Boshqa ishga oʻtkazish va mehnat shartnomasi shartlarini oʻzgartirish

Doimiy oʻtkazish: faqat rozilik bilan

Boshqa ishga doimiy oʻtkazishga faqat xodimning roziligi bilan yoʻl qoʻyiladi (MK 140-moddasi). Rozilik olinguniga qadar ish beruvchi xodimni yangi ishning mazmuni, mehnat sharoitlari va shu ishga bogʻliq lokal hujjatlar bilan tanishtirishi shart.

Agar yangi ish xodimga sogʻligʻi boʻyicha toʻgʻri kelmasa va bu tibbiy xulosa bilan tasdiqlangan boʻlsa, oʻtkazish taqiqlanadi (MK 138-moddasi). Har qanday oʻtkazishda xodim yangi ishga kirishadigan sana belgilanadi (MK 139-moddasi).

Vaqtincha oʻtkazish

Taraflarning kelishuviga koʻra xodim bir yilgacha muddatga, ish joyi saqlanadigan vaqtincha yoʻq xodimning oʻrnini bosish uchun esa — u ishga chiqqunga qadar vaqtincha oʻtkazilishi mumkin (MK 141-moddasi). Agar muddat tugagach avvalgi ish berilmasa, xodim uni talab qilmasa va ishlashda davom etsa, oʻtkazish doimiy hisoblanadi — bu kadrlar xizmati uchun koʻp uchraydigan tuzoq.

Vaqtincha oʻtkazish muddati kunlar, oylar, yillar, kalendar sanalar yoki voqea, masalan, yoʻq xodimning ishga chiqishi bilan belgilanadi (MK 139-moddasi). Muddat tugagach ish beruvchi xodimga avvalgi ishini berishi shart.

Agar xodim tibbiy xulosaga koʻra yengilroq ishga muhtoj boʻlsa, bunday xulosaga ega homilador ayol yoki ikki yoshgacha bolani parvarish qilayotgan ota-ona avvalgi ishni bajara olmasa, ish beruvchi vaqtincha oʻtkazish haqidagi iltimosni qanoatlantirishi shart (MK 142-moddasi).

Roziliksiz oʻtkazish: ishlab chiqarish zarurati va oddiy turib qolish

Xodimning roziligisiz vaqtincha oʻtkazish faqat ishlab chiqarish zarurati yoki oddiy turib qolish munosabati bilan mumkin (MK 145-moddasi). Ishlab chiqarish zarurati — kechiktirib boʻlmaydigan oldindan koʻzda tutilmagan ishlar: oddiy turib qolishning oldini olish, vaqtincha yoʻq xodimning oʻrnini bosish, avariya oqibatlarini bartaraf etish, favqulodda vaziyatdagi ishlar. Oddiy turib qolish — iqtisodiy, texnologik, tashkiliy yoki tabiiy sabablarga koʻra ishning vaqtincha toʻxtatilishi.

Bu davrda haq bajarilayotgan ish boʻyicha, lekin avvalgi oʻrtacha ish haqidan kam boʻlmagan miqdorda toʻlanadi. Bunday oʻtkazishlar jami bir kalendar yil davomida oltmish kalendar kundan oshmasligi kerak. Oddiy turib qolish munosabati bilan pastroq malakali ishga oʻtkazish — faqat xodimning yozma roziligi bilan.

Ish haqi va boshqa mehnat shartlarini oʻzgartirish

Mehnat shartnomasi, jamoa shartnomasi yoki lokal hujjatlar bilan belgilangan mehnat shartlari MK 136 va 137-moddalaridagi hollardan tashqari bir tarafning talabi bilan oʻzgartirilmaydi (MK 135-moddasi). Taraflarning kelishuviga koʻra maoshni oshirish qoʻshimcha kelishuv bilan rasmiylashtiriladi.

Ish beruvchi shartlarni xodimning roziligisiz faqat avvalgi shartlarni texnologiya, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etishdagi oʻzgarishlar yoki ishlar hajmining qisqarishi sababli saqlab boʻlmasa va mehnat funksiyasi avvalgidek qolsa, oʻzgartirishi mumkin (MK 137-moddasi). Xodim yozma ravishda, imzo qoʻydirib, kamida ikki oy oldin ogohlantiriladi. Agar u yangi sharoitlarda ishlashdan bosh tortsa, shartnoma MK 173-moddasiga muvofiq ishdan boʻshatish nafaqasi toʻlangan holda bekor qilinishi mumkin. Nizoda avvalgi shartlarni saqlash imkonsizligini isbotlash majburiyati ish beruvchida.

Xodim ham qonunchilik yoki shartnomada nazarda tutilgan hollarda shartlarni oʻzgartirishni talab qilishga haqli; ish beruvchi arizani uch kundan kechiktirmay koʻrib chiqadi va rad etish haqida yozma xabar beradi (MK 136-moddasi).

Ish joyini oʻzgartirish

Avvalgi mehnat funksiyasi va avvalgi shartlar saqlangan holda oʻsha ish beruvchidagi boshqa ish joyiga, oʻsha joydagi boshqa alohidalashmagan boʻlinmaga yoki boshqa mexanizmga koʻchirish rozilikni talab qilmaydi (MK 148-moddasi). Lekin aniq ish joyi mehnat shartnomasida yozilgan boʻlsa, uni faqat xodimning roziligi bilan oʻzgartirish mumkin.

Qanday rasmiylashtirish kerak

Mehnat shartnomasidagi oʻzgarishlar ish beruvchining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi (MK 149-moddasi). Doimiy oʻtkazish, mehnat shartlarini va shartnomada belgilangan ish joyini oʻzgartirish uchun buyruq asosi — kamida ikki nusxadagi yozma qoʻshimcha kelishuv. Buyruq qoʻshimcha kelishuvga aniq muvofiq chiqariladi va xodimga imzo qoʻydirib eʼlon qilinadi.

Vaqtincha oʻtkazish mehnat shartnomasida aks ettirilmaydi: u muddati koʻrsatilgan buyruq bilan rasmiylashtiriladi. Asos — xodimning yozma arizasi (taraflar kelishuvi yoki uning tashabbusi bilan), ariza va tibbiy xulosa (sogʻligʻi boʻyicha) yoki ishlab chiqarish zarurati va oddiy turib qolish faktlari (ish beruvchi tashabbusi bilan).

• qoʻshimcha kelishuv — yangi lavozim yoki shartlar, boshlanish sanasi, taraflar imzolari;
• buyruq — qoʻshimcha kelishuvga aniq muvofiq, xodimning tanishganlik imzosi bilan;
• kadrlar hisobi — shtat joylashuvi va tabeldagi oʻzgarishlar;
• ish haqi hisobi — qoʻshimcha kelishuvda koʻrsatilgan sanadan yangi maosh.

Noqonuniy oʻzgartirish oqibatlari

Xodim shartnomaning oʻzgartirilishi ustidan shikoyat qilishga haqli (MK 150-moddasi). Shartlar noqonuniy oʻzgartirilganda u avvalgi shartlarni tiklashni va haq kamaygan boʻlsa zararni qoplashni talab qilishga haqli. Noqonuniy oʻtkazishda — avvalgi ishga tiklashni va majburiy progul vaqti uchun haq toʻlashni; agar u yangi lavozimda kamroq pulga ishlagan boʻlsa, unga farq qoplanadi. Maʼnaviy zararni kompensatsiya qilish ham mumkin.