Mehmonxona va turizm biznesida QQS

Nega xorijiy turist stavkani oʻzgartirmaydi

SK 241-moddasidagi xizmatlar uchun umumiy qoida xaridorga bogʻlangan: xaridorlar Oʻzbekiston hududida faoliyat yuritsa yoki shu yerda boʻlsa, xizmat sotilgan joy Oʻzbekiston hisoblanadi. Biroq mehmonxona xizmatlari uchun maxsus band bor: mehmonxona xizmati va joylashtirish xizmatlari (ommaviy ovqatlanish, dam olish, turizm va boshqalar bilan birga) Oʻzbekiston hududida amalda koʻrsatilsa, shu yerda sotilgan hisoblanadi.

Sizning mehmonxonangizdagi xona Oʻzbekistonda joylashgan, demak, xorijiy mehmonning yashashi — sotilgan joyi Oʻzbekiston Respublikasi boʻlgan aylanma, yaʼni SK 238-moddasi boʻyicha soliqqa tortish obyekti. Stavka umumiy qoida boʻyicha — 12 foiz (SK 258-moddasi).

Nol stavka (SK 260-moddasi) tovarlarni eksport rejimida olib chiqish, xalqaro tashuvlar bilan bogʻliq xizmatlar va yana bir nechta maxsus holatlarga tegishli. Turistlarning yashashi va ovqatlanishi bu roʻyxatda yoʻq, shuning uchun norezident toʻlayotgan valyuta va uning pasporti oʻz-oʻzidan hech narsani oʻzgartirmaydi: mehmonxona QQS toʻlovchisi boʻlsa, soliq hisoblanadi.

Mehmonxona biznesida QQSni kim toʻlaydi

Soliqni hisoblashdan oldin maqomni tekshiring (SK 237-moddasi). Toʻlovchilar:

Aylanmadan olinadigan soliq toʻlovchilar QQS toʻlovchisi hisoblanmaydi. Aylanmadan olinadigan soliqdagi kichik mehmonxona yoki mehmon uyi xorijiy mehmonlarga QQS ajratmaydi va oʻz xaridlari boʻyicha soliqni hisobga olmaydi. Bir milliard soʻm chegarasiga yaqin boʻlsangiz, maqomni oldindan hisoblab chiqing.

• Oʻzbekiston Respublikasining yuridik shaxslari;
• sotishdan olingan daromadi soliq davri uchun bir milliard soʻmdan oshadigan yoki QQS toʻlashga ixtiyoriy oʻtgan yakka tartibdagi tadbirkorlar.

Yashash uchun soliqni qanday hisoblash kerak

Soliq bazasi — xizmatning bitim narxi boʻyicha qiymati, soliq kiritilmagan holda (SK 248-moddasi); tushum pul va natura shaklida olingan barcha daromadlardan hisoblanadi. Shuning uchun xorijiy mehmonlar uchun narxnomada narx QQSsiz yoki QQS bilan koʻrsatilganini darhol hal qilib, shartnomada va bron saytida mustahkamlab qoʻying.

Shartli misol (raqamlar tushuntirish uchun tanlangan). Xona QQSsiz 1 000 000 soʻm turadi: 12% stavkada QQS 120 000 boʻladi, mehmon 1 120 000 toʻlaydi. Agar norezidentlar uchun narxnomada yakuniy narx 1 120 000 koʻrsatilgan va soliq unga kiritilgan boʻlsa, ajratiladigan soliq xuddi shu 120 000 (1 120 000 × 12 / 112), QQSsiz tushum esa 1 000 000. Tipik xato — yakuniy narxdan 12% olib, soliqni kam toʻlash.

Xizmatlar boʻyicha aylanma sanasi — hisobvaraq-faktura yoki xizmat koʻrsatilganini tasdiqlovchi boshqa hujjat rasmiylashtirilgan sana (SK 242-moddasi). Bu qoidalar bir soliq davrida boshlanib, boshqasida tugagan xizmatlarga ham tatbiq etiladi: oy oxirida kelib, keyingi oy boshida ketgan mehmonning yashashi uchun hujjatlarni rasmiylashtirish tartibi hisob siyosatida mustahkamlanishi kerak.

Vaucherlar boʻyicha sotiladigan turlar va yoʻllanmalar: xizmat olish huquqini beruvchi vaucherni sotish shu xizmatlarni sotish aylanmasi hisoblanadi (SK 239-moddasi). Bunday tushumlarni tekshirmasdan «soliqsiz avanslar» qatoriga qoʻshmang.

QQS hisoboti soliq davridan keyingi oyning yigirmanchi kunidan kechiktirmay topshiriladi (SK 273-moddasi), toʻlov ham shu muddatgacha amalga oshiriladi.

