Bosmaxona buxgalteriyasi: qogʻoz, buyurtmalar, tugallanmagan tirajlar va tannarx

Nega bosmaxonaga buyurtmali usul mos keladi

4-son BHMSga koʻra buyurtmali usul yakka tartibdagi va koʻp seriyali boʻlmagan ishlab chiqarishga ega tashkilotlarda qoʻllanadi: xarajatlar alohida buyurtmalar boʻyicha identifikatsiya qilinadi va hisobga olinadi (40-band). Buyurtma obyekti mahsulot, ish, xizmat yoki bir xil mahsulotning kichik partiyasi boʻlishi mumkin — bosmaxona uchun bu buklet, etiketka yoki kitobning muayyan tirajidir.

Amaliy xulosa: har bir buyurtma uchun alohida karta ochiladi (ishlab chiqarish tizimidagi buyurtma raqami). Barcha toʻgʻridan-toʻgʻri xarajatlar — qogʻoz, boʻyoq, shakllar, bosuvchilar va muqovachilar ish haqi, pudratchilar xizmatlari — hisobdan chiqarilgan paytda shu raqamga bogʻlanadi.

Buyurtma tannarxi qanday yigʻiladi

Standart qoidasi oddiy: bu usulda buyurtma yakunlanguncha barcha xarajatlar tugallanmagan ishlab chiqarish hisoblanadi, buyurtma boʻyicha xarajatlarning butun summasi uning tannarxini tashkil qiladi (4-son BHMS, 40-band). Tannarx buyurtma bajarilgandan keyin aniqlanadi.

Agar buyurtma bir xil buyumlardan iborat boʻlsa, tiraj birligining tannarxi buyurtma boʻyicha xarajatlar summasini buyumlar soniga boʻlish orqali topiladi (40-band). Ishlab chiqarish tannarxiga kiritiladigan xarajatlar tarkibini 54-son VMQ bilan tasdiqlangan Xarajatlar tarkibi toʻgʻrisidagi nizom belgilaydi: toʻgʻridan-toʻgʻri va bilvosita moddiy xarajatlar, mehnat xarajatlari va boshqa xarajatlar, shu jumladan ishlab chiqarish xususiyatidagi qoʻshimcha xarajatlar.

• qogʻoz, karton, plyonka — buyurtmaga haqiqiy sarf boʻyicha;
• boʻyoq, lak, eritmalar, forma plastinalari — toʻgʻridan-toʻgʻri buyurtmaga yoki sarf meʼyori orqali;
• ishlab chiqarish xodimlarining ish haqi va badallari — buyurtma boʻyicha naryadlar yoki ishlangan soatlar asosida;
• bosma va bosmadan keyingi uskunalar amortizatsiyasi, sex energiyasi — bilvosita xarajat sifatida tanlangan baza boʻyicha taqsimlanadi;
• pudratchilar ishlari (shtamplash, laminatsiya, muqovalash) — toʻgʻridan-toʻgʻri buyurtmaga.

Qogʻoz chiqindilari va kesindilar

Qogʻozning bir qismi texnologik yoʻqotishlarga ketishi muqarrar: sozlash, qirqish, formatga kesish. Nizom bunga ikki qoida bilan yondashadi. Moddiy xarajatlar orasida ishlab chiqarish sohasidagi moddiy boyliklarning yoʻqotilishi, buzilishi va kamomadi alohida koʻrsatilgan (1.1.8-band). Shu bilan birga moddiy xarajatlardan qaytariladigan chiqindilar qiymati ularning haqiqiy sotilish, foydalanilish yoki omborga kirim qilinish narxida chiqarib tashlanadi (1.1.11-band); moddiy xarajatlarning oʻzi qaytariladigan chiqindilar qiymatini chegirib olingan holda olinadi.

Amalda bu quyidagini bildiradi: sotiladigan yoki foydalaniladigan makulatura va kesindilar baholanadi va buyurtma xarajatlarini kamaytiradi. Qaytarilmaydigan texnologik yoʻqotishlar buyurtma xarajatlarida qoladi va tiraj tannarxini oshiradi. Tekshiruvchilar bilan bahslashmaslik uchun hisob siyosatida ish turlari boʻyicha chiqindi meʼyorlarini mustahkamlang va hisobdan chiqarishni dalolatnoma bilan rasmiylashtiring.

