Kompaniya saytini yaratish: nomoddiy aktivmi yoki xarajatmi

Asosiy savol: sayt nima uchun kerak

Qolgan hamma narsa shu savolga bogʻliq. SIC 32 boʻyicha ishlab chiqish natijasida yaratilgan sayt faqat IAS 38.57 shartlari bajarilgandagina nomoddiy aktiv sifatida tan olinadi; eng avvalo, sayt kelgusida iqtisodiy naf keltirishini koʻrsata olish kerak. Faqat vizitka va oʻz mahsulot hamda xizmatlarini reklama qilish uchun ishlaydigan sayt uchun bunday nafni koʻrsatib boʻlmaydi, shu sababli uni ishlab chiqish boʻyicha barcha xarajatlar yuzaga kelgan paytda xarajatga olib boriladi.

Buyurtma qabul qiladigan va toʻlov oladigan, shaxsiy kabinetlari yoki pullik xizmatlari bor sayt boshqa gap: u oʻzi tushum yaratadi va uning xarajatlarini kapitallashtirish mumkin. BHMS № 7 ham mohiyatan shuni talab qiladi: kelgusi naf isbotlangan boʻlishi kerak — aktiv tashkilotning kelgusi daromadini koʻpaytirishi yoki kelgusi sarflarini kamaytirishi lozim (8-band).

Ishlab chiqish bosqichlari va ularning hisobi

SIC 32 ishlab chiqishning toʻrt bosqichi va ekspluatatsiya bosqichini ajratadi. Naf mezonidan oʻtadigan sayt uchun taqsimot quyidagicha:

• rejalashtirish (imkoniyatni baholash, maqsadlar, variantlarni tanlash) — tadqiqot bosqichi sifatida xarajat;
• ilova va infratuzilmani ishlab chiqish, shu jumladan domen nomini olish, oʻrnatish va yuklama sinovi — sayt qiymatiga kiritiladi;
• sahifalarning grafik dizayni — qiymatga kiritiladi;
• kontent bilan toʻldirish — oʻz mahsulotini reklama qilish bilan bogʻliq boʻlmagan maqsadlar uchun kontent qiymatga kiritiladi; oʻz tovarlarini suratga olish va mahsulotingizni targʻib qiluvchi matnlar — xarajat, bunda xizmat olingan paytda, nashr etilgan paytda emas;
• ekspluatatsiya (ishga tushirilgandan keyingi yordam va rivojlantirish) — xarajatlar aktivni tan olish mezonlariga javob bermasa, xarajat.

BHMS № 7 ga oʻtkazish: nimani tekshirish kerak

Sayt nomoddiy aktiv sifatida balansga olinishi uchun BHMS № 7 ning 6-bandidagi shartlarga bir vaqtning oʻzida javob berishi kerak. Sayt uchun amalda uchtasi muhim.

Birinchisi — qiymat: bir birlik uchun kamida ellik baravar BHM, ayni paytda rahbar hisobot davri uchun pastroq chegara belgilashga haqli. Kichikroq summalar xarajat boʻlib qoladi. Ikkinchisi — muddat: 12 oydan ortiq foydalanish. Uchinchisi — hujjatlar: aktivning ham, unga boʻlgan mutlaq huquqning ham mavjudligini tasdiqlovchi toʻgʻri rasmiylashtirilgan hujjatlar boʻlishi lozim. Sayt uchun bu, birinchi navbatda, ishlab chiquvchi bilan shartnoma va qabul qilish dalolatnomasi.

Soliq kodeksi (307-modda) ham shuni talab qiladi: oʻn ikki oydan ortiq muddat va nomoddiy aktivning mavjudligini hamda mutlaq huquqni tasdiqlovchi toʻgʻri rasmiylashtirilgan hujjatlar. Shuning uchun asosiy tuzoq — ishlab chiquvchi faqat sayt yoki dvigatelidan foydalanish huquqini beradigan shartnoma. Bunda sizda mutlaq huquq yoʻq va bu sizning nomoddiy aktivingiz emas.

Mutlaq huquq yoki litsenziya

Sayt dasturiy kod, maʼlumotlar bazalari va dizayndan iborat. Dastur va maʼlumotlar bazasi asosiy vositaning tarkibiy qismi boʻlmasa va mutlaq huquq tashkilotga tegishli boʻlsa, nomoddiy aktivlar tarkibiga kiradi (BHMS № 7, 11-band). Shu sababli ishlab chiqish shartnomasida mutlaq huquqlarning buyurtmachiga oʻtishini qayd etish, dalolatnomalarda esa kompaniya aynan nima uchun toʻlayotganini ajratib koʻrsatish muhim.

Agar sizga faqat tayyor platforma yoki konstruktordan foydalanish huquqi berilgan boʻlsa, bu balansda nomoddiy aktiv yaratmaydi: 61-bandga koʻra bunday aktivlar foydalanuvchi tomonidan shartnomada koʻrsatilgan bahoda balansdan tashqari hisobvaraqda yuritiladi, foydalanish huquqi uchun davriy toʻlovlar esa Soliq kodeksiga koʻra xarajat deb tan olinadi va foydalanish muddati davomida tekis taqsimlanadi.

Domen va hosting

SIC 32 domen nomini olishni infratuzilmani ishlab chiqish bosqichiga kiritadi, yaʼni yangi sayt-aktivni ishga tushirishda domenni dastlabki roʻyxatdan oʻtkazish uning qiymatiga kiradi. Domenni har yili uzaytirish davriy toʻlov boʻlib, uni tegishli davr xarajatiga yozish maqsadga muvofiq.

Hostingni SIC 32 kapitallashtirishdan toʻgʻridan-toʻgʻri chiqarib qoʻyadi: hosting-provayder xizmatlari xarajati xizmat olingan sari xarajat boʻladi. Oʻz serverini sotib olish esa saytning qismi emas, asosiy vosita sifatida hisobga olinadi.

Xarajatlarni ajratishning shartli misoli

Misol shartli sonlarda, real narxlarga aloqasi yoʻq. Internet-doʻkon: shartnoma 60 shartli birlik. Rejalashtirish — 6; doʻkonni ishlab chiqish va toʻlovni ulash — 36; dizayn — 8; oʻz tovarlarini suratga olish — 4; reklama maqsadisiz texnik kontent — 6. Sayt qiymatiga 36 + 8 + 6 = 50, xarajatga 6 + 4 = 10 kiradi.

Agar foydalanish muddati uch yil (36 oy) deb belgilansa, shartli amortizatsiya oyiga taxminan 1,4 birlik. Foydali xizmat muddati nomoddiy aktiv hisobga qabul qilinganda belgilanadi (BHMS № 7, 47-band), SIC 32 esa sayt uchun bu muddat qisqa boʻlishi kerakligini koʻrsatadi. Agar muddatni aniqlab boʻlmasa, Soliq kodeksiga koʻra amortizatsiya normalari besh yil hisobidan belgilanadi.

Ishga tushirilgandan keyin: takomillashtirish va yordam

Keyingi xarajatlarni ham shu belgi boʻyicha ajrating. Saytning imkoniyatlarini kengaytiradigan va foydalanish muddatini oshiradigan xarajatlar nomoddiy aktiv qiymatini oshiradi (BHMS № 7, 27-band). Joriy yordam, xatolarni tuzatish, kontentni yangilash va xizmatlarni uzaytirish — hisobot davri xarajatlari (38-band). Soliq kodeksi boʻyicha amortizatsiya oyma-oy hisoblanadi, shuning uchun hisobga qabul qilish sanasi va qiymat tarkibini hujjatda mustahkamlab qoʻyish kerak.