Onlayn savdo va marketpleys sotuvchisi (yuridik shaxs) soliqlari

1-qadam. Rejimni tanlang: umumbelgilangan tartib yoki aylanmadan olinadigan soliq

Oʻzbekiston yuridik shaxslari QQS toʻlovchilari hisoblanadi (SK 237-modda). Shu bilan birga, soliq davri uchun yalpi daromadi bir milliard soʻmdan oshmaydigan kompaniyalar QQS va foyda soligʻi oʻrniga aylanmadan olinadigan soliqni tanlashga haqli (SK 461, 462-moddalar). Aylanmadan olinadigan soliq toʻlovchilar QQS toʻlovchisi hisoblanmaydi (SK 237-modda) — umumbelgilangan tartibda ular uchun QQS hisoblanmaydi.

Yangi tashkil etilgan kompaniya aylanmadan olinadigan soliqni davlat roʻyxatidan oʻtkazishdayoq tanlashi mumkin. Amaldagi kompaniya oʻtadigan davr boshlanishiga kamida oʻn kun qolganda hisobga turgan joyidagi soliq organiga xabar beradi (SK 462-modda). Shartli raqamlardagi misol: MChJ yil davomida sayt va maydonchalar orqali 600 mln soʻmlik tovar sotishni rejalashtirmoqda — bu chegaradan past, aylanma rejimi mavjud.

2-qadam. Stavkalarni shartli misolda baholang

Soliq kodeksi boʻyicha stavkalar: QQS — 12% (258-modda); «boshqa soliq toʻlovchilar» uchun foyda soligʻi — 15% (337-modda); aylanmadan olinadigan soliq alohida koʻrsatilganlardan tashqari barcha tarmoqlar uchun — 4%, chakana savdo uchun esa stavka joyga bogʻliq: aholisi yuz ming va undan ortiq kishi boʻlgan shaharlarda 4%, boshqa aholi punktlarida 2%, borish qiyin boʻlgan va togʻli hududlarda 1% (467-modda).

Misol (shartli raqamlar, sizning kompaniyangiz uchun hisob-kitob emas): oyiga 100 mln soʻmlik tovar sotildi. Aylanmadan olinadigan soliq 4% stavkada 4 mln soʻmni tashkil etadi. Umumbelgilangan tartibda chiquvchi sotuvlardagi QQS soliqsiz bazadan 12% boʻladi, lekin uni tovar xaridi boʻyicha QQSni hisobga olish kamaytiradi, foyda esa tasdiqlangan xarajatlar chegirilgach 15% bilan soliqqa tortiladi. Qaysi biri foydaliroq ekani ustama narxga va QQS toʻlovchi taʼminotchilardan xarid ulushiga bogʻliq: kirish QQSi ulushi yuqori boʻlsa, umumbelgilangan tartib koʻpincha arzonroq, past boʻlsa — aylanma rejimi sodda va arzon. Oʻrtacha stavkalar boʻyicha emas, oʻz maʼlumotlaringiz boʻyicha hisoblang.

Chakana stavkaning joylashuv boʻyicha bogʻlanishini savdo nuqtasiz internet-sotuvlarga qanday qoʻllashni oʻzingiz belgilashdan koʻra soliq organining yozma tushuntirishi bilan tasdiqlagan maʼqul.

3-qadam. 1 mlrd soʻm chegarasini eslab turing

Davr mobaynida yalpi daromad bir milliard soʻmdan oshsa, kompaniya shu miqdorga erishilgan kundan boshlab QQS va foyda soligʻiga oʻtadi (SK 462-modda). Onlayn sotuvchi uchun bu oʻsishning asosiy xavfi: marketpleysdagi aylanma tez oʻsadi, oʻtish esa yangi yildan emas, aniq sanadan boshlanadi.

