QQSni qaytarish oʻrniga boshqa soliqlar hisobiga oʻtkazish

Ikki variant: hisobga oʻtkazish va qaytarish

Qoplanishi lozim boʻlgan QQS summasi soliq davri yakunlari boʻyicha aniqlanadi: hisobga olingan summalar va tuzatishlar inobatga olingan holda toʻlanishi lozim boʻlgan soliq manfiy boʻlsa, soliq toʻlovchi SKning 274-moddasi tartibida qoplashga haqli.

Hisobga oʻtkazish uchun alohida ariza kerak emas: summa hisobda qoladi va keyingi davrlarda QQSni kamaytiradi. Qaytarish pul hisobvaraqda kerak boʻlganda zarur. Buning uchun soliq toʻlovchi QQS hisobotini topshirayotganda soliq organini summani qaytarish haqida xabardor qiladi.

Taqqoslash: qachon hisobga oʻtkazish, qachon qaytarish foydali

• Kompaniya muntazam QQS toʻlasa, hisobga oʻtkazish foydali: manfiy summa kelgusi hisoblangan summalardan arizasiz va aynan qaytarish boʻyicha kameral tekshiruvsiz yopiladi.
• Bir martalik yirik ortiqcha summada qaytarish foydali — masalan, uskuna sotib olingandan keyin yoki nol stavkali eksport operatsiyalarida, QQS uzoq vaqt manfiy qolganda.
• Hisobga oʻtkazish hisobvaraqqa pul bermaydi: QQS aylanmasi kichik boʻlsa, summa koʻp davr davomida «osilib» turishi mumkin.
• Qaytarish tasdiqlovchi hujjatlarni va summaning asosliligini tekshirishni talab qiladi; asoslashdagi xato pulni penya bilan qaytarish majburiyatiga aylanadi.
• Soliq qarzi vaziyatni oʻzgartiradi: qarz boʻlsa, ortiqcha summa avval qarzni yopishga ketadi (quyida).

Qaytarish muddatlari va tezlashtirilgan tartib

Kameral tekshiruv natijasida soliq organi summani toʻliq yoki qisman qoplash toʻgʻrisida qaror qabul qilsa, pul soliq organlari qaytarish haqida xabardor qilingan sanadan boshlab oʻttiz kundan kechiktirmay qaytariladi. QQSni qoplash boʻyicha kameral tekshiruvning oʻzi soliq organi buyrugʻisiz, xabardor qilingan kundan boshlab oʻttiz kun ichida oʻtkaziladi, natijasi boʻyicha qoplash toʻgʻrisida qaror yoki asoslantirilgan rad etish (toʻliq yoki qisman) chiqariladi.

Bir qator toifalar uchun tezlashtirilgan tartib nazarda tutilgan: eʼlon qilingan summaning hammasi yetti kunda qaytariladi. U boshqalar qatorida yirik soliq toʻlovchilarga, soliq monitoringi ishtirokchilariga, qishloq xoʻjaligi tovar ishlab chiqaruvchilariga (paxta va donni hisobga olmaganda) hamda hisobotga amaldagi bank kafolatini ilova qilganlarga qoʻllanadi. Biroq summaning asosliligi tekshiruvi baribir umumiy tartibda oʻtkaziladi.

• yirik soliq toʻlovchilar;
• soliq organlari bilan bank kafolati yoki garov shartnomasi boʻlgan soliq toʻlovchilar;
• soliq monitoringi ishtirokchilari;
• qishloq xoʻjaligi tovar ishlab chiqaruvchilar (paxta va donni hisobga olmaganda).

Tezlashtirilgan qaytarish xatarlari

Tipik xatolar: xaridlar reyestrida yetkazib beruvchilarning hisobvaraq-fakturalarini solishtirmasdan qaytarishga ariza berish; soliq organi baribir qarzga ushlab qoladigan toʻlanmagan penya mavjud boʻlganda qaytarishni soʻrash; hisobotda eʼlon qilingan summani allaqachon tasdiqlangan deb hisoblash — aslida uning asosliligi tekshiriladi.

Tekshiruvdan keyin qaytarishga eʼlon qilingan summa yoki uning bir qismi asossiz boʻlib chiqsa, soliq toʻlovchi uni qoplangan sanadan toʻlov sanasigacha hisoblangan penya bilan budjetga qaytarishi shart. Shu sababli qaytarishga ariza berishdan oldin xaridlar va sotuvlar reyestrlarini, yetkazib beruvchilar hisobvaraq-fakturalarini va eksportda nol stavka tasdigʻini solishtirib chiqish foydali.

Hisoblash namunasi (shartli raqamlar)

Shartli raqamlardagi misol. Martda kompaniya uskuna sotib oldi, hisobvaraq-fakturalar boʻyicha hisobga olinadigan QQS sotuvdan hisoblangan QQSdan oshib ketdi va hisobot boʻyicha manfiy summa chiqdi — shartli ravishda 100 birlik. 1-variant: hisobga oʻtkazish. Aprelda toʻlanishi lozim boʻlgan 60 birlik QQS hisoblandi, ular hisobga oʻtkazish orqali yopiladi, 40 birlik qoldiq keyingi davrga oʻtadi; kompaniya hisobvaraqqa pul olmadi, ammo aprelda budjetga toʻlamadi ham. 2-variant: qaytarishga ariza berish. Kameral tekshiruv va ijobiy qarordan keyin kompaniya hisobvaraqqa pul oladi, lekin har bir hisobvaraq-fakturani tasdiqlashga tayyor boʻlishi kerak. Agar kompaniyada shu soliq boʻyicha 10 birlik penya boʻlsa, u avval shu summa hisobidan yopiladi. Qaysi variant yaxshiroq ekani kompaniya har oy qancha QQS toʻlashiga va pul hozir kerak yoki yoʻqligiga bogʻliq.

Soliq qarzi boʻlganda hisobga oʻtkazish

SK 103-moddasining umumiy qoidasi: soliq qarzi boʻlmaganda ortiqcha summa qaytariladi yoki shu soliq yoki boshqa soliqlar boʻyicha kelgusi toʻlovlar hisobiga oʻtkaziladi. Ushbu bobning qoidalari soliq organi qaroriga koʻra qoplanishi lozim boʻlgan QQS summasini hisobga oʻtkazish yoki qaytarishga ham tatbiq etiladi.

Qarz boʻlsa, summa uni yopishga quyidagi navbatda oʻtkaziladi:

• shu soliq boʻyicha penya;
• boshqa soliqlar boʻyicha qarz va ular boʻyicha penyalar;
• soliq huquqbuzarliklari uchun jarimalar.

Harakatlar tartibi

• soliq hisoboti va reyestrlarni solishtiring, qarz va toʻlanmagan penya yoʻqligiga ishonch hosil qiling;
• pul hisobvaraqda kerakmi yoki kelgusi davrlarga hisobga oʻtkazish yetarlimi, hal qiling;
• qaytarish kerak boʻlsa, uni QQS hisobotida koʻrsating; hisobot soliq davridan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirmay topshiriladi;
• kameral tekshiruv uchun hujjatlarni tayyorlang va soliq organi qarorini kuzatib boring;
• qoplash shartlari Vazirlar Mahkamasining 489-sonli qarori bilan tasdiqlangan Nizomda belgilangan — amaldagi tahrir boʻyicha tekshirib turing.