AJ auditorlik xulosasini openinfo portalida oshkor qilish: muddatlar va tarkib

Qayerda eʼlon qilinadi: Yagona korporativ axborot portali

Korporativ axborotni oshkor qilish Yagona korporativ axborot portali (odatda openinfo deb ataladi) orqali amalga oshiriladi. Aksiyadorlik jamiyatlari toʻgʻrisidagi qonun jamiyatni majburiy oshkor qilinishi lozim boʻlgan barcha axborotni portalda eʼlon qilishga majbur qiladi. Qimmatli qogʻozlar bozorida axborotni taqdim etish va eʼlon qilish qoidalari buni toʻldiradi: emitent qoidalarda nazarda tutilgan axborotni aynan portalda oshkor qiladi.

Jamiyat qimmatli qogʻozlari fond birjasi listingiga kiritilgan boʻlsa, majburiy oshkor qilish birja saytida portal axborot tizimidan olingan maʼlumotlar asosida amalga oshiriladi. «Ikki joyda» alohida eʼlon qilish shart emas: siz portalni toʻldirasiz, birja maʼlumotni oʻsha yerdan oladi.

Jamiyatning oʻz sayti portal oʻrnini bosmaydi. Rasmiy veb-saytga ega boʻlish talabi listingdan oʻtmagan AJlarga, davlat ulushi 50 foiz va undan ortiq boʻlgan jamiyatlar bundan mustasno, tatbiq etilmaydi; shu bilan birga jamiyat axborotni oʻz saytida qoʻshimcha ravishda oshkor qilishga haqli.

Kalendar: yillik yigʻilish atrofida nima va qachon eʼlon qilinadi

Barcha muddatlar aksiyadorlarning yillik umumiy yigʻilishi sanasiga bogʻlangan. Yigʻilishning oʻzi ustavda belgilangan muddatlarda, biroq moliyaviy yil tugaganidan keyin olti oydan kechikmay oʻtkaziladi. Shuning uchun auditni zaxira bilan tugatish kerak: xulosa eʼlon qilish muddatlari hisoblana boshlaydigan paytda tayyor boʻlishi lozim.

Tartib quyidagicha:

• yigʻilishdan kamida ikki hafta oldin — MHXS boʻyicha yillik moliyaviy hisobotni XAS boʻyicha tashqi auditdan keyin eʼlon qilish (AJ toʻgʻrisidagi qonunning 102-moddasi);
• yigʻilishdan kamida oʻn kun oldin — jamiyatning yillik hisobotini kuzatuv kengashi tomonidan dastlabki tasdiqlash (102-modda);
• yigʻilishgacha — auditorlik tashkiloti xulosasi aksiyadorlarga yillik hisobot va taftish komissiyasi xulosasi bilan birga taqdim etiladigan materiallar tarkibiga kiradi (62-modda);
• yigʻilishdan keyin ikki hafta ichida — emitentning yillik hisobotini portalga joylashtirish (Qoidalarning 8-bandi).

Paket tarkibi: hisobot, yillik hisobot, xulosa nusxasi

Oshkor qilish ikki xil eʼlondan iborat. Birinchisi — auditdan oʻtgan hisobot: qonun balans hamda foyda va zararlar hisobvarogʻi maʼlumotlarining ishonchliligini jamiyat yoki uning aksiyadorlari bilan mulkiy manfaatlar bilan bogʻlanmagan auditorlik tashkiloti tasdiqlashini talab qiladi. Ikkinchisi — belgilangan shakldagi emitentning yillik hisoboti.

Yillik hisobot shaklida «Auditorlik tekshiruvi natijalari toʻgʻrisidagi maʼlumotlar» alohida boʻlimi bor: auditorlik tashkilotining nomi, xulosa turi, xulosaning sanasi va raqami, auditorning F.I.Sh. Unga auditorlik xulosasining nusxasi ilova qilinadi. Hisobini MHXS asosida yurituvchi emitentlar hisobotni Qoidalarga 1¹-ilovada nazarda tutilgan alohida shaklda oshkor qiladi.

Amaliy xulosa: portalga yuklashdan oldin shakldagi xulosa rekvizitlari (sana, raqam, tur) hujjatning oʻziga mos kelishini va fayl oʻqiladigan ekanini tekshiring. Nomuvofiqliklar keyingi tuzatishlarning eng koʻp uchraydigan sababi hisoblanadi.

