Buxgalteriya va soliq hisoboti: farqi nimada

Moliyaviy va soliq hisoboti: taqqoslash

• Moliyaviy hisobot — «Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisida»gi Qonun va BHMS boʻyicha tuziladi, tarkibi va muddatlari — 3567-son Nizom: yillik hisobot 1-martdan kechiktirmay; kichik korxonalar uchun — buxgalteriya balansi va moliyaviy natijalar toʻgʻrisidagi hisobot.
• Soliq hisoboti — Soliq kodeksi boʻyicha: QQS — oyning 20-sanasigacha (273-modda), aylanmadan olinadigan soliq va JShDS — 15-sanasigacha (470, 389-moddalar), foyda soligʻi — yillik, 1-martgacha (339-modda).
• Saqlash: buxgalteriya hujjatlari — hisobot yilidan keyin kamida besh yil (Buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonunning 29-moddasi), soliq hisoboti — taqdim etilgan yildan keyin kamida uch yil (Soliq kodeksi, 84-modda).

Hujjatlarning vazifalari turlicha

Buxgalteriya hisoboti kompaniyaning moliyaviy holatini keng doiradagi foydalanuvchilar uchun koʻrsatadi. Soliq hisoboti esa byudjet bilan hisob-kitoblarga xizmat qiladi.

Daromadlarni, xarajatlarni tan olish va aktivlarni baholashdagi farqlar ham shundan kelib chiqadi.

• turli maqsadlar va foydalanuvchilar
• daromadlarni tan olishning turli qoidalari
• xarajatlarga turlicha yondashuv
• aktivlarni baholashdagi farqlar
• taqdim etishning turli davriyligi

Nega koʻrsatkichlar mos kelmaydi

Xarajatlarning bir qismi hisobda tan olinadi, lekin soliq bazasini kamaytirmaydi. Daromadni tan olish payti ham farq qilishi mumkin.

Agar kompaniya ularning tabiatini tushunsa va hisob-kitobni koʻrsata olsa, bunday farqlar meʼyoriy holat.

Muammolardan qanday qochish mumkin

Ikkala yoʻnalishni umumiy maʼlumotlar bazasida yuritish, farqlar sabablarini qayd etish va bir koʻrsatkichlardan boshqasiga oʻtishni tushuntiruvchi hisob-kitoblarni saqlash.

Bu ham auditda, ham nazorat organining soʻroviga javob berishda vaqtni tejaydi.

Nega bir xil fakt turlicha aks ettiriladi

Buxgalteriya hisoboti kompaniyaning iqtisodiy holatini, soliq hisoboti esa byudjet bilan hisob-kitoblar uchun bazani tavsiflaydi. Maqsadlar turlicha, shuning uchun alohida operatsiyalarni tan olish qoidalari ham farq qiladi.

Bundan kelib chiqadiki, koʻrsatkichlar farqining oʻzi xato emas. Kompaniya tushuntira olmaydigan farq xatoga aylanadi.

Farqlar qayerda koʻproq yuzaga keladi

Odatda bu zaxiralarni baholash, ayrim xarajatlarni tan olish, kurs farqlari va shartnomalar uzoq muddat ijro etiladigan operatsiyalar.

Bunday farqlar roʻyxatini har biriga izoh bilan yuritib borish foydali: u hisobotni tayyorlashda ham, soʻrovlarga javob berishda ham vaqtni tejaydi.

• xarajatlarni tan olishdagi farqlar
• zaxiralar va aktivlarni baholash
• kurs farqlari
• uzoq muddatli shartnomalar
• oʻtgan davrlar tuzatishlari

Maʼlumotlar ziddiyatidan qanday qochish mumkin

Hisobotning ikkala turi bitta hisob bazasiga va bir xil birlamchi hujjatlarga tayanishi kerak. «Oʻzimiz uchun» va «hisobot uchun» alohida yuritish muqarrar ravishda qarama-qarshiliklarga olib keladi.

Har bir davrda raqamlar nega mos kelmasligini tushuntirgandan koʻra, farqlar metodikasini bir marta hisob siyosatida yozib qoʻyish osonroq.

Topshirishdan oldin nimani tekshirish kerak

Hisobot turlari oʻrtasidagi farqlar tushuntirilishi mumkinligiga, bahsli operatsiyalar boʻyicha hujjatlar joyida ekaniga va oʻtgan davrlar koʻrsatkichlari kiritilgan tuzatishlarni hisobga olgan holda keltirilganiga ishonch hosil qilish kerak.

Tekshiruv koʻp vaqt olmaydi va keyingi savollarning katta qismini olib tashlaydi.

YaTT va tashkilot uchun farqlar

Tadbirkorda bu ikki kontur deyarli mos keladi, tashkilotda esa murakkabroq operatsiyalar va ochib berishlar sababli farqlar muqarrar.

Hisobotning tarkibi va taqdim etish tartibi qonunchilik bilan belgilanadi va vaqti-vaqti bilan aniqlashtiriladi, shuning uchun talablarni har bir topshirishdan oldin solishtirib koʻrish kerak.

Farqlarni tekshiruvchilarga kim tushuntiradi

Izohlarni hisob yuritilgan dastur emas, kompaniya beradi. Shuning uchun buxgalterda farqlarning tushunarli mantigʻi va tasdiqlovchi hujjatlar qoʻl ostida boʻlishi muhim.

Biz odatda bunday mantiqni alohida ichki hujjat sifatida rasmiylashtiramiz: u bir marta yoziladi va keyin har bir soʻrovda qoʻllanadi.

Ikkala toʻplamni birgalikda tayyorlash nima beradi

Hisobotning ikkala turini bitta ijrochi tayyorlaganda farqlar topshirilgandan keyin aniqlanmaydi, balki shakllantirish bosqichida nazorat qilinadi.

Bu buxgalteriya va soliq hisob-kitoblarini turli mutaxassislar yuritganda kimning maʼlumotlarini toʻgʻri deb hisoblash haqidagi odatiy bahsni ham olib tashlaydi.

Leader Audit yordami

Biz hisobotning ikkala turini tayyorlaymiz, ularning muvofiqligini tekshiramiz va farqlarni tushuntiramiz.

Auditorlik tashkiloti: 13 yillik amaliyot, 220 dan ortiq tekshiruv.