Chakana savdoda QQS: kassa, qaytarish va hisobga olish

Chakana savdoda QQSni kim toʻlaydi

QQS toʻlovchilari yuridik shaxslar hisoblanadi, yakka tartibdagi tadbirkorlar esa soliq davri uchun tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilishdan olingan daromadi bir milliard soʻmdan oshsa yoki ular QQS toʻlashga ixtiyoriy oʻtgan boʻlsa, toʻlovchi boʻladi (SK 237-moddasi). Stavka umumiy — 12 foiz (SK 258-moddasi), nol stavka haqidagi bobda boshqacha belgilanmagan boʻlsa.

Agar doʻkon boshqa rejimda ishlasa va QQS toʻlamasa, xaridlar boʻyicha kiruvchi soliqni ham hisobga olmaydi — hisobga olish faqat tovarlarni soliqqa tortiladigan faoliyatda ishlatadigan soliq toʻlovchi uchun mumkin (SK 266-moddasi). Hisobni qurishdan oldin oʻz maqomingizni tekshiring.

Chek boʻyicha sotuvlar: soliq bazasiga nima kiradi

Soliq bazasi — realizatsiya qilinayotgan tovarlarning bitim narxi boʻyicha, soliq kiritilmagan qiymati (SK 248-moddasi). Chakana savdoda narx belgilari odatda QQS bilan koʻrsatiladi, shuning uchun hisoblash uchun soliqni tushumdan ajratib olish kerak. Soliq summasi — baza va stavka asosida hisoblangan foiz ulushi (SK 265-moddasi).

Kassa chek chiqarish bilan cheklanmaydi. SK 60-moddasidagi taʼrifga koʻra, nazorat-kassa texnikasi fiskal hujjatlarni shakllantiradi va ularni fiskal maʼlumotlar operatori orqali soliq organlariga uzatadi. Demak, chekdagi tushum soliq xizmatiga allaqachon koʻrinadi va u hisobingiz hamda hisobotingizdagi aylanmalarga mos kelishi kerak.

Sotuv sanasida chegirmalar boʻlsa, baza chegirmalar chegirilgan narxdan hisoblanadi (SK 248-moddasi). Chekdagi chegirma va hisobdagi chegirma bir xil summa boʻlishini nazorat qiling.

Hisob-kitob namunasi (shartli raqamlar)

Faraz qilaylik, doʻkon oy davomida 11 200 000 soʻmlik chek urdi, narxlar QQS bilan. Soliq narxga 12% stavkada kiritilgan, yaʼni soliqsiz tushum — 10 000 000, hisoblangan QQS — 1 200 000. Oy davomidagi xaridlar boʻyicha elektron hisobvaraq-fakturalarda 780 000 QQS ajratilgan va hisobga olish shartlari bajarilgan. Toʻlanadigan summa: 1 200 000 − 780 000 = 420 000 soʻm.

Agar kiruvchi soliq hisoblanganidan koʻp boʻlsa, natija manfiy boʻladi. Bunda SK 272-moddasiga koʻra soliq toʻlovchi bu summani 274-moddada belgilangan tartibda qaytarib olish huquqiga ega. Bu shartli raqamlardagi namuna, doʻkoningiz uchun prognoz emas.

Xaridlar: kiruvchi QQS qachon hisobga olinadi

Hisobga olish uchun bir vaqtda bir necha shart kerak (SK 266-moddasi). Tovar soliqqa tortiladigan faoliyatda ishlatiladi. Taʼminotchidan soliq alohida ajratilgan hisobvaraq-faktura yoki boshqa hujjat olingan. Taʼminotchi QQS toʻlovchi sifatida roʻyxatdan oʻtgan.

Alohida masala — xavfli hisobvaraq-fakturalar: yuqori xavf darajasidagi toifaga kiritilgan hisobvaraq-fakturadagi soliqni xaridor hisobga olmaydi (SK 267-moddasi). Taʼminotchilari koʻp doʻkon uchun bu hamkorlarni tovarni qabul qilishdan oldin muntazam tekshirish kerakligini bildiradi, hisobot topshirilgandan keyin emas.

• tovarni kirim qilishdan oldin taʼminotchi maqomini va elektron hisobvaraq-faktura mavjudligini tekshiring;
• har bir yetkazib berish boʻyicha yuk xatlari va elektron hisobvaraq-fakturalarni birga saqlang;
• vakillik xarajatlari boʻyicha soliqni hisobga olmang — u qabul qilinmaydi (SK 267-moddasi);
• aylanmaning bir qismi QQSdan ozod etilgan boʻlsa, hisobga olish soliqqa tortiladigan aylanmaga mutanosib boʻladi (SK 268-moddasi).

Xaridorlar qaytarishi va chegirmalar

Tovarni toʻliq yoki qisman qaytarish soliq bazasiga tuzatish kiritish uchun asos hisoblanadi (SK 257-moddasi). Tuzatish qoʻshimcha hisobvaraq-faktura yoki holatni tasdiqlovchi boshqa hujjat asosida rasmiylashtiriladi va qaytarish sodir boʻlgan soliq davrida aks ettiriladi.

Amalda: har bir qaytarishga hujjat mos kelishi kerak — qaytarish cheki yoki hisob bilan kelishilgan boshqa tasdiqlovchi hujjat. Baza soliqsiz qaytarish summasiga, hisoblangan QQS esa shunga mos ravishda kamayadi. Tuzatish bir yillik muddat doirasida mumkin (SK 257-moddasi), kafolat muddati belgilangan tovarlarda esa kafolat muddati doirasida.

Hisobot, muddatlar va javobgarlik

QQS boʻyicha soliq davri — oy (SK 259-moddasi). Hisobot oʻtgan davrdan keyingi oyning yigirmanchi sanasidan kechiktirmay topshiriladi va soliq ham shu muddatda toʻlanadi (SK 273-moddasi). Aylanma sanasi 242-modda qoidalari boʻyicha aniqlanadi: umumiy qoida — hisobvaraq-faktura berilgan sana yoki joʻnatish sanasi, agar u oldinroq boʻlsa.

Fiskal belgilar va soliq organlari axborot tizimlari bilan integratsiya talablarini buzganlik uchun SK 227¹-moddasi oxirgi hisobot choragidagi, realizatsiya sodir boʻlgan sof tushumning ikki foizi miqdorida jarima nazarda tutadi. Bir yil ichida takroran buzilsa, jarima shu tushumning yigirma foizini tashkil etadi.

Doʻkonlarning tipik xatolari

• soliq tushumdan ajratilmaydi va baza oshirib yuboriladi;
• qaytarishlar hisobda oʻtkaziladi, lekin hujjatsiz — tuzatish tasdiqlanmagan;
• kassa, hisob va hisobotdagi tushum bir-biriga mos kelmaydi;
• xavfli taʼminotchilar hisobvaraq-fakturalari boʻyicha QQS hisobga olinadi;
• QQSdan ozod etilgan va soliqqa tortiladigan tovarlar alohida yuritilmaydi.