Yoqilgʻi quyish shoxobchasi auditi: yoqilgʻi, yoʻqotishlar va kassa

Mos tushishi kerak boʻlgan uch oqim

Birinchi oqim — kirim: yetkazib beruvchining hisobvaraq-fakturalari, rezervuar oʻlchovi boʻyicha qabul qilingan hajm, qabul vaqtidagi zichlik va harorat. Ikkinchi — chiqim: kolonka schyotchiklari koʻrsatkichlari va operatorlarning smena hisobotlari. Uchinchi — pul: fiskal cheklar, ekvayring, yoqilgʻi kartalari va naqd tushum.

Asosiy tekshiruv balans usulida olib boriladi: davr boshidagi oʻlchov qoldigʻi plyus kirim minus schyotchik boʻyicha chiqim, yaʼni davr oxiridagi qoldiq, joiz yoʻqotishlarni hisobga olgan holda oʻlchov natijasiga teng boʻlishi kerak. Sigʻmagan har qanday farq hisobga olinmagan yetishmovchilik yoki ortiqchalik boʻlib, hujjat bilan izohlanishi lozim.

Rezervuar oʻlchovlari va tabiiy kamayish

Yoqilgʻi yetishmovchiligi “haqiqiy” (oʻgʻirlik, oqib ketish, hisobdan tashqari quyish) va “qogʻozdagi” boʻlishi mumkin — oʻlchov xatolari, hajmni massaga qayta hisoblash va haroratdan kengayish tufayli. Auditor avval ikkinchisini birinchisidan ajratadi: qabul qilish qanday rasmiylashtirilishi, litrlar tonnaga qanday aylantirilishi va oʻlchov dalolatnomalariga kim imzo chekishini tekshiradi.

Soliqlar uchun qancha yoʻqotish meʼyoriy deb tan olingani muhim. Soliq kodeksiga koʻra tabiiy kamayish normalaridan ortiq tovar yoʻqotishlari chegirib tashlanmaydi, bunday tovar boʻyicha kirim QQS esa tuzatiladi. Normalarni vakolatli organ belgilaydi, ular boʻlmasa — soliq toʻlovchining oʻzi. Shu sababli kompaniyada qabul qilingan tabiiy kamayish normalari buyruq bilan mustahkamlangan, asoslangan va tarmoqdagi barcha shoxobchalarda bir xil qoʻllanishi kerak.

Bu normalarni avtotransport vositalarining yoqilgʻi sarfi hisob-kitobi uslubiyoti bilan adashtirmang: transport vositalari uchun yoqilgʻi sarfining bazaviy normalari avtoparkka tegishli, shoxobchada saqlash va quyishdagi yoʻqotishlarga emas.

• davr boshi va oxiridagi rezervuar oʻlchov dalolatnomalari;
• tabiiy kamayish normalari toʻgʻrisidagi buyruq va har bir yoqilgʻi turi boʻyicha hisob-kitob;
• aniqlangan ortiqchalik va yetishmovchilik dalolatnomalari hamda hisobdan chiqarish haqidagi qaror;
• kolonkalar va oʻlchov vositalarining tekshiruv hujjatlari.

Yoqilgʻini yakuniy isteʼmolchilarga sotishda aksiz

Soliq kodeksi aksiz soligʻi toʻlovchilari sifatida benzin va dizel yoqilgʻisini, shu jumladan avtomobillarga yoqilgʻi quyish shoxobchalari orqali, yakuniy isteʼmolchilarga sotuvchi shaxslarni bevosita nomlaydi. Soliq obyekti faqat sotuv emas, yoqilgʻidan oʻz ehtiyojlari uchun foydalanish ham hisoblanadi. Soliq bazasi natural ifodada — sotilgan va foydalanilgan yoqilgʻi hajmi boʻyicha aniqlanadi.

Bundan xavfli joylar kelib chiqadi: xodimlarga yoki kompaniyaning xizmat avtomobillariga berilgan yoqilgʻi, aksiz hisobotida aks ettirilmagan texnika yoqilgʻisi, hisobotdagi hajm bilan kolonka maʼlumotlari oʻrtasidagi tafovut. Shoxobcha orqali sotilgan yoqilgʻi boʻyicha hisobot shoxobcha joylashgan yer boʻyicha topshiriladi, shuning uchun bir nechta shoxobchali tarmoqda audit har bir shoxobcha boʻyicha hisobotlarni alohida solishtiradi.

