Klining kompaniyasi buxgalteriyasi: yuvish vositalari, obyektlardagi xodimlar va tushum
Kliningda savollar koʻpincha uch joyda tugʻiladi: sarf materiallari, xodimlar va dalolatnomalar
«Buxgalteriya xizmatlari» xizmatiga oʻtishMaʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:
Klining kompaniyasi obyektlar bilan tuzilgan shartnomalar asosida tozalash xizmatlarini koʻrsatadi: ofislar, savdo markazlari, ishlab chiqarish joylari. Bu yerda buxgalteriya uchta narsa atrofida quriladi: yuvish vositalari va inventar sarfi, begona obyektlarda smena bilan ishlaydigan xodimlar hamda dalolatnoma bilan tasdiqlangan tushum. Biror boʻgʻin zaif rasmiylashtirilsa, xarajatlarni tasdiqlash va tushumni kerakli davrga oid qilish qiyinlashadi.
Xizmatlar hisobining umumiy tamoyillari xizmatlar buxgalteriya hisobiga bagʻishlangan maqolada koʻrib chiqilgan; bu yerda faqat tozalash xizmatiga xos jihatlar yoritiladi.
Shartnoma: xizmat yoki pudrat
Birinchi savol — obyekt bilan shartnoma qanday nomlangan va nimani tavsiflaydi. Haq evaziga xizmat koʻrsatish shartnomasi boʻyicha ijrochi buyurtmachining topshirigʻiga koʻra muayyan harakatlarni bajarish yoki muayyan faoliyatni amalga oshirish majburiyatini oladi, buyurtmachi esa bu xizmatlar uchun haq toʻlaydi (FK 703-modda). Pudrat shartnomasi boʻyicha pudratchi muayyan ishni bajarib, uning natijasini buyurtmachiga topshiradi, buyurtmachi esa natijani qabul qilib, uning uchun haq toʻlaydi (FK 631-modda).
Jadval boʻyicha muntazam tozalash odatda xizmat sifatida, natijasi qabul qilinadigan bir martalik bosh tozalash esa pudratga yaqinroq shaklda rasmiylashtiriladi. Dalolatnoma tarkibi va buyurtmachi aynan nimani qabul qilishi shartnoma tuzilishiga bogʻliq. Soliq nuqtayi nazaridan haq evaziga xizmat koʻrsatishning oʻzi muhim: u realizatsiya deb tan olinadi (SK 46-modda).
Yuvish vositalari: meʼyor boʻyicha hisobdan chiqarish
Sarf materiallari — kimyoviy vositalar, salfetkalar, qoplar, inventarning sarflanadigan qismlari — tovar-moddiy zaxiralardir, ularning hisobini 4-son BHMS tartibga soladi. Chiqib ketayotgan zaxiralarni baholash uchun standart uch usulni nazarda tutadi: birlikning identifikatsiyalangan tannarxi boʻyicha, oʻrtacha tortilgan qiymat (AVECO) boʻyicha va FIFO boʻyicha (4-son BHMS, 62-band). Tanlangan usulni hisob siyosatida mustahkamlang va izchil qoʻllang.
Standart alohida tannarxni aniqlashning meʼyoriy usulini ham tavsiflaydi: u xom ashyo, materiallar, mehnat va ishlab chiqarish quvvatidan foydalanishning belgilangan meʼyorlari boʻyicha xarajatlarni hisobga olishga asoslanadi (4-son BHMS, 39-band). Kliningda bu amaliy yondashuv: kompaniya har bir tozalash turi uchun ichki sarf meʼyorlarini tasdiqlaydi (1 kvadrat metrga necha gramm konsentrat, smenaga nechta qop) va haqiqiy sarfni ular bilan solishtiradi.
Shartli misol (raqamlar tushuntirish uchun oʻylab topilgan): obyekt 1 000 m², ichki meʼyor — tozalashda 1 m² ga 20 g konsentrat. Bir marta tozalash uchun meʼyoriy sarf — 20 kg. Agar obyektga yuk xatlari boʻyicha 26 kg berilgan boʻlsa, 6 kg ortiqcha sarfni tushuntirish kerak: nostandart ifloslik, yoʻqotish yoki notoʻgʻri meʼyor. Bunday tahlil har bir obyekt boʻyicha har oy qilinadi.
Obyektlardagi xodimlar: smenalar va shartnomalar
Tozalash koʻpincha kechqurun yoki tunda boʻladi, shuning uchun jadvallar smenalar boʻyicha tuziladi. Ikki va undan ortiq smenada ishlash smenali ish hisoblanadi (MK 192-modda), smenali ishda ish vaqti rejimi smenalar jadvali bilan belgilanadi. Xodimni ketma-ket ikki smenada ishlashga jalb etish taqiqlanadi, smenalar oraligʻidagi kundalik dam olish esa dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus vaqti bilan birga kamida oʻn ikki soatdan kam boʻlmasligi kerak (MK 192-modda).
Hisob uchun bu quyidagini bildiradi: smenalar jadvali va tabel — ish haqi hisoblanadigan va har bir obyekt boʻyicha mehnat sarfi tasdiqlanadigan birlamchi hujjatlar. Agar xodimlarning bir qismi fuqarolik-huquqiy shartnomalar asosida jalb etilsa, shartnoma mehnat munosabatlarini almashtirmasdan, muayyan ish yoki xizmatni va uning natijasini tavsiflashi kerak. Fuqarolik-huquqiy shaklni tanlashdan oldin u ishning haqiqiy xususiyatiga mos kelishiga ishonch hosil qiling: jadval boʻyicha doimiy smenali ish mehnat munosabatlariga yaqinroq.
