Qimmatbaho metallarni ishlab chiqaruvchilar sotganda nol QQS: hisobga olish va qaytarish

Soliq kodeksi nima deydi

Qoida SKning 264-moddasida («Ayrim hollarda nol stavkaning qoʻllanilishi») mustahkamlangan. U qisqa: nol stavka qimmatbaho metallarni ishlab chiqaruvchilar tomonidan ushbu metallarni olish boʻyicha vakolatli organga sotiladigan qimmatbaho metallarga nisbatan qoʻllaniladi.

Matndan bir vaqtning oʻzida tekshirilishi kerak boʻlgan uchta shart kelib chiqadi: sotuvchi — metall ishlab chiqaruvchisi; xaridor — aynan qimmatbaho metallarni olish boʻyicha vakolatli organ; bitim predmeti — qimmatbaho metallar. Shartlardan kamida biri bajarilmasa, masalan, metall boshqa xaridorga sotilsa, bu qoida boʻyicha 0% qoʻllash uchun asos yoʻq, operatsiya umumiy qoidalar boʻyicha baholanadi.

Taqqoslash uchun: umumiy stavka — 12 foiz, 0 foiz esa faqat SKning 36-bobida toʻgʻridan-toʻgʻri nazarda tutilgan hollarda qoʻllanadi. 260-modda ayrim hollarda nol stavkani qoʻllash xususiyatlari 264-moddada belgilanganini alohida koʻrsatadi.

Eksportdan va ozod qilishdan farqi

Odatiy chalkashlik — uch rejimni aralashtirish. Eksport (SKning 260 va 261-moddalari) bojxona maʼlumotlari va bank hujjatlari bilan tasdiqlanadi; qimmatbaho metallarni vakolatli organga ichki sotishda bojxona tasdiqlari qoʻllanmaydi, bitimning oʻzi va shartlari tasdiqlanadi.

QQSdan ozod qilish esa boshqa rejim. Masalan, SK 243-moddasi birinchi qismining 18-bandi qimmatbaho metallardan ishlangan bank va oʻlchovli quymalarni va unga bogʻliq bir qator pozitsiyalarni (parchalar, ishlab chiqarish chiqindilari, granulalar va hokazo) sotish aylanmasini soliqqa tortishdan ozod qiladi. Operatsiyangizga qaysi qoida — 264-modda boʻyicha 0% yoki 243-modda boʻyicha ozod qilish — tatbiq etilishi operatsiya tarkibi va xaridorga qarab aniqlanadi va buni hisobotda aks ettirishdan oldin aniqlash kerak.

Farq aynan kiruvchi QQS uchun muhim: ozod qilishda shunday aylanma uchun olingan tovarlar (xizmatlar) boʻyicha soliq hisobga olinmaydi (SK 267-moddasi birinchi qismining 3-bandi), nol stavkada esa hisobga olish saqlanadi.

Nol stavkada kiruvchi QQSni hisobga olish

Asos — SKning 266-moddasi. Yetkazib beruvchilarga toʻlangan soliq bir qator shartlar bir vaqtda bajarilganda hisobga olinadi. Qimmatbaho metallar ishlab chiqaruvchisi uchun ulardan uchtasi muhim.

Birinchisi — tovarlar va xizmatlar aylanmasi soliqqa tortiladigan, «shu jumladan nol stavka boʻyicha» soliqqa tortiladigan faoliyatda ishlatilishi. Aynan shu izoh metallni 0% boʻyicha sotuvchilar uchun hisobga olishni mumkin qiladi.

Ikkinchisi — olingan tovarlar (xizmatlar) boʻyicha soliq summasi alohida ajratilgan hisobvaraq-faktura yoki yetkazib beruvchining boshqa hujjati mavjudligi va yetkazib beruvchining soliq toʻlovchi sifatida roʻyxatdan oʻtgani. QQS toʻlovchi boʻlmaganlardan xaridlar kiruvchi soliq hosil qilmaydi.

Uchinchisi — uskuna, reagent va materiallar import qilinganda soliq byudjetga toʻlangan boʻlishi kerak.

• Asosiy vositalar va oʻrnatiladigan uskuna: aktiv soliqqa tortiladigan faoliyat uchun olingan boʻlsa, sotuvchi taqdim etgan soliq toʻliq hajmda hisobga olinadi (SK 266-modda).
• Qazib olish, qayta ishlash va affinaj uchun tovarlar va xizmatlar: soliqqa tortiladigan aylanmalarga, shu jumladan nol stavkadagi operatsiyalarga bogʻlangan boʻlsa, hisobga olish mumkin.
• Kompaniyada ozod qilingan aylanmalar ham boʻlsa, kiruvchi soliqni taqsimlash tartibini SKning 268-moddasi belgilaydi, shuning uchun kiruvchi QQSning alohida hisobini oldindan yuritish kerak.

