Aylanma soligʻidagi kompaniyani due diligence: chegarani oshirish va QQS qoʻshimcha hisoblanishi xavfi

Nega chegara asosiy xavf hisoblanadi

Aylanmadan olinadigan soliq toʻlovchilari — soliq davri uchun yalpi daromadi bir milliard soʻmdan oshmaydigan yuridik shaxslar (SK 461-moddasi). Soliq davri — kalendar yil. Daromad ushbu summadan oshgan zahoti kompaniya uchun rejim tugaydi: u koʻrsatilgan yalpi daromad miqdoriga erishilgan kundan boshlab QQS va foyda soligʻini toʻlashga oʻtadi (SK 462-moddasi).

Demak, oʻtish kompaniyaning arizasi bilan emas, balki fakt boʻyicha sodir boʻladi. Buxgalteriya aylanmadan olinadigan soliqni toʻlashda davom etgan boʻlsa, chegaradan oshgan kundan keyingi davr uchun umumiy rejim boʻyicha soliqlar hisoblanmagan boʻladi. Bitimdan oldingi tekshiruv aynan shu kamchilikni qidiradi.

Yangi va amaldagi kompaniya uchun chegarani qanday hisoblash

Amaldagi kompaniya uchun daromadni oylar kesimida jamlab, bir milliard soʻm chegarasi bilan solishtiring va u qaysi kunda oshganini aniqlang. Aylanmadan olinadigan soliq obyekti — SK 43-bobiga muvofiq aniqlanadigan yalpi daromad (463-modda), shuning uchun hisobga faqat asosiy savdo tushumi emas, yalpi daromadda hisobga olinadigan boshqa daromadlar ham kiradi.

Yangi tashkil etilgan kompaniya uchun proporsiya amal qiladi: agar daromad bir milliard soʻmni 365 ga boʻlib, roʻyxatdan oʻtgan sanadan kalendar yil oxirigacha boʻlgan kunlar soniga koʻpaytirilgan summadan oshsa, QQS va foyda soligʻiga oʻtish keyingi yil boshidan sodir boʻladi (SK 462-moddasi).

Misol (shartli raqamlar). Kompaniya shunday roʻyxatdan oʻtganki, yil oxirigacha 200 kun qoladi. Proporsiya boʻyicha ruxsat etilgan daromad 1 000 mln / 365 × 200 ≈ 548 mln soʻmni tashkil etadi. Agar shu 200 kun uchun haqiqiy daromad 600 mln boʻlsa, proporsiya oshgan — kompaniya keyingi yil boshidan umumiy rejimga oʻtishi kerak.

Hujjatlarda nimani tekshirish kerak

Sotuvchidan daromadni oylar boʻyicha tiklash mumkin boʻlgan hujjatlarni soʻrang va ularni oʻzaro solishtiring.

• aylanmadan olinadigan soliq boʻyicha soliq deklaratsiyalari va butun tekshiriladigan davr uchun daromadlar hisobi registrlari;
• bank koʻchirmalari va kassa maʼlumotlari — tushumlar deklaratsiya qilingan daromadga mos keladimi (daromadni hisob registrlarida aks ettirmaslik SK 223-moddasida soliq bazasini yashirish alomati sifatida bevosita nomlangan);
• shartnomalar va dalolatnomalar, ayniqsa naqd pulsiz toʻlaydigan yirik buyurtmachilar boʻyicha — daromadning bir qismi hisobdan tashqarida qolmaganmi;
• aylanmadan olinadigan soliqqa oʻtish haqidagi xabarnoma: yuridik shaxslar uni keyingi soliq davri boshlanishidan kamida oʻn kun oldin topshiradi (SK 462-moddasi), yoki rejim roʻyxatdan oʻtishda tanlangan;
• guruh tuzilmasi: egasining boshqa kompaniyalari bir xil xaridorlar, xodimlar va manzillarga ega emasmi.

