Maʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:
Auditorlik xulosasining qadri toʻliq uni imzolagan shaxsning mustaqilligiga tayanadi. Tekshirilayotgan shaxs bilan bogʻliq tekshiruvchining fikri hisobot foydalanuvchisiga hech narsa haqida maʼlumot bermaydi.
Shu sababli mustaqillik talablari qonun bilan — «Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida»gi Qonunning 34-moddasi bilan mustahkamlangan.
OʻRQ-677 34-moddasi boʻyicha taqiqlar
- oʻz kreditorlari va sugʻurtachilarini, shuningdek auditorlik tashkiloti yoki auditorlar taʼsischi, ishtirokchi, aksiyador boʻlgan kompaniyalarni tekshirish mumkin emas;
- taʼsischisi, rahbari, bosh buxgalteri yoki audit qoʻmitasi aʼzosi auditorlik tashkilotida ishlaydigan kompaniyani tekshirish mumkin emas;
- firma mijoz hisobini yuritgan yoki tiklagan va hisobotini tuzgan davrni tekshirish mumkin emas;
- auditorlik tashkiloti xodimlari mijozning taʼsischisi, rahbari yoki bosh buxgalterining yaqin qarindoshlari boʻlsa, mumkin emas;
- manfaatlar toʻqnashuvi boʻlganda mumkin emas;
- bitta kompaniyani ketma-ket yetti yildan ortiq tekshirish mumkin emas.
Mustaqillikni nima buzadi
- Auditorning tekshirilayotgan tashkilotdan moliyaviy manfaatdorligi
- Tekshirilayotgan shaxsning mansabdor shaxslari bilan qarindoshlik aloqalari
- Natijasini keyin auditorning oʻzi tekshiradigan xizmatlarni koʻrsatish — masalan, hisob yuritish
- Bitta mijozga haddan tashqari moliyaviy qaramlik
- Mulohaza xolisligiga tahdid soladigan har qanday munosabatlar
Shartnomagacha mustaqillikni tekshirish
Audit oʻtkazishga toʻsqinlik qiladigan holatlar shartnoma tuzilishidan oldin tekshiriladi. Ish jarayonida toʻqnashuv aniqlansa, tekshiruvni toʻxtatishga toʻgʻri keladi, xarajatlar esa ikkala tomon uchun ham behuda boʻladi.
Kompaniya uchun amaliy xulosa
Eng koʻp uchraydigan holat — bitta tashkilotdan ham hisob yuritishni, ham majburiy auditni buyurtma qilishga urinish. Bu toʻgʻridan-toʻgʻri qoidabuzarlik: auditor oʻz ishini tekshirgan boʻlardi. Funksiyalar turli tashkilotlar oʻrtasida taqsimlanadi.
Mustaqil tekshiruv oʻtkazish
Har bir loyiha boʻyicha ish boshlanishidan oldin manfaatlar toʻqnashuvi yoʻqligini tekshiramiz.
«Majburiy audit» xizmatiga oʻtishKoʻp beriladigan savollar
Auditordan soliqlar boʻyicha maslahat buyurtma qilish mumkinmi?
Alohida masalalar boʻyicha maslahat berish odatda joiz, lekin agar maslahat keyin auditor tekshiradigan qarorni belgilasa, mustaqillikka tahdid paydo boʻladi. Chegara shartnoma tuzilishidan oldin baholanadi.
Bitta firma kompaniyani ketma-ket necha yil tekshirishi mumkin?
Ketma-ket yetti yildan ortiq emas (OʻRQ-677, 34-modda).
Shuningdek oʻqing
- Oʻzbekiston auditorlik kompaniyalari: xalqaro tarmoqlar va mahalliy firmalar
- Auditor malaka sertifikati: talablar, imtihon, muddat
- Auditorlik tanlovi
- Auditor kim va u nima bilan shugʻullanadi
- YaTT uchun buxgalteriya xizmatlari: soliqlar, hisobot va hisob yuritishga nimalar kiradi
- Yoʻl varaqasi va YoMMni hisobdan chiqarish: yoqilgʻi sarfi normalari va hujjatlar
Leader Audit hamkori bilan uchrashuv belgilang
Birinchi konsultatsiya bepul. Xalqaro tajribaga ega mutaxassislardan biznes xatarlarini baholatib oling.