Maʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:
Nomoddiy aktivlarni sanab yoki koʻzdan kechirib boʻlmaydi, shuning uchun tekshiruv hujjatlar atrofida quriladi: huquq mavjudmi, u kompaniyaga tegishlimi va hisobda asosli aks ettirilganmi.
Nima tekshiriladi
- Aktivga boʻlgan huquqlarni tasdiqlovchi hujjatlarning mavjudligi
- Tan olishning asosliligi: aktiv sifatida aks ettirish mezonlari bajariladimi
- Boshlangʻich qiymatning shakllantirilishi
- Foydali xizmat muddatini belgilash va amortizatsiya hisoblash
- Qadrsizlanish belgilari va qiymatni pasaytirish zarurati
Asosiy masala — tan olish mezonlari
Koʻp uchraydigan xato — aktivni tan olish mezonlariga javob bermaydigan xarajatlarni kapitallashtirish. Ishlab chiqish, reklama-targʻibot xarajatlari yoki kompaniya ichida yaratilgan obyektlarni har doim ham nomoddiy aktiv sifatida aks ettirib boʻlmaydi; ularni qiymatga qoʻshish aktivlarni ham, foydani ham oshirib koʻrsatadi.
Dasturiy taʼminot
Huquqlarni sotib olish bilan foydalanish litsenziyasini olishni farqlash alohida eʼtibor talab qiladi. Hisob tartibi ham, xarajatlarni tan olish tartibi ham tasnifga bogʻliq — bu yerdagi xato esa shartnomaning butun amal qilish muddatiga takrorlanadi.
MHXS (IAS 38) bilan taqqoslash
- tan olish mezonlari: kelajakdagi iqtisodiy naf ehtimoli va qiymatni ishonchli baholash;
- kompaniya ichida yaratilgan brendlar va mijozlar bazalari aktiv sifatida tan olinmaydi;
- muddati noaniq nomoddiy aktivlar amortizatsiya qilinmaydi, lekin har yili qadrsizlanishga test qilinadi.
Auditor protseduralari
- huquq belgilovchi hujjatlarni tekshirish: litsenziyalar, guvohnomalar, dasturiy taʼminot boʻyicha shartnomalar;
- ishlab chiqish xarajatlarining kapitallashtirilishini tekshirish;
- amortizatsiyani qayta hisoblash va foydalanish muddatlarini tekshirish;
- belgilar mavjud boʻlganda qadrsizlanish testi.
Nomoddiy aktivlar hisobini tekshirish
Nomoddiy aktivlarni tan olish asoslari va baholanishini tekshiramiz.
«Tashabbus tarzidagi audit» xizmatiga oʻtishKoʻp beriladigan savollar
Auditor nomoddiy aktivning bozor qiymatini tekshiradimi?
Qiymatni baholash — baholovchining ishi. Auditor hisobda aks ettirilgan qiymatning asosliligini va qadrsizlanish belgilari bor-yoʻqligini tekshiradi.
Sayt yoki dasturiy taʼminot xarajatlarini kapitallashtirish mumkinmi?
Faqat tan olish mezonlari bajarilganda: kelajakdagi iqtisodiy naf ehtimoli va qiymatni ishonchli baholash (IAS 38).
Leader Audit hamkori bilan uchrashuv belgilang
Birinchi konsultatsiya bepul. Xalqaro tajribaga ega mutaxassislardan biznes xatarlarini baholatib oling.