QQS boʻyicha manfiy farq: keyingi davrlarga oʻtkazish

Manfiy farq qayerdan paydo boʻladi

Byudjetga toʻlanadigan soliq summasi har bir soliq davri yakunlari boʻyicha hisoblangan soliq sifatida, hisobga olinishi va tuzatilishi lozim boʻlgan summalarni inobatga olgan holda aniqlanadi. Agar hisobga olish hisoblashdan koʻp boʻlsa, natija manfiy boʻladi.

Odatiy sabablar: mavsum oldidan asosiy vositalar yoki xomashyoning yirik xaridi; nol stavkada eksport, bunda hisoblash uchun hech narsa yoʻq, xaridlar boʻyicha kirish soliqi esa qoladi; faoliyatning boshlanishi, xaridlar bor, tushum esa hali kam; keyingi davrga oʻtadigan yirik yetkazib berish. Kodeks hisobga olish huquqini tovarlar (xizmatlar) soliqqa tortiladigan, shu jumladan nol stavkadagi aylanmalar bilan bogʻliq faoliyatda ishlatilishi bilan bogʻlaydi, shuning uchun eksportchi kirish soliqiga boʻlgan huquqni yoʻqotmaydi.

Muhimi: manfiy farq faqat hisobga olishning oʻzi asosli boʻlgandagina yuzaga keladi. Hisobga olish shartlariga javob bermaydigan hisobvaraq-fakturalar boʻyicha soliq hisob-kitobga kirmasligi kerak. Shuning uchun «oʻtkazish yoki qaytarish» tanlovidan oldin kiruvchi hujjatlarni tekshirib chiqish lozim.

1-yoʻl: oʻtkazish — kelgusi toʻlovlar hisobiga

Kodeksning asosiy qoidasi: qaytarilishi lozim boʻlgan soliq summasi, qaytarish toʻgʻrisidagi moddada boshqacha belgilanmagan boʻlsa, soliq boʻyicha kelgusi toʻlovlar hisobiga oʻtkaziladi. Amalda manfiy farqni keyingi davrlarga oʻtkazish deb shuni aytishadi.

Summa «koʻchishi» uchun maxsus ariza kerak emas: manfiy natijali davr uchun hisobotni topshirasiz va qaytarishni talab qilmaysiz. Keyingi davrlarda hisoblangan soliq toʻplangan summaga kamayib boradi, to u tugaguncha.

Qachon foydali: agar QQS bilan muntazam sotsangiz va manfiy summa kichik boʻlsa, u tez orada oʻzi «soʻnadi», qaytarish boʻyicha tekshiruvdan ham qutulasiz. Qachon noqulay: agar hisoblanadigan sotuvlar kam yoki mavsumiy boʻlsa, summa oylab hisobda turib, aylanma mablagʻlarni band qilib qoʻyishi mumkin.

2-yoʻl: bir qismini hisobga olish, qolganini qaytarish

Tanlov «yo hammasi, yo hech narsa» boʻlishi shart emas. Soliq organi qaytarish toʻgʻrisidagi qarorni toʻliq ham, qisman ham qabul qilishi mumkin, shuning uchun oqilona taktika: hujjatlari mukammal tasdiqlangan qismini qaytarishga qoʻyish, bahsli qismini esa kelgusi toʻlovlar hisobiga qoldirish.

Tanlovdan qatʼi nazar, har chorakda hisobdagi hisobga olish reyestrini soliq toʻlovchi shaxsiy kabineti maʼlumotlari bilan solishtirib turing. Farqlar yetkazib beruvchilarning tasdiqlanmagan hisobvaraq-fakturalari, tuzatish hujjatlari va tuzatishlardan kelib chiqadi — har bir shunday farq manfiy summaning haqiqiy qoldigʻini kamaytiradi yoki oshiradi.

3-yoʻl: hisobvaraqqa qaytarish

Soliq toʻlovchi soliq hisobotini topshirishda soliq organlarini xabardor qilib, manfiy summani qaytarishni (qaytarib berishni) soʻrashga haqli. Yaʼni ariza alohida xat bilan emas, davr uchun hisobot bilan birga beriladi — hisobot topshirishning oxirgi muddati umumiy qoidaga koʻra soliq davri tugaganidan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirilmasligi kerak.

Agar kameral tekshiruv natijasida soliq organi soliqni toʻliq yoki qisman qaytarish toʻgʻrisida qaror qabul qilsa, summa soliq organlariga xabar berilgan sanadan boshlab oʻttiz kundan kechiktirmay qaytariladi. Qaytarish boʻyicha kameral tekshiruvning oʻzi soliq organining buyrugʻisiz, xabar berilgan kundan boshlab oʻttiz kun ichida oʻtkaziladi, uning yakunlari boʻyicha hisobotga tuzatish kiritish talabnomasi berilmaydi. Tekshiruv tartibi va qaytarish shartlari Vazirlar Mahkamasining alohida nizomi bilan tasdiqlangan.

