Shartnoma bekor qilinganda va avans qaytarilganda QQS

Avval aniqlang: yetkazib berish boʻlganmi va ESF yozilganmi

Qolgan hamma narsa shunga bogʻliq. Umumiy qoidaga koʻra, tovarlarni realizatsiya qilish boʻyicha aylanma sanasi — taʼminotchi hisobvaraq-faktura yozgan sana yoki, agar u ertaroq boʻlsa, tovarlar joʻnatilgan (berilgan) sana. Xizmatlar uchun bu — hisobvaraq-faktura yoki xizmat koʻrsatilganini tasdiqlovchi boshqa hujjat rasmiylashtirilgan sana.

Amaliy xulosa: agar sotuvchi avansga ESF yozgan boʻlsa, tomonlarda soliq hisobi allaqachon boshlangan: sotuvchida soliq hisoblangan va, odatda, xaridorda hisobga olish uchun qabul qilingan. Agar ESF yozilmagan va yetkazib berish boʻlmagan boʻlsa, tuzatish uchun deyarli hech narsa yoʻq — lekin buni buxgalterning xotirasiga emas, elektron tizim maʼlumotlariga asoslanib tasdiqlash kerak.

• tovar joʻnatilganmi yoki xizmat hech boʻlmaganda qisman koʻrsatilganmi
• ESF avansga yoki joʻnatishga yozilganmi va qaysi summaga
• xaridor soliqni hisobga olish uchun qabul qilganmi
• bekor qilishni qaysi hujjat tasdiqlaydi va qaysi sanadan

Soliq kodeksi nima deydi: 257-modda

QQS boʻyicha soliq bazasini tuzatish, xususan, tovarlar toʻliq yoki qisman qaytarilganda, koʻrsatilgan xizmatlardan voz kechilganda va bitim shartlari, jumladan narx va miqdor oʻzgarganda nazarda tutilgan. Allaqachon yetkazilgan qismni qaytarish bilan shartnomani bekor qilish shu asoslarga kiradi.

Tuzatish bir yillik muddat doirasida, kafolat muddati belgilangan tovarlar boʻyicha esa kafolat muddati doirasida qilinishi mumkin. U qoʻshimcha hisobvaraq-faktura yoki hodisani tasdiqlovchi boshqa hujjatlar asosida va hodisa yuz bergan soliq davrida amalga oshiriladi — dastlabki yetkazib berish davrida orqaga qarab emas.

• tovarlarni toʻliq yoki qisman qaytarish
• koʻrsatilgan xizmatlardan voz kechish
• bitim shartlarining oʻzgarishi, jumladan narx yoki miqdor

Fuqarolik-huquqiy qism: shartnoma bekor qilinganda nima qaytariladi

Soliq tuzatishi fuqarolik-huquqiy natijadan kelib chiqadi, shuning uchun avval uni tekshiring. Shartnomani oʻzgartirish yoki bekor qilish toʻgʻrisidagi kelishuv shartnoma bilan bir xil shaklda tuziladi. Majburiyatlar bunday kelishuv tuzilgan paytdan boshlab tugagan hisoblanadi, agar uning shartlaridan boshqacha kelib chiqmasa, sud orqali bekor qilishda esa — qaror qonuniy kuchga kirgan paytdan.

Muhim tafsilot: FKga koʻra, qonunda yoki tomonlar kelishuvida boshqacha belgilanmagan boʻlsa, tomonlar shartnoma bekor qilingunga qadar bajarilgan narsani qaytarishni talab qilishga haqli emas. Shuning uchun avansni qaytarishni bekor qilish kelishuvida aniq yozish yaxshi: summa, muddat, rekvizitlar. Aks holda avansni boshqa asoslarda qaytarishga toʻgʻri keladi va soliq organi uchun hujjatlar manzarasi zaifroq boʻladi.

Agar tomon shartnomani bekor qilishga rozi boʻlmasa, sudga faqat ikkinchi tomon rad javobini olgandan keyin yoki taklifda koʻrsatilgan muddatda javob olinmasa, bu muddat boʻlmasa — oʻttiz kunlik muddatda murojaat qilish mumkin.