Kirish QQS: nimani hisobga olish mumkin

Hisobga olish huquqi SK 266-moddasiga koʻra shartlar birgalikda bajarilganda paydo boʻladi. Tovar va xizmatlar aylanmasi soliqqa tortiladigan (nol stavka boʻyicha ham) faoliyatda ishlatilishi kerak. Soliq alohida ajratilgan hisobvaraq-faktura yoki yetkazib beruvchining boshqa hujjati boʻlishi, yetkazib beruvchi esa QQS toʻlovchisi sifatida roʻyxatdan oʻtgan boʻlishi shart. Shunday qilib, xonalarni taʼmirlash, mebel, ichki kiyim, mahsulotlar va kommunal xizmatlar boʻyicha soliq shu shartlar bajarilganda hisobga olinadi.

QQS toʻlovchisi boʻlmagan shaxslardan xarid qilsangiz, hisobga olish nazarda tutilmagan (SK 267-moddasi). Vakillik xarajatlari boʻyicha soliq ham hisobga olinmaydi. Soliqqa tortiladigan faoliyatda ishlatiladigan asosiy vositalar, koʻchmas mulk obyektlari va nomoddiy aktivlar boʻyicha soliq toʻliq hisobga olinadi: bu bino qurilishi va rekonstruksiyasiga, oshxona va kirxona uskunalarini sotib olishga tegishli.

Agar soliqqa tortiladigan ham, soliqdan ozod etilgan aylanmalaringiz ham boʻlsa, ozod etilgan aylanmalar uchun xaridlar boʻyicha soliq hisobga olinmaydi, umumiy QQS esa alohida yoki proporsional usulda taqsimlanadi (SK 268-moddasi). Agar davrda soliqqa tortiladigan aylanmalar ulushi 5 foizdan oshmasa, soliqni sotib olingan tovarlar qiymatiga toʻliq oʻtkazish mumkin.

Agar xorijiy yetkazib beruvchining xizmatlari Oʻzbekistonda koʻrsatilgan hisoblansa va u hisobda turmasa, siz soliq agentisiz (SK 255-moddasi): QQSni oʻzingiz hisoblab, byudjetga oʻtkazasiz, toʻlov hujjati esa hisobga olish huquqini beradi. Buni unutish oson — masalan, xorijiy vositachiga Oʻzbekistondagi xizmatlar uchun toʻlaganda.

Shartli misol: mehmonxonaning bir oylik ishi

Shartli raqamlar. Oy davomida mehmonxonaning QQSsiz soliqqa tortiladigan aylanmasi — 50 000 000 soʻm, hisoblangan QQS — 6 000 000. QQS toʻlovchilardan soliqqa tortiladigan faoliyat uchun xaridlar — soliqsiz 40 000 000, hisobvaraq-fakturalar boʻyicha kirish QQS — 4 800 000. Davr uchun toʻlanadigan: 6 000 000 − 4 800 000 = 1 200 000, SK 272-moddasiga koʻra hisoblangan soliq hisobga olinadigan summalarni inobatga olgan holda.

Kapital taʼmir yoki koʻchmas mulk sotib olish paytida davrdagi kirish soligʻi hisoblanganidan koʻp boʻlsa, farq manfiy boʻladi va kompaniya qaytarishni talab qilishga haqli (SK 272 va 274-moddalari). Tezlashtirilgan tartibda qaytarishga koʻrsatilgan summa yetti kun ichida qaytariladi, ammo asoslilik tekshiruvi umumiy tartibda oʻtadi; bunga kim haqli ekanini SK 274-moddasi belgilaydi, asos va tartibni topshirishdan oldin amaldagi tahrir boʻyicha tekshirgan maʼqul.

TAX FREE va mehmonlarga nimani vaʼda qilish mumkin

SK da xorijiy davlatlar fuqarolariga soliqni qaytarish (TAX FREE) boʻyicha alohida norma bor: tartib va shartlarni Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi (SK 274-moddasi). Kodeksning oʻz matnidan mehmonxona mehmonga yashash uchun QQSni qaytarishga majbur yoki haqli ekani kelib chiqmaydi, shuning uchun amaldagi Vazirlar Mahkamasi hujjatini va u tatbiq etiladigan operatsiyalar tarkibini tekshirmasdan reklamada va shartnomalarda bunday qaytarishni vaʼda qilmang.

Amaliy tartib: 1) QQS toʻlovchisi maqomini aniqlash; 2) narxnoma va shartnomada narx soliq bilan yoki soliqsiz koʻrsatilganini mustahkamlash; 3) norezidentlar uchun hisobvaraq-fakturalarni sozlash; 4) asosiy vositalar va joriy xaridlar boʻyicha kirish QQSni ajratish; 5) yetkazib beruvchilarning QQS toʻlovchi maqomini tekshirish; 6) hisobot muddatigacha sotuvlar va xaridlar reyestrlarini solishtirish.