ERI (E-imzo) kaliti: olish, uzaytirish va xavfsiz ishlatish

ERI qachon qoʻlda qoʻyilgan imzoga teng

Elektron hujjatdagi ERI qogʻozdagi shaxsiy imzoga teng boʻlishi uchun bir vaqtning oʻzida uch shart bajarilishi kerak (4-modda): imzoning haqiqiyligi tasdiqlangan; imzo kaliti sertifikati tasdiqlash paytida (yoki imzolash vaqti isbotlangan boʻlsa — imzolash paytida) amal qilgan; imzo sertifikatda koʻrsatilgan maqsadlarda ishlatilgan.

Yuridik shaxsning ERI bilan tasdiqlangan elektron hujjati shu shartlarda yuridik shaxs muhri bilan tasdiqlangan qogʻoz hujjatga tenglashtiriladi (4-modda).

ERI kalitini olish uchun nima kerak

Kalit sertifikati roʻyxatga olish markazi tomonidan jismoniy yoki yuridik shaxsning arizasi asosida beriladi. Arizani koʻrib chiqish muddati bir ish kunidan oshmasligi kerak; sertifikat ariza beruvchining shaxsi tasdiqlangandan keyin beriladi (22-modda).

• Jismoniy shaxs: shaxsni tasdiqlovchi hujjat, JShShIR (shaxsiy identifikatsiya raqami) va kalitdan foydalanish maqsadi haqida maʼlumot.
• Yuridik shaxs: STIR, sertifikatni oluvchi xodim koʻrsatilgan ishonchnoma, shu xodimning shaxsini tasdiqlovchi hujjat va kalitdan foydalanish maqsadi (22-modda).

Sertifikatda nima yoziladi

Amal qilish muddati sertifikatning oʻzida koʻrsatiladi — uni kalit maʼlumotlarida tekshirib, muddat tugashini oldindan kuzatib boring.

• egasining F.I.Sh. va JShShIR (jismoniy shaxs) yoki nomi, manzili va STIR (yuridik shaxs);
• sertifikatning seriya raqami va amal qilish muddati;
• ochiq kalit va u bilan ishlaydigan ERI vositalarining nomi;
• sertifikatni bergan markazning nomi va manzili;
• kalitdan foydalanish maqsadi;
• sertifikat kiritilgan Reyestrning Internetdagi toʻliq manzili (24-modda).

Muddatni uzaytirish

Kalit egasi sertifikat muddatini uzaytirish soʻrovini yuborishga haqli. Soʻrov roʻyxatga olish markaziga sertifikat muddati tugashidan kamida ikki hafta oldin yuborilishi kerak (27-modda). Muddat tugagach, markaz sertifikat amalini egasining roziligisiz tugatadi (25-modda) — shundan keyin hisobvaraq-faktura va hisobotlarni imzolab boʻlmaydi.

Amaliy maslahat: korxona kalitlari roʻyxatini muddatlari bilan yuriting va uzaytirishni hisobot va toʻlov muddatlariga toʻgʻri kelmaydigan qilib rejalashtiring.

Kalit yoʻqolsa yoki boshqa shaxs ishlatsa

Kalit egasi yopiq kalit xavfsizligini taʼminlash uchun barcha choralarni koʻrishi va kalitdan boshqa shaxslar foydalanayotganini yoki kirish rejimi buzilganini aniqlasa, sertifikatni bergan markazni darhol xabardor qilishi shart (27-modda).

Sertifikatni toʻxtatib turish, tiklash yoki tugatish egasining yozma yoki elektron arizasi asosida amalga oshiriladi; markaz Reyestrga yozuv kiritadi va uch ish kuni ichida egasini xabardor qiladi (25-modda).

Yuridik shaxs kaliti: rahbar javob beradi

Kalit egasi yuridik shaxs boʻlsa, yopiq kalitdan foydalanish uchun uning rahbari javobgar (27-modda). Rahbar yuridik shaxs qayta tashkil etilganda yoki tugatilganda markazga xabar berishi, mehnat shartnomasi tugaganda esa kalitni belgilangan tartibda topshirishi shart. Yangi tayinlangan rahbar yuridik shaxs kalitini belgilangan tartibda oladi; «bulutli» kalitda autentifikatsiya omillarini oʻzgartirishi kerak.

Shuning uchun direktor almashganda ERI ham qayta rasmiylashtiriladi — buxgalter yoki boshqa xodimga direktor kalitini berib qoʻyish xavfsizlik va javobgarlik nuqtai nazaridan xato.

«Bulutli» ERI

Roʻyxatga olish markazlarining «bulutli texnologiyalarida» (ishonchli saqlash tizimi) ERI kalitlaridan foydalanish kamida ikki faktorli autentifikatsiya bilan amalga oshiriladi (5-modda). Bunday kalit fleshka yoki kompyuter faylisiz ishlaydi, lekin telefon va parol xavfsizligi bir xil darajada muhim.