Taʼtil puli: qanday hisoblanadi va qachon toʻlanadi

Davomiyligi va taʼtilga boʻlgan huquq

• Eng kam yillik taʼtil — 21 kalendar kun; taʼtil davriga toʻgʻri keladigan bayram ishlanmaydigan kunlari uning davomiyligiga kiritilmaydi (217, 221-moddalar).
• Birinchi ish yili uchun taʼtilga huquq olti oy uzluksiz ishlagandan keyin yuzaga keladi; taraflar kelishuviga koʻra — oldinroq (227-modda).
• Taʼtilni kelishuvga koʻra qismlarga boʻlish mumkin, lekin kamida bitta qismi 14 kalendar kundan kam boʻlmasligi kerak (231-modda).
• Taʼtildan faqat xodimning roziligi bilan chaqirib olish mumkin (232-modda).

Hisoblash formulasi

• Oʻrtacha oylik ish haqi = taʼtil oyidan oldingi 12 kalendar oy uchun hisoblangan mehnatga haq toʻlash tarzidagi barcha daromadlarning 1/12 qismi (257-modda).
• Oʻrtacha kunlik ish haqi = oʻrtacha oylik ÷ 25,3 (ish kunlarining oʻrtacha oylik soni).
• Agar oylar toʻliq ishlanmagan boʻlsa — hisoblangan summa 25,3 × toʻliq oylar soni plyus toʻliq boʻlmagan oylarning kalendar kunlariga boʻlinadi.
• Taʼtil puli = oʻrtacha kunlik × yakshanbalarsiz taʼtil kunlari soni: taʼtilni toʻlashda yakshanba hisobga olinmaydi (233-modda).

Misol

Barcha 12 oy davomida oyiga 6 000 000 soʻm ish haqi olgan xodim 21 kalendar kunlik taʼtilga chiqadi, unda uchta yakshanba bor va bayramlar yoʻq.

• Oʻrtacha oylik: 72 000 000 ÷ 12 = 6 000 000 soʻm.
• Oʻrtacha kunlik: 6 000 000 ÷ 25,3 ≈ 237 154 soʻm.
• Haq toʻlanadigan kunlar: 21 − 3 yakshanba = 18.
• Taʼtil puli: 237 154 × 18 ≈ 4 268 775 soʻm, JShDS ushlab qolinishidan oldin.

Taʼtil pulidan soliqlar

• Yillik taʼtil haqi va foydalanilmagan taʼtil uchun kompensatsiya — mehnatga haq toʻlash tarzidagi daromad (Soliq kodeksi, 374-modda): ish beruvchi 12% JShDS ushlab qoladi (381-modda).
• 12% ijtimoiy soliq ish beruvchining mehnatga haq toʻlash xarajatlariga hisoblanadi (403, 405-moddalar).

Taʼtil oʻrniga kompensatsiya

• Ishdan boʻshatilganda barcha foydalanilmagan yillik taʼtillar uchun kompensatsiya toʻlanadi (234-modda).
• Ish davrida xodimning xohishiga koʻra kompensatsiya bilan taʼtilning faqat 21 kundan ortiq qismini almashtirish mumkin.
• Ishdan boʻshatishda kompensatsiya oʻrniga kelishuvga koʻra keyinchalik ishdan boʻshatish sharti bilan taʼtil berish mumkin — ishdan boʻshatish kuni taʼtilning oxirgi kuni boʻladi (235-modda).