Yangi tashkil etilgan kompaniyalar uchun proporsional hisob qoʻllanadi: bir milliard summa 365 ga boʻlinib, roʻyxatdan oʻtgan sanadan yil oxirigacha boʻlgan kunlar soniga koʻpaytiriladi; oshib ketsa, oʻtish roʻyxatdan oʻtgan yildan keyingi yil boshidan amalga oshadi (SK 462-modda). Hisobda yigʻilgan daromadni har oy nazorat qilishni oldindan sozlang, hisobvaraq-fakturalar, narxlar va shartnomalarni QQS paydo boʻlishiga tayyorlang.

4-qadam. Aylanma sanasi va QQS hujjatlarini belgilang

QQS toʻlovchisi uchun tovarni sotish sanasi hisobvaraq-faktura rasmiylashtirilgan sana yoki, agar u oldinroq boʻlsa, tovar joʻnatilgan (topshirilgan) sana hisoblanadi (SK 242-modda). Onlayn savdo uchun bu shuni anglatadi: maydonchadan pul tushgan sanaga emas, buyurtma kuryerga yoki topshirish punktiga hujjatlaringiz boʻyicha berilgan paytga qarash kerak.

Kirish QQSi faqat shartlar bajarilganda hisobga olinadi: tovar soliqqa tortiladigan faoliyatda ishlatiladi, soliq alohida koʻrsatilgan hisobvaraq-faktura olingan va taʼminotchi QQS toʻlovchisi sifatida roʻyxatdan oʻtgan (SK 266-modda). QQSsiz taʼminotchilardan xarid hisobga olish imkonini bermaydi — buni narxda hisobga oling.

• QQS ajratilgan xarid hisobvaraq-fakturalari;
• maydonchaning shartnomasi va ofertasi, sotuv boʻyicha dalolatnomalar va hisobotlar;
• joʻnatish va qaytarishlar boʻyicha birlamchi hujjatlar;
• hisob siyosati: tushum qachon tan olinadi va komissiyalar qanday aks ettiriladi.

5-qadam. Chet elga sotsangiz

Eksport bojxona rejimida olib chiqilgan tovarlar nol stavkada soliqqa tortiladi (SK 260-modda). Eksportni tasdiqlovchi hujjatlar qatoriga qonun milliy va xorijiy elektron savdo maydonchalarida xorijiy davlatlarga sotilgan tovarlarni olib chiqish asosidagi hujjatlarni ham kiritadi (261-modda). Nol stavkada eksport qilishda kirish QQSini hisobga olish uchun chet ellik xaridor toʻlovini tasdiqlovchi bank koʻchirmasi ham kerak (266-modda).

Nol stavka huquqini tasdiqlovchi hujjatlar soliq hisobotiga qoʻshib topshiriladi (260-modda). Toʻplamni joʻnatishdan oldin yigʻing: shartnoma, bojxona hujjatlari, bank koʻchirmasi.

Chek chiqarmasdan sotuv: nimadan qochish kerak

Majburiy boʻlgan joyda nazorat-kassa texnikasisiz yoki chek bermasdan savdo qilish besh million soʻm jarimaga olib keladi; soliq organlarida roʻyxatdan oʻtmagan nazorat-kassa texnikasi yoki cheklardan foydalanish — yetti million soʻm (SK 221-modda). Onlayn sotuvlarda nazorat-kassa texnikasini qoʻllash tartibi alohida mavzu; yetkazib berish va toʻlov sxemangizda chek shakllanishi va xaridorga berilishiga ishonch hosil qiling.

• rejimni «odatga koʻra» tanlamang — ikkala variantni hisoblang;
• chegaragacha yigʻilgan daromadni nazorat qiling;
• pul olingan sanani aylanma sanasi bilan aralashtirmang;
• eksport va qaytarishlar boʻyicha hujjatlarni saqlang;
• nazorat-kassa texnikasi roʻyxatdan oʻtmagan va toʻlov kanallarisiz sotuv olib bormang.

Aylanma soligʻi boʻyicha hisobot

Aylanmadan olinadigan soliq boʻyicha soliq davri — kalendar yil, hisobot davri — oy (SK 469-modda). Demak, yil davomida chegaradan past qolsangiz ham, soliq hisobini har oy yopish kerak.