Kompaniya faoliyat yuritmayapti: qaysi soliqlarni toʻlash va qanday hisobot topshirish kerak

Asosiy tamoyil: majburiyat tushumga emas, soliqqa bogʻliq

Soliq kodeksi «uxlab yotgan» kompaniya uchun alohida rejimni bilmaydi va «nol hisobot» atamasini alohida shakl maʼnosida qoʻllamaydi. U boshqa tamoyilga tayanadi: hisobot shaxs soliq toʻlovchi deb topiladigan soliqlar boʻyicha topshiriladi. Shuning uchun birinchi savol «aylanmamiz bormi» emas, balki «qaysi soliqlar boʻyicha toʻlovchi boʻlib qolyapmiz va soliq solish obyekti bormi» degan savoldir.

Tushumning yoʻqligi boshqa soliqlar boʻyicha obyekt yoʻqligini anglatmaydi. Faoliyatsiz kompaniyaning balansida bino, oʻz yoki ijaraga olingan yer uchastkasi, kompaniya QQS toʻlovchisi sifatida roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi, direktor esa oylik olishi mumkin. Bu holatlarning har biri oʻz hisobotini keltirib chiqaradi. Agar soliq boʻyicha obyekt umuman boʻlmasa, u boʻyicha hisobot topshirish shart emas — lekin «obyekt yoʻq» degan xulosa odatga emas, hujjatlarga asoslanishi kerak.

Aylanma boʻlmaganda qaysi soliqlar va hisobotlar saqlanib qoladi

Quyida tekshiruv roʻyxati berilgan. Uni har bir band boʻyicha koʻrib chiqing va kompaniyangizda tegishli obyekt yoki maqom bor-yoʻqligini belgilang.

• Foyda soligʻi. Soliq davri — kalendar yil, hisobot davri esa chorak. Kompaniya soliq toʻlovchi boʻlsa, daromad boʻlmagan va natija nol yoki manfiy boʻlgan taqdirda ham hisobot har bir hisobot va soliq davri yakunlari boʻyicha topshiriladi.
• QQS. Kompaniya QQS toʻlovchisi sifatida roʻyxatdan oʻtgan boʻlsa, hisobot umumiy tartibda topshiriladi: «aylanma» obyekti boʻlmasligi mumkin, ammo toʻlovchi maqomi belgilangan tartibda tugatilmaguncha saqlanadi.
• Ijtimoiy soliq. Obyekt — ish beruvchining xodimlarga mehnat haqi toʻlash xarajatlari. Hech kimga, shu jumladan direktorga ham hisoblanmagan boʻlsa, obyekt yoʻq; direktor shtatda oylik bilan turgan boʻlsa, soliq hisoblanadi va hisobot topshiriladi.
• Yuridik shaxslarning mol-mulk soligʻi. Obyekt — koʻchmas mulk. Faoliyat yoʻq, ammo balansda bino yoki xona bor: soliq hisoblanadi, hisobot yiliga bir marta topshiriladi.
• Yer soligʻi. Obyekt — yuridik shaxslarda mulk, egalik, foydalanish yoki ijara huquqida turgan yer uchastkalari. Ijaradagi binodagi yopilgan ofis, agar uchastka kompaniya nomiga rasmiylashtirilgan boʻlsa, uchastkani bekor qilmaydi.
• Soliq agenti. Davr ichida kompaniya jismoniy shaxslarga yoki norezidentlarga biror narsa toʻlagan boʻlsa (masalan, ijara, dividend, xizmat haqi), u soliq agenti boʻlib qoladi va tegishli hisobotni topshiradi.

Muddatlar: nima va qachon topshiriladi

Muddatlar har bir soliq uchun alohida belgilangan, shuning uchun «hammasini yil oxirida topshiraman» usuli ishlamaydi. Kodeks moddalari boʻyicha yoʻnalishlar:

• Foyda soligʻi: hisobot davri yakunlari boʻyicha — undan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirmay; soliq davri yakunlari boʻyicha — keyingi yilning 1-martidan kechiktirmay.
• QQS: tugagan soliq davridan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirmay.
• Ijtimoiy soliq: har oy, hisobot davridan keyingi oyning oʻn beshinchi kunidan kechiktirmay, yil yakunlari boʻyicha esa — keyingi yilning 15-fevralidan kechiktirmay.
• Yuridik shaxslarning mol-mulk soligʻi: yiliga bir marta, hisobot soliq davridan keyingi yilning 1-martidan kechiktirmay.
• Qishloq xoʻjaligiga moʻljallanmagan yerlar boʻyicha yer soligʻi: joriy soliq davrining 20-yanvaridan kechiktirmay.

Soliq organi oʻzi shakllantiradigan hisobotlar

Yuridik shaxslarning mol-mulk soligʻi, yer soligʻi, jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi, ijtimoiy soliq, QQS va aylanmadan olinadigan soliq boʻyicha hisobotni soliq organlari elektron shaklda soliq organlari axborot tizimidagi maʼlumotlar hamda soliq toʻlovchi shaxsiy kabinet orqali kiritgan maʼlumotlar asosida shakllantiradi. «Uxlab yotgan» kompaniya uchun bu tuzoq: hech narsa sodir boʻlmayotgandek, hech narsa qilish shart emasdek tuyuladi. Aslida avtomatik shakllangan hisobot sizning hisobingizga mos kelmasligi mumkin — masalan, unda allaqachon sotilgan bino yoki anchadan beri ishdan boʻshatilgan xodim qolishi mumkin.

