Qurilish pudratchisi soliqlari: foyda soligʻi va dalolatnomalar boʻyicha daromad

Pudratchining qaysi daromadlari foyda soligʻiga tortiladi

Pudratchi foyda soligʻini davr uchun yalpi daromaddan hisoblaydi. Kodeks yalpi daromadga har qanday shaklda va har qanday faoliyatdan olinishi lozim boʻlgan daromadlarni kiritadi; alohida band sifatida tovarlar (xizmatlar)ni sotishdan olingan daromad koʻrsatilgan (SK 297-modda). Pudratchi uchun bu buyurtmachi qabul qilgan ishlar qiymati, hisobvaraqqa tushgan pul emas.

Yalpi daromad QQSsiz aniqlanadi (SK 297-modda), shuning uchun hisob-kitobda dalolatnoma va hisobvaraq-fakturada koʻrsatilgan ishlar qiymatini qoʻshilgan qiymat soligʻisiz oling.

Bajarilgan ishlar dalolatnomasi — daromadni tan olish asosi

Daromadlar birlamchi va boshqa hujjatlar, jumladan elektron hujjatlar, shuningdek soliq hisobi hujjatlari asosida aniqlanadi (SK 297-modda). Pudratchida asosiy birlamchi hujjat — buyurtmachi imzolagan bajarilgan ishlar dalolatnomasi va hisobvaraq-faktura.

Daromadni tan olish sanasi, agar Kodeksda boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, buxgalteriya hisobi toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq aniqlanadi (SK 297-modda). Daromadni buxgalteriya boʻyicha tan olish soliq tartibidan farq qilsa, soliq maqsadida daromad Kodeksda belgilangan tartibda hisobga olinadi (SK 297-modda). Amalda hisob buxgalteriya qoidalari boʻyicha yuritiladi, normalar farq qilganda esa soliq registrida tuzatish kiritiladi.

• dalolatnoma sanasi ishlar haqiqatda bajarilgan davrga mos kelishini tekshiring;
• dalolatnoma, hisobvaraq-faktura va daromadlar registridagi summalarni solishtiring;
• imzolangan dalolatnomalar va qabul qilish boʻyicha yozishmalarni saqlang — ular tekshiruvda daromadni tasdiqlaydi.

Qurilish ishlari boʻyicha QQS uchun oborot sanasi

QQS uchun oʻz sana qoidasi bor. Xizmatlar boʻyicha oborot sanasi — hisobvaraq-faktura yoki xizmat koʻrsatilganini tasdiqlovchi boshqa hujjat rasmiylashtirilgan (imzolangan) sana (SK 242-modda). Biroq obyektlar qurilishida, shu jumladan «kalit topshirish» sharti bilan qurilishda, hamda uzoq muddatli shartnomalar boʻyicha, agar shartnomada oylik topshirish nazarda tutilmagan boʻlsa, oborot sanasi har bir kalendar oyining oxirgi kunidir (SK 242-modda).

Amaliy xulosa: shartnomada oylik qabul qilish boʻlmasa ham, bunday obyekt boʻyicha QQS har oy hisoblanadi — pul oqimini rejalashtirishda buni hisobga oling. QQS boʻyicha batafsil maʼlumot «Qurilishda QQS» maqolasida.

Uzoq muddatli obyektlar: daromadni qanday taqsimlash

Texnologik sikl bir soliq davridan koʻproq davom etsa va shartnomada bosqichma-bosqich topshirish nazarda tutilmagan boʻlsa, daromad hisob maʼlumotlari asosida daromadni teng tan olish tamoyilini hisobga olib taqsimlanadi (SK 303-modda).

Hisobot davri oxirida shartnomaning haqiqiy bajarilishi ishlar boshlanganidan beri qilingan xarajatlarning shartnomani bajarishga qilinadigan jami xarajatlardagi ulushi asosida aniqlanadi. Davr oxiridagi daromad shu ulush bilan shartnoma narxining koʻpaytmasiga teng; shartnoma boʻyicha ilgari hisobga olingan daromadlar ayirib tashlanadi (SK 303-modda).

Shartli misol (raqamlar qonundan emas). Shartnoma narxi — 1 000 mln soʻm, jami xarajatlar smetasi — 800 mln, birinchi davr oxirigacha 200 mln xarajat qilingan. Xarajatlar ulushi — 25%, jamlanma daromad — 250 mln. Keyingi davr oxirigacha yana 400 mln sarflandi: ulush 75%, jamlanma daromad 750 mln, ikkinchi davr uchun 500 mln tan olinadi (750 minus ilgari hisobga olingan 250).

Buyurtmachi avanslari va pudratchi xarajatlari

Boshqa shaxslardan sotiladigan tovarlar (xizmatlar) uchun oldindan toʻlov (avans) shaklida olingan mablagʻlar daromad sifatida hisobga olinmaydi (SK 304-modda). Demak, avansning oʻzi foyda soligʻini oshirmaydi — daromad ishlar dalolatnoma boʻyicha qabul qilingach paydo boʻladi. Avans hisobda “osilib” qolmasin: u dalolatnomalar bilan yopilib borishi kerak.

Daromad olish bilan bogʻliq asosli va hujjat bilan tasdiqlangan xarajatlar xarajat deb tan olinadi (SK 305-modda). Hujjat sifatida shartnomaga muvofiq koʻrsatilgan xizmat toʻgʻrisidagi hisobot ham qabul qilinadi (SK 305-modda). Pudratchi uchun bu — subpudrat shartnomalari va dalolatnomalari, materiallar yuk xatlari, texnika boʻyicha hisob-kitoblar. Hujjatsiz xarajatni soliq organi qabul qilmasligi mumkin.

Hisobot muddatlari va tipik xatolar

Foyda soligʻi boʻyicha soliq hisoboti hisobot davri yakunlari boʻyicha — undan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirmay, soliq davri yakunlari boʻyicha esa keyingi yilning 1 martidan kechiktirmay topshiriladi (SK 339-modda). Ayrim toifadagi toʻlovchilar uchun istisnolarni Kodeksning oʻzi belgilaydi.

• dalolatnoma davr oxiridan keyin imzolangan, ishlar esa oldin bajarilgan — tan olish sanasi hisob va soliqda mos kelmaydi;
• uzoq muddatli obyekt oxirida bitta dalolatnoma bilan hisobga olinadi, holbuki shartnoma daromadni taqsimlashni talab qiladi;
• avans daromad sifatida aks ettirilgan yoki, aksincha, dalolatnomalar bilan yopilmagan;
• dalolatnomaga subpudratchilarning tasdiqlovchi hujjatlari boʻlmagan ishlar kiritilgan;
• shartnoma boʻyicha qabul qilish bitta boʻlgani uchun oy boʻyicha oborot sanasi boʻyicha QQS hisoblanmagan.