Biznesni boʻlib yuborish va rejimdan istisnolar

Tushum bir milliardga yaqinlashganda biznesni bir nechta yuridik shaxsga boʻlish vasvasasi tugʻiladi. SK bunday boʻlib yuborish normasini foyda soligʻi boʻyicha imtiyozlar doirasida beradi: soliq toʻlovchining daromadlarini berilgan imtiyozni qoʻllash uchun ikki va undan ortiq tadbirkorlik subyekti oʻrtasida boʻlib yuborish (maydalash) faktlari aniqlangan taqdirda imtiyoz amal qilmaydi (SK 337-moddasi). Aylanmadan olinadigan soliqning oʻzi uchun 66-bobda maydalash haqida toʻgʻridan-toʻgʻri norma topilmadi, shuning uchun bunday tuzilmani aniqlangan buzilish deb emas, balki nizo xavfi yuqori holat deb baholang.

Alohida tekshiring: kompaniya aylanmadan olinadigan soliq umuman tatbiq etilmaydigan toifalarga kirmaydimi (SK 461-moddasi). Ular orasida importchilar, zargarlik buyumlarini ishlab chiqarish va sotish bilan shugʻullanuvchilar, dori vositalari va tibbiy buyumlar savdosi hamda tibbiy xizmat koʻrsatuvchi tashkilotlar, shuningdek auditorlik tashkilotlari bor. Agar faoliyat turi istisnoga tushsa, rejimni qoʻllash boshidanoq notoʻgʻri boʻlgan.

Qoʻshimcha hisoblanganda nima sodir boʻladi

Aylanmadan olinadigan soliqni toʻlovchilar QQS toʻlovchisi hisoblanmaydi (SK 237-moddasi); QQSning umumiy stavkasi — 12 foiz (SK 258-moddasi). Agar kompaniya umumiy rejimga oʻtishi kerak boʻlgan boʻlsa, soliqlar shu rejim boʻyicha hisoblanadi, soliqni notoʻgʻri hisoblash natijasida kam toʻlaganlik uchun esa toʻlanmagan soliq summasining yigirma foizi miqdorida jarima nazarda tutilgan (SK 224-moddasi). Soliq bazasini yashirish (kamaytirish) uchun jarima ham yashirilgan baza summasining yigirma foizini tashkil etadi (SK 223-moddasi).

Misol (shartli raqamlar). Chegaradan oshgandan keyingi daromad 100 mln soʻmni tashkil etdi. 12% stavkadagi QQS — 12 mln; toʻlanmagan soliq summasining 20% jarimasi — 2,4 mln. Bunga xarajatlar va muddatlarga bogʻliq boʻlgan foyda soligʻi va penya qoʻshiladi.

Javobgarlikka tortish muddati — uch yil (SK 217-moddasi), shuning uchun odatda soʻnggi uch yil tekshiriladi. Biroq qayta tashkil etishda soliq majburiyati huquqiy vorisga u buzilishlar haqida bilgan-bilmaganidan qatʼi nazar oʻtadi (SK 92-moddasi) — bu bitim qoʻshilish yoki birlashtirish tarzida rasmiylashtirilsa muhim.

Xaridorni bitimda qanday himoya qilish

Jamiyatdagi ulushni sotib olishda soliq toʻlovchi kompaniyaning oʻzi qoladi, shuning uchun oʻtgan davrlar uchun qoʻshimcha hisoblashlar ham unda qoladi. Xaridor buni oldindan shartnomada qayd etgani maʼqul.

Odatiy choralar: sotuvchining chegaraga rioya qilgani va yashirin daromadlar yoʻqligi haqidagi kafolatli bayonotlari, javobgarlikka tortish muddati tugaguncha narxning bir qismini ushlab turish, bitimdan oldingi davrlar uchun qoʻshimcha hisoblangan summalarni qoplash haqidagi band hamda yopilish sanasida rejim maqomini tekshirish sharti. Bitimdan keyin kompaniya oʻsib, chegaraga yaqinlashsa, oʻtishga oldindan tayyorlaning: QQS toʻlovchisi sifatida roʻyxatdan oʻtish, hisob, hisobvaraq-fakturalarni sozlash va daromadlarni tuzatish — bu tuzatish umumiy rejimdan aylanmadan olinadigan soliqqa oʻtishda ham amalga oshiriladi (SK 466-moddasi).