Toʻqimachilik eksportchilariga QQSni qaytarish

Nega toʻqimachilik korxonasida qaytariladigan QQS toʻplanadi

Nol stavka — realizatsiya soliqqa tortiladi, ammo 0% stavka boʻyicha. Kodeksda unga eksport bojxona rejimida olib chiqilgan tovarlar bevosita kiritilgan. Shu bilan birga kiruvchi soliqni hisobga olish saqlanadi: tovarlar aylanmasi soliqqa tortiladigan, jumladan nol stavka boʻyicha tortiladigan faoliyatda ishlatilsa, hisobga olish huquqi paydo boʻladi.

Toʻqimachilik zanjirida bu quyidagicha koʻrinadi. Siz QQS toʻlovchi yetkazib beruvchilardan ip yoki mato sotib olasiz, soliqni narx tarkibida toʻlaysiz, mahsulot tikasiz va uni eksport qilasiz. Toʻlash uchun hisoblash deyarli yoʻq, xaridlar boʻyicha soliq esa hisobga olish uchun qoladi. Zanjir qanchalik uzun va sotib olingan materiallar ulushi qanchalik katta boʻlsa, deklaratsiyadagi manfiy summa shunchalik katta boʻladi.

Oʻz ishlab chiqarish va tolling sxemasi

Agar siz xom ashyoni oʻzingiz sotib olib, tayyor mahsulotni xorijiy xaridorga sotsangiz, oddiy eksport sxemasi amal qiladi: nol stavka, olib chiqishni tasdiqlash, xaridlar boʻyicha soliqni hisobga olish.

Tolling sxemasi boshqacha: xorijiy buyurtmachi mato va furnitura olib kiradi, siz tikuv xizmatini koʻrsatasiz va tayyor mahsulotni olib chiqasiz. Soliq kodeksida buning uchun alohida normalar bor. Qayta ishlash bojxona rejimiga joylashtirilgan tovarlarni qayta ishlash xizmatlari qayta ishlash mahsulotlari olib chiqilgan taqdirda nol stavka boʻyicha soliqqa tortiladi. Qayta ishlash mahsulotlari mamlakat ichida erkin muomalaga chiqarilsa, stavka endi nol boʻlmaydi — umumiy stavka qoʻllaniladi.

Xom ashyoni olib kirish tomonidan norma shunday: tovarlar qayta ishlash rejimiga joylashtirilganda qayta ishlash mahsulotlari belgilangan muddatda olib chiqilsa, soliq toʻlanmaydi. Amaliy xulosa: olib chiqish muddati va olib kirilgan hamda olib chiqilganning mosligi sxemaning kaliti hisoblanadi. Qayta ishlash mahsuloti ichki bozorda qolsa, soliq toʻlashga toʻgʻri keladi, nol stavka esa yoʻqotiladi.

Tolling sxemasida oʻz xaridlaringiz (elektr energiyasi, uskuna, sarf materiallari, sex ijarasi) boʻyicha soliq umumiy asoslarda hisobga olinadi.

Hisobga olishda koʻpincha tekshiriladigan shartlar

Xaridlar boʻyicha soliq faqat bir vaqtning oʻzida bir qator shartlar bajarilgandagina hisobga olinadi. Toʻqimachilik korxonasi uchun uchtasi hal qiluvchi.

Birinchisi — QQS toʻlovchi sifatida roʻyxatdan oʻtgan yetkazib beruvchining soliq alohida ajratilgan hisobvaraq-fakturasi. Paxta tolasi yoki ipni QQS toʻlovchi boʻlmagan taʼminotchidan sotib olish hisobga olishni nolga tushiradi.

Ikkinchisi — import qilinganda soliq byudjetga toʻlangan boʻlishi kerak: ip, mato va aksessuarlar erkin muomalaga olib kirilganda soliq toʻliq hajmda hisoblanadi, hisobga olish esa toʻlovdan keyin mumkin.

Uchinchisi — nol stavka boʻyicha eksport uchun xorijiy xaridor tomonidan toʻlovni tasdiqlovchi bank koʻchirmasi kerak. Eksport maqsadlarida ishlatilgan tovarlar boʻyicha soliq Oʻzbekiston Respublikasi bankidagi hisobvaraqlarga tushgan valyuta tushumi ulushida hisobga olinadi. Istisno — intizomli soliq toʻlovchilar: ularda hisobga olish valyuta tushumining kelib tushishiga bogʻliq emas. Tushum yoki uning bir qismi tovarlar eksport rejimida chiqarilgan kundan boshlab yuz sakson kalendar kun ichida kelib tushmasa, tegishli summa hisobga olishdan chiqariladi.