Shartli kalendar namunasi

Namuna shartli sanalarda keltirilgan va haqiqiy kompaniyaga bogʻlanmagan. Moliyaviy yil 31-dekabrda tugagan, aksiyadorlar yigʻilishi 18-iyun, juma kuniga belgilangan (yil tugaganidan keyin olti oy doirasida).

Shu sanadan hisoblaymiz: auditorlik xulosasi bilan MHXS boʻyicha moliyaviy hisobot 4-iyundan kechikmay eʼlon qilinadi; kuzatuv kengashi yillik hisobotni 8-iyundan kechikmay tasdiqlaydi; auditorlik xulosasi nusxasi bilan emitentning yillik hisoboti portalga 2-iyuldan kechikmay joylashtiriladi. Hisoblangan muddat ishlanmaydigan kunga toʻgʻri kelsa, u keyingi birinchi ish kuniga koʻchiriladi.

Asosiy fikr: auditorlik xulosasining tayyor boʻlish muddati amalda yigʻilish kuni emas, iyun boshidir. Xulosani imzolash choʻzilsa, hisobotni yigʻilishdan ikki hafta oldin eʼlon qilish xavf ostida qoladi.

Eʼlon qilingan maʼlumotda xato topilsa nima qilinadi

Qoidalar ishonchsiz maʼlumotlar bilan nima qilishni aniq koʻrsatadi: bozor ishtirokchisi ularni aniqlangan kundan boshlab besh ish kuni ichida bir xil usulda qayta oshkor qilish orqali tuzatishi va tuzatish sababini koʻrsatishi shart. Demak, tuzatish portalda yangidan eʼlon qilinadi, fayl «indamay» almashtirilmaydi.

Muhim faktlar alohida masala. Muhim fakt haqidagi xabar u yuz bergan kundan boshlab ikki ish kuni ichida oshkor qilinadi, affillangan shaxs bilan bitim haqidagi axborot esa bitim tuzilganidan keyin 72 soat ichida. Bu muddatlar yillik tsikl bilan bogʻliq emas, ammo xuddi shu javobgarlik doirasiga kiradi.

Muddatlarni buzganlik uchun javobgarlik

Emitentlar va qimmatli qogʻozlar toʻgʻrisidagi axborotni, hisobotlarni eʼlon qilmaslik yoki oʻz vaqtida eʼlon qilmaslik uchun MJTK (174¹-modda) mansabdor shaxslarga bazaviy hisoblash miqdorining uch baravaridan besh baravarigacha jarima belgilaydi. Soʻmdagi miqdor buzilgan sanadagi BHMga bogʻliq, shuning uchun amaldagi qiymatni tekshiring.

Boshqaruv uchun ham oqibat bor. Jamiyat axborot va hisobotni bir yil ichida ikki va undan ortiq marta oʻz vaqtida oshkor qilmasa, qimmatli qogʻozlar bozorini tartibga solish vakolatli organi ijro organini almashtirish masalasini koʻrib chiqish haqida koʻrsatma kiritishga haqli (79-modda). Hisobot va maʼlumotlarni oʻz vaqtida taqdim etish uchun javobgarlik qonunda jamiyatning ijro organiga yuklangan (102-modda).

Auditorlik tashkiloti esa notoʻgʻri xulosali auditorlik xulosasi sabab yetkazilgan zarar uchun jamiyat oldida javob beradi (109-modda). Shuning uchun u bilan jadvalni oldindan kelishib oling: audit muddatlari va eʼlon qilish muddatlari bitta rejaning qismi boʻlishi kerak.

Oshkor qilishdagi odatiy xatolar

Koʻpincha quyidagilardan biri uchraydi:

• audit juda kech tayinlangan va xulosa hisobotni yigʻilishdan ikki hafta oldin eʼlon qilish muddatiga ulgurmaydi;
• portalga auditorlik xulosasi nusxasiz yoki rekvizitlari shakldagiga mos kelmaydigan xulosa bilan hisobot yuklangan;
• yigʻilishdan keyingi muddat yigʻilish oʻtkazilgan sanadan emas, bayonnoma sanasidan hisoblangan;
• oshkor qilish jamiyat sayti bilan cheklanib, maʼlumot Yagona portalga yuklanmagan;
• tuzatish sababi koʻrsatilgan qayta oshkor qilish oʻrniga faylni almashtirish bilan amalga oshirilgan.