Tashqi va ichki audit: farqlari
Turli buyurtmachilar, turli maqsadlar, turli natija
«Majburiy audit» xizmatiga oʻtishMaʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:
Auditning bu ikki turi tez-tez adashtiriladi, holbuki ularda umumiy jihat kam — mohiyatan faqat nomidagi soʻz va qoʻllaniladigan usullarning bir qismi.
Qonun boʻyicha taqqoslash
- tashqi audit — Reyestrdagi auditorlik tashkiloti hisobotni tekshiradi va xulosa beradi (OʻRQ-677, 27, 39-moddalar; AJ toʻgʻrisidagi Qonun, 109-modda);
- ichki audit — kompaniyaning kuzatuv kengashiga hisobdor xizmati (AJ toʻgʻrisidagi Qonun, 108-modda);
- tashqi auditor xulosadagi notoʻgʻri xulosa uchun jamiyat oldida javobgar (109-modda).
Kim oʻtkazadi
Tashqi auditni tekshirilayotgan kompaniya bilan bogʻliq boʻlmagan, Reyestrga kiritilgan mustaqil auditorlik tashkiloti oʻtkazadi. Ichki audit — kompaniyaning oʻz boʻlinmasi yoki u jalb qilgan, uning boshqaruv organlari manfaatlarida ishlaydigan mutaxassislar.
Natija kimga qaratilgan
Tashqi auditor xulosasi tashqi foydalanuvchilar uchun moʻljallangan: aksiyadorlar, banklar, investorlar, kontragentlar. Ichki audit hisoboti — rahbariyat va mulkdor uchun ichki hujjat, u odatda tashqariga chiqmaydi.
Nimalar tekshiriladi
- Tashqi audit — butun yillik moliyaviy hisobot
- Ichki audit — jarayonlar, nazorat, samaradorlik, reglamentlarga rioya etilishi
- Tashqisi yil yakunlari boʻyicha, ichkisi — yil davomida oʻtkaziladi
- Tashqisi belgilangan shakldagi xulosa bilan, ichkisi — tavsiyalar bilan hisobot bilan yakunlanadi
Ular qanday bogʻliq
Tashqi auditor rejalashtirishda ichki audit ishiga tayanishi mumkin — agar uning mustaqilligi va sifatiga ishonch hosil qilsa. Yaxshi ishlaydigan ichki funksiya tashqi tartib-taomillar hajmini qisqartirishi mumkin, lekin OʻRQ-677 ning 35-moddasi boʻyicha majburiyatni bekor qilmaydi.
Sizga nima kerakligini aniqlash
Vazifani tahlil qilamiz va uni qaysi tekshiruv formati hal qilishini aytamiz.
«Majburiy audit» xizmatiga oʻtishKoʻp beriladigan savollar
Tashqi auditorga ichki auditni ham topshirish mumkinmi?
Birlashtirish mustaqillikni shubha ostiga qoʻyadi: auditor oʻz ishini tekshiruvchi holatiga tushib qolardi. Mustaqillik talablari OʻRQ-677 ning 34-moddasi bilan belgilangan va bunday funksiyalar odatda ajratiladi.
Ichki audit tashqi auditning oʻrnini bosa oladimi?
Yoʻq: hisobot ishonchliligi toʻgʻrisidagi xulosani faqat Reyestrdagi auditorlik tashkiloti beradi (OʻRQ-677, 27, 39-moddalar).
Leader Audit hamkori bilan uchrashuv belgilang
Birinchi konsultatsiya bepul. Xalqaro tajribaga ega mutaxassislardan biznes xatarlarini baholatib oling.