Tezlashtirilgan tartib butun daʼvo qilingan summani yetti kun ichida olish imkonini beradi. U alohida toifalarga qoʻllaniladi: yirik soliq toʻlovchilar, bank kafolati yoki garov shartnomasi boʻlgan shaxslar, eksportchilar (nol stavka natijasida hosil boʻlgan summa boʻyicha, agar ilgari qaytarish boʻlgan va buzilishlar aniqlanmagan boʻlsa), soliq monitoringi ishtirokchilari, qishloq xoʻjaligi tovar ishlab chiqaruvchilari (paxta va donni hisobga olmaganda) va boshqalar. Shu bilan birga summaning asosliligi tekshiruvi baribir umumiy tartibda oʻtkaziladi: agar summaning bir qismi asossiz boʻlib chiqsa, uni qaytarilgan sanadan boshlab penya bilan byudjetga qaytarishga toʻgʻri keladi.

• Yetkazib beruvchilar QQS toʻlovchisi ekanini va hisobvaraq-fakturalar shaxsiy kabinetda tasdiqlanganini tekshiring
• Import boʻyicha olib kirishda soliq toʻlanganini tasdiqlovchi hujjatlarni tayyorlang
• Nol stavkadagi eksport uchun xorijiy xaridor toʻlovini tasdiqlovchi bank koʻchirmasi kerak
• Xaridlar reyestrini va manfiy summa hisob-kitobini tuzing, soliq xizmati maʼlumotlari bilan solishtiring
• Hisobotni oʻz vaqtida topshiring va qaytarishni hisobotning oʻzida bildiring

Qanday tanlash kerak: oʻtkazish, hisobga olish yoki qaytarish

Shartli raqamlardagi misol (haqiqiy kompaniya maʼlumotlari emas). Kompaniya uskuna xarid qildi, kirish soliqi 100 mln soʻm, davr uchun hisoblangan soliq esa 30 mln. Manfiy farq — 70 mln.

Agar yaqin oylarda oyiga taxminan 30 mln hisoblash rejalashtirilgan boʻlsa, qoldiq qaytarishni soʻramasdan ikki-uch davr ichida hisobga olinadi. Agar sotuvlar notekis boʻlsa va pul aylanma uchun kerak boʻlsa, butun summani yoki uning bir qismini qaytarishga qoʻyish maʼqul, buning uchun kameral tekshiruvga hujjatlarni oldindan yigʻib qoʻyish kerak.

Tanlov uchun mezonlar: summaning oylik hisoblashga nisbatan kattaligi; QQS bilan sotuvlarning muntazamligi; tezlashtirilgan tartibga huquq mavjudligi; yetkazib beruvchilarning bitimlarni tasdiqlashga tayyorligi; mablagʻni qancha muddatga «muzlatib» qoʻyishga tayyorligingiz.

Soliq organi nimani tekshiradi va odatiy xatolar

Agar hisobga olish huquqi tovarlarni (xizmatlarni) sotib olish boʻyicha soxta yoki yashirin bitim natijasida paydo boʻlganiga dalillar boʻlsa, soliq organlari hisobga olishni bekor qilishga yoki tuzatishga haqli. Shuning uchun qaytarishda hisob-kitobning arifmetikasigina emas, hujjatlar bilan tasdiqlangan bitimlarning haqiqiyligi ham muhim.

Koʻp uchraydigan xatolar: bitimlarni tasdiqlamagan yetkazib beruvchilarning hisobvaraq-fakturalari boʻyicha qaytarishni daʼvo qilish; importda soliq toʻlanganini tasdiqlamaslik; eksport operatsiyalari uchun xorijiy xaridordan toʻlov haqida bank koʻchirmasi boʻlmasligi; hisobotni kechiktirib topshirish; qaytarishni soʻrashdan oldin manfiy summa qoldigʻini soliq xizmati maʼlumotlari bilan solishtirmaslik; yirik xaridlar boʻyicha bitimlar yuzasidan hujjat va izohlarsiz qaytarishni soʻrash.

Agar qaytarish qisman boʻlsa ham asossiz boʻlib chiqsa, qaytarilgan sanadan boshlab penya hisoblanadi. Shuning uchun tasdiqlangan qismini qaytarishga qoʻyib, bahsli qismini hisobda qoldirgan maʼqul.