QQS qaytarilgandan keyingi tekshiruv: keyingi nazorat va qaytarilgan soliqni qayta hisoblash

Qaytarilgan QQS tekshiriladimi

Ha. QQSni qaytarishning odatiy muddati — soliq hisobotini taqdim etish chogʻida soliq organlari xabardor qilingan sanadan boshlab oʻttiz kundan kechiktirmay, tezlashtirilgan tartibda esa summa yetti kun ichida qaytariladi. Tezlashtirilgan tartibda ham summaning asosliligini tekshirish bekor qilinmaydi: u umumiy tartibda amalga oshiriladi va summa yoki uning bir qismi asossiz boʻlib chiqsa, soliq toʻlovchi asossiz qaytarilgan summani byudjetga toʻlashi shart.

Kodeksdagi istisno bitta: yuqori barqarorlik reytingiga ega «AAA» toifasidagi tadbirkorlik subyektlarining (davlat korxonalari va ustav kapitalida davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq yuridik shaxslar bundan mustasno) qaytariladigan summasining asosliligi tekshirilmaydi. Qolganlar uchun keyingi nazorat xavfi saqlanib qoladi.

Qaytarilgandan keyin qanday tekshiruvlar mumkin

QQSni qaytarish boʻyicha kameral tekshiruv soliq organining buyrugʻisiz, qaytarish haqida xabardor qilingan kundan boshlab oʻttiz kun ichida oʻtkaziladi; uning yakuniga koʻra summani qaytarish toʻgʻrisida yoki asoslantirilgan (toʻliq yoki qisman) rad etish toʻgʻrisida qaror chiqariladi. Bu dastlabki nazorat. Pul oʻtkazilgandan keyin soliq organi davrga boshqa vositalar bilan qaytishi mumkin:

• soliq auditi — xavf darajasi yuqori soliq toʻlovchilarga nisbatan oʻtkaziladi; xabarnoma boshlanishidan kamida oʻttiz kalendar kun oldin yuboriladi, soliq toʻlashdan bosh tortish alomatlari boʻlsa, DSQ bilan kelishilgan holda audit xabarnomasiz boshlanishi mumkin;
• joyiga chiqib oʻtkaziladigan soliq tekshiruvi — soliq organi rahbarining buyrugʻi asosida, muddati oʻn kundan oshmaydi;
• bir xil davr va bir xil soliqlar boʻyicha takroriy soliq auditi — faqat birinchi audit vaqtida soliq organiga maʼlum boʻlmagan yangi holatlar aniqlangandagina.

Muddatlar: qancha vaqt tekshirish mumkin

Soliq organi davrni soliq majburiyati boʻyicha daʼvo muddati doirasida tekshirishga haqli. Umumiy qoida — soliq majburiyati aniqlanadigan soliq davri tugaganidan keyin uch yil. Soliq auditi oʻttiz kundan ortiq davom etishi mumkin emas; muddat ikki oygacha, istisno holatlarda uch oygacha uzaytirilishi mumkin, auditning umumiy muddati esa olti oydan oshmasligi kerak.

Amaliy xulosa: qaytarilgan QQS boʻyicha hujjatlarni — hisobvaraq-fakturalar, shartnomalar, eksport yoki investitsiya xaridlari boʻyicha birlamchi hujjatlarni — soliq qaytarilgan davrdan keyin kamida uch yil saqlash va tartibda ushlab turish kerak.

Nima qoʻshimcha hisoblanadi va bu qancha turadi

Asosiy oqibat — asossiz qaytarilgan summani byudjetga qaytarish va penya toʻlash. Penya qaytarilgan sanadan byudjetga toʻlangan sanagacha, har bir kalendar kun uchun, toʻlanmagan summadan Markaziy bank qayta moliyalash stavkasining uchdan yuz qismi miqdorida hisoblanadi.

Alohida jarima ham qoʻllanilishi mumkin. Agar kam toʻlash soliqni notoʻgʻri hisoblash natijasida yuzaga kelgan boʻlsa va soliq bazasini yashirish alomatlari boʻlmasa, SK ning 224-moddasi toʻlanmagan summaning yigirma foizi miqdorida jarima nazarda tutadi. Aybga iqror boʻlib, jarima undirish toʻgʻrisidagi qaror olingan kundan boshlab oʻn kun ichida ixtiyoriy toʻlansa, shuningdek javobgarlikni yengillashtiruvchi holat boʻlsa, jarima ikki barobar kamayadi. Qaror chiqarilgunga qadar uch yil oʻtgan boʻlsa, javobgarlikka tortib boʻlmaydi.

Shartli raqamlardagi misol. Kompaniya 100 mln soʻm qaytarib oldi, tekshiruv esa 20 mln soʻmni asossiz deb topdi. 20 mln soʻmni qaytarish va qaytarilgan sanadan boshlab har bir kun uchun penya toʻlash kerak boʻladi. 224-modda qoʻllansa, jarima 20 mln soʻmning 20 foizi, yaʼni 4 mln soʻm, oʻn kun ichida ixtiyoriy toʻlansa — ikki barobar kam. Raqamlar tasviriy: yakuniy natija aniq holatlarga va huquqbuzarlik tavsifiga bogʻliq.

Qoʻshimcha hisoblashning odatiy sabablari

• haqiqiy yetkazib berish yoʻq yoki taʼminotchi operatsiyani aks ettirmagan hisobvaraq-fakturalar boʻyicha chegirma;
• nol stavka yoki eksportni tasdiqlovchi hujjatlar toʻplamining toʻliq emasligi;
• QQS solinadigan va solinmaydigan operatsiyalar boʻyicha QQSni notoʻgʻri ajratish;
• QQS hisoboti bilan elektron hisobvaraq-fakturalar, yuk xatlari va bank koʻchirmalari maʼlumotlari oʻrtasidagi nomuvofiqliklar;
• kontragentni tanlashdagi xatolar: taʼminotchi toʻlamagan soliqni hisobga olish.

Kompaniya nima qilishi kerak

Asosiy himoya — pul olinishidan oldin tayyorgarlik koʻrish, ammo qaytarilgandan keyin ham aniq amallar tartibi bor.

• Qaytarilgan har bir davr uchun jild yigʻing va saqlang: hisob-kitob, hisobvaraq-fakturalar reyestri, shartnomalar, toʻlov va yetkazib berish tasdigʻi.
• Xabarnoma kelishidan oldin soliq organidan oldinroq xatolarni topish uchun solishtirma oʻtkazing (ichki yoki auditor jalb etgan holda).
• Agar xato tekshiruvdan oldin topilsa, hisobotni tuzating va penyani hisoblang: oʻzi tuzatish odatda dalolatnoma boʻyicha qoʻshimcha hisoblashdan arzonroq tushadi.
• Soliq auditi haqida xabarnoma olinganda savollar roʻyxati va hujjatlar roʻyxatini solishtiring, masʼul shaxsni tayinlang va tekshirilayotgan davr hisobotiga oʻzgartirish kiritmang — audit davomida bunga yoʻl qoʻyilmaydi.
• Qaror olingach, sanalarni darhol qayd eting va shikoyat qilish tartibi boʻyicha maslahat oling.