Pulni qanday qaytarib olish: manfiy summani qoplash

Nol stavka boʻyicha hisoblangan QQS nolga teng, kiruvchi soliq esa hisobga olinadi, shu sababli davr yakunida koʻpincha manfiy summa hosil boʻladi. SKning 272-moddasi manfiy summa boʻlganda soliq toʻlovchi uni 274-modda tartibida qoplashga haqli ekanini toʻgʻridan-toʻgʻri aytadi.

Shartli misol (raqamlar tushuntirish uchun oʻylab topilgan). Kompaniya oy davomida metallni nol stavka boʻyicha 10 000 shartli birlikka sotdi, hisoblangan QQS — 0. Shu oyda u 12 foiz QQS bilan 1 000 shartli birlikka material va xizmat sotib oldi, yaʼni kiruvchi soliq — 120. Davr natijasi — minus 120: bu summa kelgusi toʻlovlar hisobiga qoladi yoki qaytarishga eʼlon qilinadi.

SKning 274-moddasi ikki yoʻlni nazarda tutadi. Odatda summa soliq boʻyicha kelgusi toʻlovlar hisobiga oʻtkaziladi. Bundan tashqari, soliq toʻlovchi soliq hisobotini taqdim etishda soliq organlarini xabardor qilib, manfiy summani qoplash (qaytarish) uchun murojaat qilishga haqli. Kameral tekshiruv natijalariga koʻra qoplash toʻgʻrisida qaror qabul qilingan boʻlsa, pul xabar qilingan sanadan boshlab oʻttiz kundan kechiktirmay qaytariladi.

Soliqni qoplashning batafsil tartibi va shartlari, shuningdek kameral tekshiruv oʻtkazish tartibi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 14-avgustdagi 489-son qarori bilan tasdiqlangan QQS summasini qoplash tartibi toʻgʻrisidagi Nizomda belgilangan.

Tezlashtirilgan qoplash

Ayrim soliq toʻlovchilar toifalari uchun hisobotda soliq organlarini xabardor qilganda butun summani tezlashtirilgan tartibda qoplash amal qiladi. Ular orasida yirik soliq toʻlovchilar toifasiga kiritilgan yuridik shaxslar va hisobot bilan birga amaldagi bank kafolatini taqdim etgan yoki soliq organlari bilan garov shartnomasini rasmiylashtirgan soliq toʻlovchilar bor.

Tezlashtirilgan tartibda qaytarishga eʼlon qilingan summa toʻliq hajmda yetti kun ichida qoplanadi. Biroq bu tekshiruvdan ozod qilmaydi: summaning asosliligi kameral tekshiruvi umumiy tartibda oʻtkaziladi. Summa yoki uning bir qismi asossiz boʻlib chiqsa, uni byudjetga qoplangan sanadan toʻlov sanasigacha penya bilan qaytarishga toʻgʻri keladi.

Tezlashtirilgan qoplash toifalarining toʻliq roʻyxatini SK 274-moddasining toʻrtinchi qismidan qarang — u soʻnggi tahrirlarda oʻzgargan, shuning uchun amaldagi matnni tekshiring.

Hujjatlar va odatiy xatolar

Nol stavkani qoʻllash huquqini tasdiqlovchi hujjatlar soliq hisoboti bilan birga taqdim etiladi (SK 260-modda), hisobot esa tugagan soliq davridan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirmay topshiriladi (SK 273-modda). Faoliyat turlari boʻyicha hujjatlar roʻyxatini Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi, shuning uchun toʻplam tarkibini amaldagi hujjatda aniqlashtiring. Amalda toʻplamga vakolatli organ bilan shartnoma, metallning qabul qilinganini tasdiqlovchi hujjatlar, elektron hisobvaraq-fakturalar hamda sotuvlar va xaridlar reyestri kiradi.

• 0% ni vakolatli organga emas, boshqa xaridorga sotuvda qoʻllash.
• 0% ni 243-modda boʻyicha ozod qilish bilan aralashtirish: kiruvchi soliqni hisobga olish mumkinligi shunga bogʻliq.
• QQS toʻlovchi sifatida roʻyxatdan oʻtmagan yetkazib beruvchilarning yoki soliq summasi alohida ajratilmagan hisobvaraq-fakturalari boʻyicha hisobga olish.
• Hisobga olinmagan import: hisobga olish faqat olib kirishda soliq byudjetga toʻlangan boʻlsagina mumkin.
• Solishtirma tayyorlamay turib qaytarishga eʼlon qilish: kameral tekshiruvda asossiz qismni penya bilan qaytarishga toʻgʻri keladi.