Tiraj braki

Nizomda brakdan yoʻqotishlar alohida xarajat moddasi sifatida nomlangan (1.5.4-band). Odatda bu bosish xatosi, rang mos kelmasligi, falsovka xatolari tufayli qayta bosishdir. Tartib shunday: brak sababi va aybdor tomon koʻrsatilgan dalolatnoma bilan qayd etiladi, buzilgan materiallar qiymati va tuzatish ishlari alohida yigʻiladi hamda hisob siyosatiga muvofiq buyurtmaga yoki xarajatlarga olib boriladi.

MHXSdan yoʻl-yoʻriq: IAS 2 zaxiralar qiymatidan behuda sarflangan materiallar, mehnat va boshqa xarajatlarning meʼyordan ortiq summalarini chiqarib tashlashni talab qiladi — ular davr xarajati sifatida tan olinadi. MHXS boʻyicha boshqaruv hisobini yuritsangiz, normal texnologik yoʻqotishlarni meʼyordan ortiq brakdan ajrating. U yerda yana doimiy qoʻshimcha xarajatlarni taqsimlash ishlab chiqarishning normal quvvatiga asoslanishi va zaxiralar tannarx hamda sof sotish qiymatining eng kichigi boʻyicha baholanishi belgilangan.

Buyurtmachi qogʻozi

Koʻpincha buyurtmachi oʻz qogʻozi yoki kartonini olib keladi — bu davalcha materiallardir. Bunday buyurtmada bosmaxona tannarxida qogʻoz qiymati boʻlmaydi: faqat ish, boʻyoq, amortizatsiya va qoʻshimcha xarajatlar hisobga olinadi. Qabul qilingan qogʻoz miqdori, sarfi, chiqindisi va qoldigʻi alohida qaydnomada yuritilishi, qoldiq esa dalolatnoma bilan qaytarilishi kerak.

Soliq jihati: davalcha xom ashyo va materiallardan tovarlar tayyorlash xizmatlari koʻrsatilganda QQS soliq bazasi ularni qayta ishlash xizmatlari qiymatidan, soliqni kiritmagan holda aniqlanadi (Soliq kodeksining 248-moddasi). Qogʻozni buyurtmachi bersa, siz esa faqat bosma qiymatini taqdim etsangiz, baza shu qiymatdan hisoblanadi. Shartnomada chiqindi meʼyori va qoldiq hamda kesindilarni qaytarish tartibini yozing.

Oy oxiridagi tugallanmagan tiraj

Hisobot sanasida buyurtma tugallanmagan boʻlsa, u boʻyicha yigʻilgan xarajatlar tugallanmagan ishlab chiqarishda qoladi — aks holda ularni xarajatga chiqarish kerak boʻlardi va oy natijasi buzilardi. Buyurtma qismlarga boʻlib topshirilsa, standart qisman topshirilgan qismni konstruksiyalar, texnologiyalar va ishlab chiqarish sharoitlaridagi oʻzgarishlarni hisobga olgan holda ilgari bajarilgan oʻxshash buyurtmalar tannarxi boʻyicha baholashga ruxsat beradi (4-son BHMS, 40-band).

Nazorat tartibi — oylik solishtirish: ochiq buyurtma kartalari boʻyicha xarajatlar summasi tugallanmagan ishlab chiqarish hisobvaraqligi qoldigʻiga, sexdagi qogʻoz qoldigʻi esa inventarizatsiya natijalari boʻyicha ombor maʼlumotlariga teng boʻlishi kerak.

Odatiy xatolar

• xarajatlarni buyurtmalarga bogʻlamasdan «varaq boshiga» umumiy kalkulyatsiya;
• qogʻozni buyurtmaga haqiqiy sarfsiz «yuk xati boʻyicha» hisobdan chiqarish;
• chiqindi, makulatura va brak boʻyicha dalolatnomalarning yoʻqligi;
• buyurtmachi qogʻozini omborda oʻz qoldiqlari bilan aralashtirish;
• hisob siyosatida qoʻshimcha xarajatlarni taqsimlash bazasi va chiqindi meʼyorlarining yoʻqligi;
• oyni tugallanmagan tirajlarni baholamasdan yopish.