Xodimga oʻquv taʼtili: kimga beriladi, necha kun va qanday toʻlanadi

    Xodim sirtqi yoki kechki shaklda oʻqiganda Mehnat kodeksi ish beruvchidan nimani talab qiladi va buxgalter toʻlovni qanday hisoblaydi

    “Buxgalteriya xizmatlari” xizmatiga oʻtish

    Maʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:

    Ishlab turib oʻqiyotgan xodim Mehnat kodeksining kafolatlariga tayanishi mumkin: ish beruvchi ishni oʻqish bilan uygʻunlashtirish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishi shart (MK 383-modda). Asosiy kafolat — sessiya davrida oʻrtacha ish haqi saqlangan holda oʻquv taʼtili.

    Bu taʼtil kimga berilishi, eng kam davomiyligi qancha, haq toʻlanmaydigan taʼtildan farqi nimada va buxgalter toʻlovni qanday hisoblashini koʻrib chiqamiz. Oddiy taʼtil pullari haqida alohida yozganmiz; bu yerda gap aynan oʻqish haqida.

    Oʻquv taʼtili kimga toʻlov bilan beriladi

    Asos — MK 383-moddasining ikkinchi qismi: mehnat shartnomasi boʻyicha ishdan ajralmagan holda taʼlim muassasalarida oʻqiyotgan va oʻquv rejasini bajarayotgan xodimlarga ish joyidagi oʻrtacha ish haqi saqlangan holda oʻquv taʼtili, qisqartirilgan ish haftasi va boshqa kafolatlar beriladi.

    Kechki va sirtqi shakl uchun aniq davomiylik MK 385-moddasida belgilangan. Oliy, oʻrta kasb-hunar va oʻrta maxsus kasb-hunar taʼlimi tashkilotlarida kechki yoki sirtqi shaklda oʻqiyotgan xodimlarga laboratoriya-imtihon sessiyasi davrida oʻrtacha ish haqi saqlangan holda oʻquv taʼtillari beriladi.

    Muhim cheklov — MK 386-modda: kafolatlar tegishli darajadagi taʼlimni birinchi marta olishda beriladi. Xodimda shu darajadagi taʼlim allaqachon boʻlsa-yu, ish beruvchi uni lokal hujjat, mehnat shartnomasi yoki alohida kelishuv asosida oʻzi yuborgan boʻlsa, kafolatlar yana berilishi mumkin. Xodim bir vaqtning oʻzida ikki taʼlim tashkilotida oʻqisa, kafolatlar faqat bittasi (xodimning tanloviga koʻra) boʻyicha beriladi.

    Necha kun: eng kam normalar

    Quyi chegara MK 385-moddasida yiliga kalendar kunlarda belgilangan. Jamoa shartnomasi yoki lokal hujjatda koʻproq belgilash mumkin, kam boʻlishi mumkin emas.

    • birinchi va ikkinchi kurs, kechki shakl: oliy taʼlimda kamida 20, oʻrta kasb-hunar taʼlimida kamida 10 kalendar kun;
    • uchinchi va keyingi kurslar, kechki shakl: oliy taʼlimda kamida 30, oʻrta kasb-hunar taʼlimida kamida 20 kalendar kun;
    • sirtqi shakl, birinchi va ikkinchi kurs — kamida 30 kalendar kun;
    • sirtqi shakl, uchinchi va keyingi kurslar — har yili kamida 40 kalendar kun.

    Qanday toʻlanadi: oʻrtacha ish haqi boʻyicha hisob

    Toʻlov oʻrtacha ish haqi boʻyicha amalga oshiriladi. MK 257-moddasiga koʻra u hisoblanayotgan oydan oldingi oʻn ikki oylik hisob davri uchun aniqlanadi; xodim kamroq ishlagan boʻlsa, haqiqatda ishlangan davr olinadi. Hisob davrida hisoblangan ish haqi yoki ishlangan kunlar boʻlmasa, oʻrtacha ish haqi belgilangan tarif stavkasi (oylik maosh) asosida aniqlanadi.

    Oʻn ikki oy toʻliq ishlangan boʻlsa, oʻrtacha oylik ish haqi oʻn ikki oy davomida hisoblangan mehnat haqi shaklidagi barcha daromadlarning oʻn ikkidan bir qismiga teng. Oylar toʻliq ishlanmagan boʻlsa, oʻrtacha kunlik ish haqi hisoblangan summani oʻrtacha oylik ish kunlari soni (25,3) ni toʻliq kalendar oylar soniga koʻpaytmasiga (hamda toʻliq boʻlmagan oylardagi kalendar kunlarga) boʻlish yoʻli bilan topiladi.

    Shartli sonlarda misol. Xodim oʻn ikki oyni toʻliq ishlagan, jami 72 000 000 soʻm hisoblangan. Maxraj: 25,3 × 12 = 303,6. Oʻrtacha kunlik ish haqi: 72 000 000 / 303,6 ≈ 237 154 soʻm. 10 ta haq toʻlanadigan kun uchun taxminan 2 371 540 soʻm chiqadi. Sonlar shartli; sizning hisobingiz haqiqiy hisob-kitoblarga va lokal hujjat taʼtil kunlarini qanday hisobga olishiga bogʻliq.

