Auditorlik tekshiruvi qanday oʻtadi: bosqichlar va muddatlar

0-bosqich. Shartnomagacha

• Asosni aniqlash: 35-modda boʻyicha majburiy audit yoki 36-modda boʻyicha tashabbus tarzidagi audit.
• Auditorni tanlash: tashkilot Auditorlik tashkilotlari reyestrida boʻlishi (27-modda), majburiy audit uchun esa 35-modda talablariga javob berishi kerak.
• Mustaqillikni tekshirish: tekshirilayotgan davrda hisobingizni yuritgan firma uni tekshira olmaydi (34-modda).
• Shartnomani imzolash: predmet, hajm, muddatlar, natijalar formati (31-modda).

1-bosqich. Rejalashtirish

Auditor biznesni, hisob siyosatini va yirik bitimlarni oʻrganadi, muhimlik darajasi va xatar zonalarini aniqlaydi, reja va tanlanmani shakllantiradi. Tekshiruv auditning xalqaro standartlari boʻyicha olib boriladi (9-modda). Tekshiruv muhim buzilishlarni topa olish-olmasligi ushbu bosqich sifatiga bogʻliq.

2-bosqich. Dala bosqichi

• registrlar va birlamchi hujjatlarni soʻrash — auditor hujjatlarni toʻliq hajmda olishga va mol-mulkning haqiqatda mavjudligini hamda majburiyatlar holatini tekshirishga haqli (28-modda);
• uchinchi shaxslardan — banklar, kontragentlardan yozma tasdiqlar (28-modda);
• rahbariyat va buxgalteriyaning ogʻzaki va yozma tushuntirishlari;
• inventarizatsiyani kuzatish, qayta sanash, tahliliy protseduralar.

3-bosqich. Muhokama va tuzatishlar

Topilgan buzilishlar rahbariyat bilan muhokama qilinadi. Auditor rahbariyat va audit qoʻmitasini aniqlangan qoidabuzarliklar haqida yozma ravishda xabardor qiladi (28-modda). Kompaniya ushbu axborotni koʻrib chiqishi va 30 kun ichida natijalar haqida auditorga yozma xabar berishi, shuningdek hisob, hisobot va soliqlarni hisoblashdagi qoidabuzarliklarni bartaraf etishi shart (37-modda).

4-bosqich. Xulosa

Xulosa raqamlanadi, har bir sahifasi auditorlar va auditorlik tashkiloti rahbari tomonidan imzolanadi, unga hisobot ilova qilinadi (39-modda). Majburiy audit boʻyicha nusxasi tekshiruvdan keyin 15 kun ichida, lekin 15-iyundan kechiktirmay soliq organiga topshiriladi (35-modda).

Kompaniyadan nima talab qilinadi

• yopilgan yillik hisobot va hisob registrlari;
• shartnomalar, solishtirma dalolatnomalar, bank koʻchirmalari;
• kuzatish uchun omborlar va mol-mulkka kirish imkoni;
• soʻrovlarga tez javob beradigan masʼul shaxs;
• tekshiruvga toʻsqinlik qiladigan hech qanday harakat yoʻq — bu toʻgʻridan-toʻgʻri taqiqlangan (37-modda).

Muddatlar nimaga bogʻliq

• operatsiyalar hajmi va hisob uchastkalari soni;
• hisob holati va hisobotning tayyorligi;
• soʻrovlarga javoblar va kontragentlar tasdiqlarining tezligi;
• aniqlangan buzilishlar soni va ularni tuzatish uchun vaqt.