Misol: tushum ulushi hisobga olishga qanday taʼsir qiladi (shartli raqamlar)

Misol shartli, faqat mantiqni koʻrsatish uchun; hisoblashning aniq tartibi normativ hujjatlar bilan belgilanadi va amaldagi nizom bilan solishtirilishi kerak.

Faraz qilaylik, trikotaj eksport partiyasi boʻyicha materiallar boʻyicha kiruvchi soliq 100 shartli birlik hisobga olish uchun daʼvo qilingan, joʻnatma uchun valyuta tushumi esa shartnoma summasining 60 foizi miqdorida hisobvaraqqa kelib tushgan. Agar siz intizomli soliq toʻlovchi boʻlmasangiz, shu davrda taxminan 60 shartli birlik hisobga olinadi, qolgani toʻlovning qolgan qismi kelishini kutadi. Agar yuz sakson kun ichida toʻlov kelmasa, bu qoldiq hisobga olishdan chiqariladi va qaytarishga tushmaydi.

Xulosa: xaridordan toʻlovning kechikishi bevosita muzlatilgan QQSga aylanadi. Faqat joʻnatma sanasini emas, shartnoma boʻyicha toʻlov jadvalini va valyuta tushumi muddatini ham kuzating.

Qaytarishni qanday soʻrash va qanday muddatlarda

Agar davr yakunlari boʻyicha toʻlanadigan soliq manfiy chiqsa, uni kelgusi toʻlovlar hisobiga oʻtkazish yoki qaytarishni soʻrash mumkin. Qaytarish uchun soliq hisoboti topshirilganda soliq organlarini xabardor qilish kerak. Kameral tekshiruv natijalari boʻyicha toʻliq yoki qisman qoplash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa, summa xabar qilingan kundan boshlab oʻttiz kundan kechiktirmay qaytariladi.

Bir qator toifalar uchun tezlashtirilgan tartib nazarda tutilgan: daʼvo qilingan summaning hammasi yetti kun ichida qoplanadi. Bunday toifalar qatoriga eksport qiluvchi shaxslar kiradi — nol stavka qoʻllanilishi natijasida hosil boʻlgan summa qismida, agar ularga ilgari soliq qoplangan va qoidabuzarliklar aniqlanmagan boʻlsa. Bu muntazam eksportchilar uchun muhim: tarix toza boʻlsa, qaytarish tezroq amalga oshadi.

Summaning asosliligini kameral tekshirish bunda umumiy tartibda oʻtkaziladi. Summaning bir qismi asossiz deb topilsa, uni qoplangan kundan boshlab penya bilan byudjetga qaytarishga toʻgʻri keladi. Qoplash tartibi va shartlarini Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi.

Qanday hujjatlar toʻplamini tayyorlash kerak

Har bir yetkazib berish boʻyicha eksportni tasdiqlash — shartnoma, yuk bojxona deklaratsiyasi va bojxona organi belgisi qoʻyilgan yuk joʻnatma hujjatlari. Bojxona maʼlumotlarining chegara kesib oʻtilgani haqida soliq organlariga elektron shaklda uzatilgan maʼlumotlari ham eksportni tasdiqlash uchun asos boʻladi. Toʻqimachilik uchun kiruvchi QQSni eksport bilan bogʻlaydigan hujjatlarni qoʻshing:

• xom ashyo, ip, mato, furnitura yetkazib beruvchilarning soliq ajratilgan hisobvaraq-fakturalari;
• har bir joʻnatma boʻyicha valyuta tushumi kelib tushganligi haqida bank koʻchirmalari;
• tolling sxemasida — qayta ishlash rejimi boʻyicha hujjatlar va qayta ishlash mahsulotlari olib chiqilganini tasdiqlash;
• davrlar boʻyicha hisobga olish ulushi hisobi va xaridor toʻlamagan joʻnatmalar reyestri.

Toʻqimachilik eksportchilarining odatiy xatolari

Qaytarish koʻpincha stavka tufayli emas, mayda narsalar tufayli buziladi. Joʻnatmalarning bir qismi boʻyicha toʻlov haqida koʻchirma yoʻq; xaridlar QQS toʻlovchi sifatida roʻyxatdan oʻtmagan kontragentlardan amalga oshirilgan; tolling mahsulotining bir qismi mamlakatda qolib, erkin muomalaga chiqib ketgan; valyuta tushumi qisman kelgan boʻlsa-da, hisobga olish toʻliq hajmda olingan.

Qaytarishga topshirishdan oldin ichki solishtirma oʻtkazish foydali: har bir eksport joʻnatmasini materiallar boʻyicha hisobvaraq-fakturalari va bank toʻlovi bilan bogʻlang. Shunda qaysi summa muzlab turgani, qaysi biri qoplashga tayyorligi oldindan koʻrinadi.