Stavkalar va ularni qoʻllash tartibi oʻzgarib turadi, shuning uchun amaldagi qiymatlarni tekshirilayotgan davr sanasidagi Soliq kodeksi tahriri boʻyicha tekshiring.

Kassa: onlayn-KKM, cheklar va kolonkalar bilan solishtirish

Soliq kodeksi taʼrifiga koʻra nazorat-kassa texnikasi fiskal hujjatlarni shakllantiradi va ularni fiskal maʼlumotlar operatori orqali soliq organlariga uzatadi. Demak, soliq organi sotuvlar haqida maʼlumot oladi va cheklar bilan kolonka schyotchiklari boʻyicha litrlar oʻrtasidagi tafovut savollarga asos boʻladi.

Auditor uch qator maʼlumotni solishtiradi: fiskal cheklar, kolonka koʻrsatkichlari va shoxobchani boshqarish tizimi maʼlumotlari. Alohida qaytarishlar va cheklarni bekor qilish, chek bilan rasmiylashtirilmagan sotuvlar, yoqilgʻi kartalari bilan toʻlov va korporativ hisob-kitoblar koʻriladi. Kodeksda nazorat-kassa texnikasi majburiy boʻlgan joyda uni qoʻllamasdan savdo qilgani hamda texnik talablarga mos kelmaydigan texnikadan foydalangani uchun jarimalar belgilangan.

Yoqilgʻi va yondosh tovarlar hisobi

Yoqilgʻi va shoxobchadagi doʻkon tovarlari tovar-moddiy zaxiralarga kiradi, audit esa ular qaysi usulda baholanishini, inventarizatsiya natijasida ortiqcha va yetishmovchiliklar qanday aks ettirilishini hamda oʻz va saqlashga qabul qilingan yoqilgʻi hisobi qanday ajratilganini tekshiradi. Fuqarolik kodeksiga koʻra saqlashga qabul qilingan buyum tabiiy kamayishni hisobga olgan holda qaytariladi, shu sababli saqlash shartnomalarida va xomashyo berish sxemalarida ham kamayish normalari yozilgan boʻlishi kerak.

Alohida shoxobchadagi doʻkon va kafe tekshiriladi: ularning oʻz assortimenti, yaroqlilik muddati va ustamasi bor, tushumlarni yoqilgʻi tushumi bilan aralashtirish tannarxni buzadi.

Shartli solishtirish misoli

Misol shartli raqamlarda keltirilgan va real kompaniyaga aloqador emas. Davr boshidagi oʻlchov qoldigʻi — 20 000 litr, kirim — 30 000 litr, kolonka schyotchiklari boʻyicha chiqim — 45 000 litr. Hisobiy oxirgi qoldiq — 5 000 litr, rezervuardagi oʻlchov boʻyicha — 4 600. Farq — 400 litr.

Agar qabul qilingan normalar boʻyicha davrdagi meʼyoriy kamayish 100 litr boʻlsa, meʼyordan ortiq yetishmovchilik 300 litrni tashkil etadi. Uni tekshirish kerak: oʻlchov xatosi, harorat, hisobga olinmagan chiqim yoki oʻgʻirlik. Sabab hujjat bilan tasdiqlanmasa, bunday yoʻqotishlar soliq bazasini kamaytirmaydi, ular boʻyicha kirim QQS esa tuzatiladi.

Shoxobchalardagi odatiy xatolar

Bu xatolarning aksariyatini soliq tekshiruvidan oldin aniqlansa, tuzatish mumkin. Kompaniya tashabbusi bilan oʻtkaziladigan audit buni muddat va sanksiya bosimisiz bajarishga imkon beradi.

• tabiiy kamayish normalari tasdiqlanmagan yoki turli shoxobchalarda turlicha qoʻllanadi;
• oʻz ehtiyoji uchun ishlatilgan yoqilgʻi aksiz hisobotiga kirmaydi;
• rezervuar oʻlchovlari dalolatnomasiz oʻtkaziladi yoki orqaga sana bilan imzolanadi;
• kolonka, kassa va hisob tizimi maʼlumotlari har kuni solishtirilmaydi;
• yetishmovchiliklar xizmat tekshiruvisiz va rahbar qarorisiz hisobdan chiqariladi.