsatilganini tekshiring va keyingi yilga yangi hujjat soʻrang;
• nusxalarni shartnoma va toʻlov hujjatlari bilan birga saqlang — ular ikkala mamlakatdagi tekshiruvda kerak boʻladi.