Buxgalteriyani audit qilish va tekshirish: hisob joyida ekanini qanday bilish mumkin
Hisob va buxgalteriya xizmati ishini mustaqil baholash
Xizmatga oʻtish: Tashabbus tarzidagi auditMaʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:
Mulkdor hisobdagi muammolar haqida odatda eng yomon paytda — soliq tekshiruvida yoki bosh buxgalter ketganda bilib qoladi. Mustaqil tekshiruv ishlarning real holatini oldindan va nizosiz koʻrish imkonini beradi.
Ish OʻRQ-677 ning 36-moddasi boʻyicha tashabbus tarzidagi audit sifatida — vazifangizga moslab kelishiladigan hajmda oʻtkaziladi.
Buxgalteriya auditi va majburiy audit
Majburiy audit (OʻRQ-677, 35-modda) — AJ, banklar, yirik kompaniyalar va boshqalar uchun yillik hisobotni har yili tekshirish. Mulkdor buyurtmasi boʻyicha buxgalteriyani tekshirish — tashabbus tarzidagi tekshiruv (36-modda): hajm va uchastkalarni buyurtmachi belgilaydi (38-modda).
Mulkdor uchun tekshiruv roʻyxati
- shaxsiy kabinetda byudjet bilan hisob-kitoblarni solishtirish — qarzlar va ortiqcha toʻlovlar yoʻqmi;
- asosiy kontragentlar bilan solishtirish dalolatnomalari;
- muddati oʻtgan debitorlik qarzi va avanslar;
- topshirish muddatlari: QQS — 20-sanagacha, aylanmadan olinadigan soliq va JShDS — 15-sanagacha, yillik hisobot — 1-martgacha;
- ESF: barcha kiruvchilar qabul qilinganmi va chiquvchilar taqdim etilganmi.
Hisobni qachon tekshirish kerak
- Bosh buxgalter ishdan ketmoqda yoki endigina ishlarni qabul qilmoqda
- Hisobni uzoq vaqt bitta odam tashqi nazoratsiz yuritadi
- Hisobot kechikib yoki doimiy tuzatishlar bilan topshiriladi
- Hisob maʼlumotlari haqiqiy qoldiqlardan farq qiladi
- Kompaniya autsorsingga oʻtgan va topshirish nuqtasini qayd etish kerak
- Buxgalteriya xizmatining malakasiga shubha bor
Tekshiruv nimani koʻrsatadi
- Hisobning BHMS talablari va kompaniya hisob siyosatiga mosligi
- Soliqlar hisoblanishining toʻgʻriligi va ularning toʻliq aks ettirilishi
- Kassa, bank, zaxiralar va hisob-kitoblar boʻyicha qoldiqlarning haqiqiyligi
- Birlamchi hujjatlarning oʻz vaqtida va toʻliq aks ettirilishi
- Xato riski bir martalik emas, tizimli boʻlgan uchastkalar
Bosh buxgalter almashganda ishlarni qabul qilish
Alohida, tez-tez uchraydigan vazifa — topshirish sanasidagi hisob holatini qayd etish. Busiz yangi buxgalter birovning xatolari uchun javob beradi, eskisiga esa daʼvo qoʻyib boʻlmaydi. Tekshiruv nima va qanday holatda topshirilganini qayd etuvchi hujjatni beradi.
Topilgan narsa bilan nima qilish kerak
Tekshiruvchilar kelgunga qadar aniqlangan xatolarni kompaniya oʻzi tuzatadi. Keyin esa tuzatish kech: Soliq kodeksining 136–143-moddalari boʻyicha tekshiruv xulosalari qoʻshimcha hisoblashlarga olib keladi, soliq organi esa davrni 88-modda boʻyicha daʼvo muddati doirasida tekshirishga haqli.
Hisob holatini tekshirish
Vazifangizga mos tekshiruv hajmini aniqlaymiz va ish boshlanishidan oldin muddat va narxni aytamiz.
Xizmatga oʻtish: Tashabbus tarzidagi auditKoʻp beriladigan savollar
Buxgalter uni tekshirishayotganini biladimi?
Tekshiruv hisob bazasi va birlamchi hujjatlarga kirishni talab qiladi, shuning uchun u toʻliq yashirin boʻlmaydi. Amalda bu odatda mulkdor qarori bilan rejali ish sifatida rasmiylashtiriladi.
Qancha vaqt oladi?
Bir haftadan uch haftagacha — operatsiyalar hajmi, uchastkalar soni va hujjatlar holatiga bogʻliq.
Faqat bitta uchastkani tekshirish mumkinmi?
Ha. Koʻpincha soliqlar, kontragentlar bilan hisob-kitoblar yoki ish haqi bilan cheklaniladi — hajm shartnomada qayd etiladi.
Buxgalter ishini oʻzim qanday tekshirsam boʻladi?
Shaxsiy kabinetda byudjet bilan hisob-kitoblarni, kontragentlar bilan solishtirish dalolatnomalarini, hisobotlarni topshirish muddatlarini va ESF holatini solishtiring.
Leader Audit hamkori bilan uchrashuv belgilang
Birinchi konsultatsiya bepul. Xalqaro tajribaga ega mutaxassislardan biznes xatarlarini baholatib oling.