    Oʻquv taʼtili va yillik taʼtil: biri ikkinchisini almashtirmaydi

    Ishni oʻqish bilan uygʻunlashtirayotgan xodimlarga navbatdagi mehnat taʼtillari oʻquv taʼtillaridan foydalanishidan qatʼi nazar beriladi (MK 385-modda). Yaʼni oʻquv taʼtili yillik taʼtilni «yemaydi».

    Bundan tashqari, yillik taʼtil berilganda ish beruvchi oʻquvchining xohishiga koʻra uni davlat attestatsiyasi va bitiruv ishini himoya qilish yoki imtihon va sessiyalar vaqtiga moslashtirishi shart (MK 383-modda). Yangi qabul qilingan xodimlarga bunday taʼtil xohishiga koʻra olti oylik ish muddati tugaguncha beriladi.

    Oʻquv taʼtili ish stajiga kiritiladi (MK 386-modda), shuning uchun staj boʻyicha keyingi hisob-kitoblarda ham inobatga olinadi.

    Qabul vaqtidagi taʼtil va haq toʻlanmaydigan taʼtil

    Kirish imtihonlariga qoʻyilgan xodimlarga oliy taʼlim tashkilotlariga kirishda ish haqi saqlanmaydigan taʼtil beriladi — kamida oʻn besh kalendar kun, yoʻl vaqti hisobga olinmaydi (MK 384-modda). Bu taʼtil haq toʻlanmaydigan, shuning uchun uning uchun oʻrtacha ish haqi hisoblanmaydi.

    Kafolatlar tegishli boʻlmasa (masalan, shu darajadagi taʼlim allaqachon olingan va ish beruvchi yubormagan), xodim yozma ariza bilan oddiy ish haqi saqlanmaydigan taʼtil soʻrashi mumkin. Uning davomiyligi kelishuv boʻyicha belgilanadi, lekin oʻn ikki oylik davr ichida jami uch oydan oshmasligi kerak (MK 241-modda).

    Yoʻl haqi va hujjatlar: kompaniya nima qilishi kerak

    Oliy taʼlim muassasalarida sirtqi shaklda oʻqiyotganlar uchun ish beruvchi taʼlim tashkiloti joylashgan joyga borib-kelish yoʻl haqini yilda bir marta, yoʻl haqi qiymatining kamida ellik foizi miqdorida toʻlaydi; davlat attestatsiyasidan oʻtish uchun yoʻl ham shu tartibda toʻlanadi (MK 385-modda).

    • xodimning arizasi va taʼlim tashkilotining sessiyaga chaqiruv-maʼlumotnomasi (sanalari bilan);
    • oʻquv taʼtili berilgani, davri va turi (haq toʻlanadigan yoki yoʻq) koʻrsatilgan buyruq;
    • hisob davri uchun oʻrtacha ish haqi hisob-kitobi;
    • kompaniya yoʻl haqini qoplasa, yoʻl hujjatlari;
    • tabelda va kadrlar hisobida taʼtil turi belgisi.
    • Odatiy xato — sanasiz chaqiruv-maʼlumotnomani qabul qilish yoki oʻquv taʼtilini oʻz hisobidan taʼtil bilan adashtirish. Toʻlovning soliqqa tortilishi va ijtimoiy ajratmalarini Soliq kodeksi va kompaniyaning hisob siyosati boʻyicha tekshiring.

    Oʻquv taʼtilini rasmiylashtirish va hisoblashda yordam beramiz

    Savolingizni yozing. Leader Audit mutaxassisi vaziyatingiz bo'yicha javob beradi.

    “Buxgalteriya xizmatlari” xizmatiga oʻtish

    Tugmani bosish orqali maxfiylik siyosatiga rozilik bildirasiz

    Koʻp beriladigan savollar

    Ish beruvchi xodimni sessiyaga qoʻyib yuborishga majburmi?

    Ha, agar MK 383, 385 va 386-moddalar shartlari bajarilgan boʻlsa: xodim ishdan ajralmagan holda oʻqiydi, oʻquv rejasini bajaradi va shu darajadagi taʼlimni birinchi marta oladi (yoki ish beruvchi yuborgan).

    Sirtqi taʼlim talabasiga necha kun oʻquv taʼtili tegishli?

    Birinchi va ikkinchi kursda kamida 30 kalendar kun, uchinchi va keyingi kurslarda har yili kamida 40 kalendar kun (MK 385-modda). Lokal hujjatda koʻproq belgilash mumkin.

    Oʻquv taʼtili toʻlovi qanday hisoblanadi?

    MK 257-moddasi boʻyicha oʻrtacha ish haqidan: hisoblanayotgan oydan oldingi oʻn ikki oy uchun, oylar toʻliq boʻlmasa 25,3 ga boʻlish bilan.

    Oʻquv taʼtili yillik taʼtil tarkibiga kiradimi?

    Yoʻq. Navbatdagi taʼtillar oʻquv taʼtillaridan foydalanishdan qatʼi nazar beriladi (MK 385-modda).

    Oliy oʻquv yurtiga kirishda nima qilish kerak?

    Kirish imtihonlariga qoʻyilgan xodimga ish haqi saqlanmaydigan, kamida oʻn besh kalendar kunlik taʼtil beriladi, yoʻl vaqti hisobga olinmaydi (MK 384-modda).

    Oʻquv taʼtili stajga kiradimi?

    Ha, MK 383-moddaning ikkinchi qismidagi oʻquv taʼtili ish stajiga kiritiladi (MK 386-modda).

    Manbalar