Qaytariladigan QQS summasini hisoblash: formula va misol

Formula: qaytariladigan summa nimadan iborat

Davr uchun soliq summasi hisobga olinadigan va tuzatiladigan summalarni inobatga olgan holda hisoblangan soliqning umumiy summasi sifatida aniqlanadi. Soliq davri — oy. Hisoblangan soliq — realizatsiya bazasiga qoʻllanilgan stavka: umumiy qoidaga koʻra 12 foiz, Kodeksning 36-bobida nazarda tutilgan hollarda esa 0 foiz.

Buxgalter uchun ishchi formula: qaytariladigan QQS = davr uchun hisobga olingan QQS − soliq solinadigan realizatsiyadan hisoblangan QQS. Natija ijobiy boʻlsa, bu toʻlanadigan soliqning manfiy summasi boʻlib, qoplash huquqi 274-modda boʻyicha vujudga keladi. Hisobdan oldin hisobga olish shartlarini tekshiring: QQS toʻlovchisi boʻlgan taʼminotchining ajratilgan soliqli hisobvaraq-fakturasi va nol stavka boʻyicha eksportda xorijiy xaridor toʻlovini tasdiqlovchi bank koʻchirmasi.

• nol stavkadagi aylanmalarda ishlatiladigan xaridlar boʻyicha soliq hisobga kiradi, ammo eksport qismi valyuta tushumiga bogʻliq;
• soliqdan ozod qilingan aylanmalar uchun xaridlar boʻyicha soliq hisobga kirmaydi — u alohida yoki proporsional usulda hisoblanadi;
• import boʻyicha soliq faqat byudjetga toʻlangan boʻlsa hisobga olinadi.

Eksport ulushi: valyuta tushumi doirasida hisobga olish

Nol stavka boʻyicha eksport maqsadida ishlatilgan tovarlar (xizmatlar) boʻyicha soliq soliq toʻlovchining Oʻzbekiston banklaridagi hisobvaraqlariga tushgan valyuta tushumi summasining ulushida hisobga olinadi. Tushum kelmaguncha, kirish soliqning eksport qismi hisobga toʻliq kirmaydi.

Istisno bor: oʻtgan yil uchun valyuta tushumining oʻz vaqtida kelishini taʼminlagan va eksport shartnomalari boʻyicha muddati oʻtgan debitorlik qarzi yoʻq intizomli soliq toʻlovchilarda soliq tushum kelishidan qatʼi nazar hisobga olinadi. Biroq tovarlar “eksport” rejimida chiqarilgan kundan boshlab 180 kalendar kun ichida tushum yoki uning bir qismi kelmasa, tegishli summa hisobdan chiqariladi. Bu muddatni kalendarga yozib qoʻying: u kelgusi davrlarda qaytariladigan summani bevosita oʻzgartiradi.

Alohida hisob va proporsional usul

Agar sizda soliq solinadigan va soliqdan ozod qilingan aylanmalar boʻlsa, hisobga soliq solinadigan aylanmaga toʻgʻri keladigan soliq qabul qilinadi. Usulni soliq toʻlovchi tanlaydi: alohida, proporsional yoki ikkalasi. Alohida usulda xaridlar va ular boʻyicha soliq aylanma turlari boʻyicha alohida yuritiladi, alohida hisob yuritish imkoni boʻlmagan umumiy xarajatlar esa proporsional taqsimlanadi.

Proporsional usulda soliq solinadigan aylanmaning realizatsiyaning umumiy aylanmasidagi (soliqsiz) ulushi oy boʻyicha emas, yil boshidan oʻsib boruvchi yakun bilan aniqlanadi. Hisobga olinmagan soliq foyda soligʻini hisoblashda xarajatlar tarkibida inobatga olinadi. Bu hisob uchun muhim: muayyan oy uchun qaytariladigan summa yil davomida yigʻilgan ulushga bogʻliq.