Sotuvchi va xaridorning harakatlar tartibi

Sotuvchi dastlabki aylanmani kamaytirish uchun qoʻshimcha hisobvaraq-faktura rasmiylashtiradi va tuzatishni shartnoma bekor qilingan davrda aks ettiradi. Xaridor uni olgach, ilgari hisobga olish uchun qabul qilingan soliq summasini tegishli tarzda kamaytiradi. Agar tomonlardan biri tuzatishni aks ettirmasa, maʼlumotlarni solishtirishda nomuvofiqlik paydo boʻladi.

Alohida: ESFdagi xatoni tuzatish — tuzatish (korrektirovka) emas. Bu holda avvalgi hisobvaraq-faktura bekor qilinadi va uning oʻrniga tuzatilgani rasmiylashtiriladi. Shartnomani bekor qilish xato emas, hodisa, shuning uchun «bekor qilib, qaytadan yozish» bu yerda notoʻgʻri yoʻl.

• sotuvchi: minusga qoʻshimcha ESF, bekor qilingan davrda aks ettirish
• xaridor: qoʻshimcha ESF boʻyicha hisobga olishni kamaytirish
• ikkala tomon: bekor qilish kelishuvi, avansni qaytarish toʻlov hujjati, solishtirma dalolatnoma
• qisman bajarilganda: faqat bajarilmagan qism tuzatiladi

Hisob-kitob misoli (shartli raqamlar)

Misol shartli. Xaridor 56 mln soʻm avans oʻtkazdi, sotuvchi ESF yozdi. QQS stavkasi — 12 foiz, soliq bazasi narxga soliq kiritilmagan holda aniqlanadi. Demak, 56 mln summada baza 50 mln, soliq esa 6 mln soʻm.

Shartnoma joʻnatishgacha bekor qilindi, avans toʻliq qaytarildi. Sotuvchi baza boʻyicha minus 50 mln soʻm va soliq boʻyicha minus 6 mln soʻmga qoʻshimcha ESF yozadi va bekor qilish davrida toʻlanadigan soliqni 6 mln ga kamaytiradi. Xaridor xuddi shu davrda hisobga olishni 6 mln soʻmga kamaytiradi. Agar faqat yarmi qaytarilsa, tuzatish baza boʻyicha 25 mln, soliq boʻyicha 3 mln boʻlar edi.

Odatiy xatolar

• avansni toʻlov topshiriqnomasi bilan qaytarib, qoʻshimcha ESF yozmaslik — soliq hisoblangan va hisobga olingan holda qoladi
• tuzatish oʻrniga dastlabki ESFni bekor qilish, vaholanki bu xatoni tuzatish emas
• sotuvchida tuzatib, hisobga olishni saqlab turgan xaridorni xabardor qilmaslik
• tuzatishni shartnoma bekor qilingan davrda aks ettirmaslik
• tuzatishning bir yillik muddatini oʻtkazib yuborish
• bekor qilish va avansni qaytarish toʻgʻrisida yozma kelishuv rasmiylashtirmaslik
• avansni qaytarishni allaqachon yetkazilgan tovarni qaytarish bilan aralashtirish — ularning hujjatlari har xil

Xaridorda hisobga olish va chegirma shartlari

Hisobga olish huquqi soliq summasi alohida koʻrsatilgan hisobvaraq-faktura mavjudligi va taʼminotchi QQS toʻlovchisi sifatida roʻyxatdan oʻtganligi bilan bogʻliq. Bitim amalga oshmaganda bekor qilingan qism boʻyicha hisobga olish asosi yoʻqoladi, shuning uchun xaridor summani qoʻshimcha ESF boʻyicha tuzatishi shart. Yaxshi amaliyot — kiruvchi qoʻshimcha ESFlarni shartnoma hujjatlari bilan tekshiruv oldidan emas, har davrda solishtirib borish.