- har bir obyekt boʻyicha tabel va smenalar jadvali;
- ishga qabul qilish buyruqlari yoki ijrochilar bilan shartnomalar;
- maxsus kiyim va inventar berish qaydnomalari;
- mehnat haqi xarajatlarini obyektlar boʻyicha taqsimlash.
Tushum: dalolatnomalar va hisobvaraq-fakturalar
Tushumni tan olishning asosi — davr uchun imzolangan, tozalash jadvali va shartnoma shartlari bilan solishtirilgan xizmat koʻrsatish dalolatnomasi. Yuridik shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va oʻz-oʻzini band qilgan shaxslar xizmatlarni realizatsiya qilishda, agar moddada boshqacha tartib nazarda tutilmagan boʻlsa, xaridorlarga hisobvaraq-fakturalar taqdim etishi shart (SK 47-modda). Koʻrsatilgan xizmatlarning qiymati yoki hajmi oʻzgarsa, sotuvchi qoʻshimcha yoki tuzatilgan hisobvaraq-faktura taqdim etishi shart (SK 47-modda).
QQS toʻlovchilari uchun stavka, agar 36-bobda boshqacha belgilanmagan boʻlsa, 12 foizni tashkil etadi (SK 258-modda). Soliq tutishning boshqa tartiblaridagi kompaniyalar oʻz qoidalarini qoʻllaydi — tartibni yirik shartnomalar tuzishdan oldin aniqlang, chunki u QQS toʻlovchisi boʻlgan buyurtmachilar uchun narxga taʼsir qiladi.
Mehnatga haq toʻlash soliqlari
Rezident jismoniy shaxsning daromadlari umumiy qoidaga koʻra 12 foiz stavkada soliqqa tortiladi (SK 381-modda). Xodimlari koʻp kliningda mehnatga haq toʻlash xarajatlarning katta qismini tashkil etadi, shuning uchun tabel va qaydnomalardagi xatolar tezda qoʻshimcha soliq hisoblashga aylanadi.
Odatiy xatolar
- sarf materiallari obyektlar boʻyicha taqsimlanmasdan, «umuman kompaniya boʻyicha» hisobdan chiqariladi;
- ichki sarf meʼyorlari yoʻq, ortiqcha sarfni tushuntirib boʻlmaydi;
- dalolatnomalar davrdan keyin imzolanadi, hisobvaraq-faktura esa dalolatnomadan oldin taqdim etiladi;
- smenalar jadvali tabelga mos kelmaydi;
- xizmat hajmining oʻzgarishi tuzatilgan hisobvaraq-faktura bilan aks ettirilmagan.
Kliningda hisobni tartibga keltiramiz
Savolingizni yozing. Leader Audit mutaxassisi vaziyatingiz bo'yicha javob beradi.
Koʻp beriladigan savollar
Kliningda yuvish vositalarini qanday hisobdan chiqarish kerak?
Tovar-moddiy zaxiralar sifatida 4-son BHMS boʻyicha: identifikatsiyalangan tannarx, oʻrtacha tortilgan qiymat yoki FIFO usulida (62-band). Tanlangan usulni hisob siyosatida mustahkamlang va tozalash turlari boʻyicha ichki sarf meʼyorlari bilan toʻldiring.
Standart talab qilmasa ham sarf meʼyorlari kerakmi?
4-son BHMS tannarxning meʼyoriy usulini tavsiflaydi (39-band). Ichki meʼyorlar sarfni nazorat qilishni osonlashtiradi va tekshiruvda ortiqcha sarfni tushuntirishga yordam beradi; ularni kompaniyaning oʻzi tasdiqlaydi.
Xodimni ketma-ket ikki smenaga qoʻyish mumkinmi?
Yoʻq, xodimni ketma-ket ikki smenada ishlashga jalb etish taqiqlanadi (MK 192-modda).
Smenalar oraligʻida eng kam dam olish qancha?
Dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus vaqti bilan birga kamida oʻn ikki soat (MK 192-modda).
Tozalash xizmatlariga hisobvaraq-faktura kerakmi?
Ha, yuridik shaxslar, yakka tartibdagi tadbirkorlar va oʻz-oʻzini band qilgan shaxslar xizmatlarni realizatsiya qilishda, agar SK 47-moddada boshqacha nazarda tutilmagan boʻlsa, hisobvaraq-faktura taqdim etishi shart.
Tozalashda xizmat shartnomasi pudratdan nimasi bilan farq qiladi?
Xizmatlarda faoliyatning oʻzi muhim (FK 703-modda), pudratda — topshirilgan ish natijasi (FK 631-modda). Natijasi qabul qilinadigan bir martalik tozalash pudratga yaqinroq.
Shuningdek oʻqing
- Koʻchmas mulk agentligi buxgalteriyasi
- Kelgusi davr daromadlari: nimalar kiradi va qanday tan olinadi
- Komissiyadagi tovarlar va konsignatsiya: komitent va komissionerda hisob
- Kapital oʻzgarishlari toʻgʻrisida hisobot: shaklni toʻldirish va balans bilan bogʻlash
- Aksiyadorlik jamiyatining majburiy auditi
- Asosiy vositalar auditi
Mavzuga doir maqolalar
Manbalar
- Oʻzbekiston Respublikasi Soliq kodeksi — 46, 47, 258, 381-moddalar
- Oʻzbekiston Respublikasi Mehnat kodeksi — 192-modda
- Oʻzbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksi (ikkinchi qism) — 631, 703-moddalar
- 4-son BHMS «Tovar-moddiy zaxiralar» — 39, 62-bandlar