Raqamli misol (shartli maʼlumotlar)

Misol shartli, raqamlar tasvir uchun oʻylab topilgan. Kompaniya oy davomida ichki bozorga QQSsiz 400 mln soʻmlik, eksportga esa 600 mln soʻmlik tovar joʻnatdi. Soliqdan ozod aylanmalar yoʻq, shuning uchun 268-modda boʻyicha proporsiya hisoblash shart emas, yoʻnalishlar boʻyicha alohida hisob kerak.

Hisoblangan soliq: 400 mln × 12% = 48 mln soʻm; eksport boʻyicha 600 mln × 0% = 0. Hisobvaraq-fakturalar boʻyicha kirish QQSi: 30 mln ichki sotuvlarga, 90 mln eksportga tegishli. Eksport uchun valyuta tushumi joʻnatmaning 70 foizigacha tushdi (kompaniya intizomli toʻlovchi deb topilmagan), shuning uchun hisobga 90 × 70% = 63 mln kiradi; qolgan 27 mln tushum kelishini kutadi, ammo tovar chiqarilgan kundan 180 kundan koʻp emas.

Oy uchun hisobga olinadigan: 30 + 63 = 93 mln. Manfiy summa: 48 − 93 = −45 mln soʻm, yaʼni qoplash uchun 45 mln eʼlon qilinadi. Tushum toʻliq kelganda hisobga olinadigan summa 120 mln, qaytariladigan esa 72 mln boʻlardi. Xulosa: 27 mln farqni hisobdagi xato emas, aynan valyuta tushumlarining muddati va toʻliqligi yaratadi.

• hisobotni topshirishdan oldin har bir eksport joʻnatmasi boʻyicha bank koʻchirmasini yigʻing va bojxona maʼlumotlari bilan solishtiring;
• alohida reyestr yuriting: eksport uchun xaridlar, ichki sotuvlar uchun xaridlar, umumiy xarajatlar;
• umumiy xarajatlar uchun taqsimlash usulini oldindan hisob siyosatida mustahkamlang.

Pul qanday va qaysi muddatda qaytariladi

Umumiy qoidaga koʻra qoplanishi lozim boʻlgan summa kelgusi soliq toʻlovlari hisobiga oʻtkaziladi. Pulni hisobvaraqqa olish uchun soliq hisobotini topshirishda qaytarish haqida soliq organlariga xabar berish kerak. Kameral tekshiruv natijalariga koʻra toʻliq yoki qisman qoplash toʻgʻrisida qaror qabul qilinsa, summa soliq hisoboti topshirilganda xabar qilingan kundan boshlab oʻttiz kundan kechiktirmay qaytariladi.

Tezlashtirilgan tartib hisobotda koʻrsatilgan summani yetti kun ichida olish imkonini beradi. U jumladan amaldagi bank kafolati taqdim etgan yoki garov shartnomasini rasmiylashtirgan soliq toʻlovchilarga, shuningdek eksportchilarga — nol stavkani qoʻllash natijasida hosil boʻlgan summa qismida, agar ilgari ularga soliq qoplangan va buzilishlar aniqlanmagan boʻlsa — qoʻllaniladi. Asoslilik tekshiruvi umumiy tartibda oʻtkaziladi: summa asossiz chiqsa, soliq qoplangan kundan toʻlangan kungacha penya bilan byudjetga qaytariladi.

Hisoblashdagi odatiy xatolar

Koʻpincha hisobga olinadigan summa oshirib yuboriladi, keyin tekshiruvdan soʻng penya bilan tuzatiladi.

• eksport boʻyicha butun kirish soligʻini valyuta tushumi ulushini hisobga olmay qabul qilish;
• proporsiyani yil boshidan oʻsib boruvchi yakun bilan emas, oy boʻyicha hisoblash;
• 180 kunni kuzatmaslik va toʻlanmagan eksport joʻnatmalari boʻyicha soliqni hisobdan chiqarmaslik;
• QQS toʻlovchisi sifatida roʻyxatdan oʻtmagan taʼminotchilarning hisobvaraq-fakturalari boʻyicha soliqni hisobga olish;
• hisobotni topshirishda qaytarish haqida soliq organlariga xabar bermaslik — u holda summa faqat kelgusi toʻlovlarga oʻtkaziladi.