Maʼlumotlar hisob hujjatlariga mos kelmasa, soliq toʻlovchi tuzatishlar kiritadi va hisobotni besh kun ichida, lekin tegishli hisobotni topshirish muddatidan kechiktirmay taqdim etadi. Sukut bu yerda betaraf emas: tuzatishlar ushbu muddatda kiritilmasa, bu soliq organlari shakllantirgan hisobotga rozilikni bildiradi va hisobot shu shaklda taqdim etilgan hisoblanadi. Shu sababli hech boʻlmaganda har bir hisobot davrida kabinetga kirib, shakllangan maʼlumotlarni hisob bilan solishtiring.

Hisobotni topshirishni toʻxtatgan kompaniya nimaga duch keladi

Birinchidan, javobgarlik: soliq hisobotini oʻz vaqtida topshirmagani uchun yuridik shaxs boʻlgan soliq toʻlovchining mansabdor shaxsi maʼmuriy javobgarlikka tortiladi. Yaʼni jazo faqat kompaniyaga emas, shaxsan direktorga ham tegishli.

Ikkinchidan, hisobvaraqlarning bloklanishi. Belgilangan topshirish muddati oʻtganidan keyin oʻn kun ichida soliq yoki moliyaviy hisobot topshirilmasa, soliq organi yuridik shaxsning bankdagi hisobvaraqlari boʻyicha operatsiyalarni toʻxtatib qoʻyishga haqli. Toʻxtatib qoʻyish banklar barcha hisobvaraqlar boʻyicha barcha xarajat operatsiyalarini toʻxtatishini anglatadi. Faoliyatsiz kompaniya uchun bu ikki barobar noqulay: bank, ijara, buxgalteriya xizmati va tugatishning oʻzi ham xarajat talab qiladi.

Uchinchidan, soliq hisoboti moliyaviy hisobotdan alohida majburiyat. Soliq organi belgilangan shaklda topshirilgan soliq hisobotini qabul qilishdan bosh tortishga haqli emas, shuning uchun «nol hisobotni qabul qilmaydilar» degan savol yoʻq: topshirish mumkin ham, zarur ham. Yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar hisobotni belgilangan shakllar boʻyicha elektron hujjat koʻrinishida topshiradi.

Faoliyatsiz kompaniya uchun harakatlar tartibi

Quyidagi ketma-ketlik haqiqiy holatni tez tushunishga yordam beradi.

• Soliq toʻlovchi kabinetidan kompaniya hisobda turgan soliqlar roʻyxatini va soliq organi shakllantirgan hisobotlarni yuklab oling.
• Haqiqat bilan solishtiring: koʻchmas mulk, yer uchastkalari, xodimlar va jismoniy shaxslarga toʻlovlar, QQS toʻlovchisi maqomi bormi.
• Har bir soliq boʻyicha qaror qiling: obyekt bor — hisobot topshiramiz; obyekt yoʻq — buni yozma ravishda qayd etamiz (buxgalter maʼlumotnomasi, hisobdan koʻchirma) va hujjatlarni saqlaymiz.
• Yuqorida koʻrsatilgan muddatlar boʻyicha yillik jadval tuzing va masʼul shaxsni tayinlang.
• Oldingi davrlar boʻyicha hisobot topshirilmagan boʻlsa, uni hozir topshiring: qanchalik kech boʻlsa, hisobvaraqlar bloklanishi va maʼmuriy javobgarlik xavfi shunchalik yuqori.
• Kompaniya uzoq vaqt ishlamasa, taʼsischilarning qarorini rasmiylashtiring: saqlab qolish, ulushni sotish yoki tugatish. «Yaxshi kunlarni kutish» ham pulga tushadi.

Shartli misol

Misol shartli. MChJ oʻtgan yili yagona shartnomasini tugatgan. Tushum yoʻq, xodimlar yoʻq, direktor — oyliksiz taʼsischi. Ofis ijaraga olingan, bino kompaniya mulki sifatida hisobda turmaydi, yer uchastkasi yoʻq. Soliq hisoboti foyda soligʻi boʻyicha (chorakda bir marta va yil yakuni boʻyicha), shuningdek, kompaniya QQS toʻlovchisi boʻlib qolgan boʻlsa, QQS boʻyicha shakllanadi. Ijtimoiy soliq boʻyicha obyekt yoʻq, mol-mulk va yer soligʻi boʻyicha ham. Natijada: ishlayotgan kompaniyadagiga qaraganda hisobotlar sezilarli darajada kam, lekin ularni oʻtkazib yuborish mumkin emas. Agar shu misolda kompaniya balansida ombor qolgan boʻlsa, mol-mulk soligʻi va, ehtimol, yer soligʻi qoʻshilar edi.

Odatiy xatolar

• Aylanma boʻlmasa hisobot topshirish shart emas deb oʻylab, foyda soligʻi va QQS boʻyicha muddatlarni oʻtkazib yuborish.
• Yopilgan, ammo kompaniyaga tegishli obyekt boʻyicha mol-mulk va yer soligʻini unutish.
• Avtomatik shakllangan hisobotni hisob bilan solishtirmay, begona maʼlumotlarga tasodifan rozi boʻlib qolish.
• Direktorni «koʻrinish uchun» oyligda qoldirib, ijtimoiy soliq va uning hisobotini unutish.
• Soliq solish obyekti yoʻqligini yozma ravishda qayd etmaslik.
• Soliq organidan soʻrov kelishini kutish, yetishmayotgan hisobotlarni oʻzi topshirmaslik.