Soliq toʻlovi uchun toʻlov topshiriqnomasini toʻldirish: kodlar va rekvizitlar

Qonun toʻlov topshiriqnomasidan nimani talab qiladi

Soliq toʻlovchi toʻlov topshiriqnomasini xizmat koʻrsatuvchi bankka toʻlov muddatidan kechiktirmay taqdim etishi shart, bunda topshiriq berilgan paytda hisobvaraqda pul bor-yoʻqligi ahamiyatsiz (Soliq kodeksining 115-moddasi). Yaʼni topshiriqnomani oʻz vaqtida rasmiylashtirib topshirish kerak, mablagʻ keyinroq tushsa ham.

Soliq milliy valyutada toʻlanadi, agar Kodeksda boshqacha qoidalar nazarda tutilmagan boʻlsa (89-modda). Soliq xorijiy valyutada hisoblangan boʻlsa, topshiriqnoma soʻmda rasmiylashtiriladi, qayta hisob-kitob esa soliq toʻlangan sanadagi Markaziy bankning rasmiy kursi boʻyicha amalga oshiriladi.

Soliq qachon toʻlangan hisoblanadi

Bankdagi hisobvaraqdan toʻlaydigan yuridik shaxs uchun majburiyat pulni budjet tizimining gʻaznachilikdagi tegishli hisobvaragʻiga oʻtkazish haqidagi topshiriq bankka taqdim etilgan paytdan boshlab bajarilgan hisoblanadi — bunda toʻlov kuni hisobvaraqda yetarli qoldiq boʻlishi shart (Soliq kodeksining 89-moddasi). Yaʼni mezon — byudjetga tushgan sana emas, toʻgʻri topshiriqnoma yetarli qoldiq bilan taqdim etilgan sana.

Shu moddada majburiyat bajarilmagan hisoblanadigan holatlar ham sanab oʻtilgan. Buxgalter uchun toʻrttasi muhim:

• topshiriq siz tomondan chaqirib olingan yoki bank tomonidan bajarilmagan holda qaytarilgan;
• topshiriqda bank rekvizitlari notoʻgʻri koʻrsatilgan va pul gʻaznachilikning kerakli hisobvaragʻiga yetib bormagan;
• topshiriq taqdim etilgan kuni hisobvaraqda fuqarolik qonunchiligiga koʻra birinchi navbatda bajariladigan boshqa talablar bor va qoldiq hammasiga yetmaydi;
• toʻlov kuni hisobvaraqda yetarli qoldiq umuman yoʻq.

Bankka yuborishdan oldin nimani tekshirish kerak

Bank soliq topshirigʻini uni olgan kundan keyingi bitta operatsion kun ichida bajarishi shart, hisobvaraqda pul bor va rekvizitlar toʻgʻri boʻlsa, uni kechiktirishga haqli emas (90-modda). Bunday operatsiyalar uchun bank xizmat haqi olmaydi. Demak, topshiriq «osilib qolsa», sababni hujjatning oʻzidan yoki hisobvaraq qoldigʻidan izlash kerak. Tekshiruv roʻyxati:

• oluvchi va gʻaznachilik hisobvaragʻi aynan shu soliqqa va u tushadigan byudjetga mos keladi;
• hamkorning emas, oʻzingizning STIRingiz koʻrsatilgan;
• toʻlov kodi va maqsadi soliq turi hamda hisobot davriga mos;
• summa deklaratsiya yoki hisob-kitobda hisoblangan summaga teng, «qulay» tomonga yaxlitlanmagan;
• penya va jarimalar soliqqa qoʻshib yuborilmay, oʻz maqsadi bilan alohida topshiriqnoma bilan toʻlangan;
• hisobvaraqda toʻlov kuni uchun yetarli qoldiq bor, boshqa hisobdan chiqarishlar navbati hisobga olingan.

Odatdagi xatolar va ularning oqibatlari

Eng qimmat xato — oluvchining bank rekvizitini notoʻgʻri koʻrsatish: Kodeksga koʻra, bunday holda majburiyat bajarilgan deb tan olinmaydi (89-modda). Undan keyin notoʻgʻri byudjetga tushgan toʻlov turadi: qonun bunday summalarni ham xato toʻlangan summalarga kiritadi (60-modda). Toʻlovchini va toʻlov maqsadini aniq belgilashga imkon bermaydigan xato bilan toʻlangan summa ham xato toʻlangan hisoblanadi.

Xato tuzatilmaguncha toʻgʻri soliq boʻyicha rasman qarz turadi. Penya muddati oʻtgan har bir kalendar kun uchun, belgilangan toʻlov kunidan keyingi kundan boshlab hisoblanadi va kuniga Markaziy bank qayta moliyalash stavkasining uch yuzdan biriga teng (110-modda). Penya soliq tushadigan byudjetning oʻziga toʻlanadi.

Shartli raqamlardagi misol (haqiqiy stavka emas): kam toʻlangan summa 30 000 000 soʻm, shartli qayta moliyalash stavkasi 14 %. Bir kunlik penya — 30 000 000 × 14 % ÷ 300 = 14 000 soʻm, 10 kun uchun — 140 000 soʻm. Joriy stavkani Markaziy bankning rasmiy saytidan oling.

Agar toʻlov topshiriqnomasi umuman yuborilmagan boʻlsa, soliq organi toʻlov muddati oʻtganidan keyin uch ish kunidan kechiktirmay hisobvaraqqa inkasso topshirigʻini qoʻyishi mumkin (121-modda), soliq qarzini undirish haqidagi talabnoma esa muddat oʻtgach uch kundan kechiktirmay yuboriladi (115-modda).

Toʻlov notoʻgʻri joyga ketgan boʻlsa nima qilish kerak

Harakatlar tartibi: shaxsiy kartochka va bank koʻchirmasi orqali pul aslida qayerga tushganini aniqlang; penya hisoblanishini toʻxtatish uchun darhol toʻgʻri topshiriqnomani rasmiylashtirib toʻlang; keyin soliq organiga toʻlovni aniqlashtirish, hisobga olish yoki zarur boʻlsa qaytarish haqida yozma ariza bilan murojaat qiling.

Xato toʻlangan soliq, penya va jarima summalari soliq toʻlovchining yozma murojaati asosida, xato bank yoki Gʻaznachilik tomonidan yoʻl qoʻyilgan boʻlsa — ularning murojaati asosida qaytariladi (104-modda). Hisobga olish yoki qaytarish haqidagi ariza toʻlov kunidan boshlab uch yil ichida berilishi mumkin, ariza boʻyicha qaytarish esa oʻn besh kun ichida amalga oshiriladi. Arizaga topshiriqnoma, koʻchirma va aynan nima notoʻgʻri ketganini izohlovchi xatni ilova qiling.

Xatolar takrorlanmasligi uchun hisob siyosatida har bir soliq boʻyicha topshiriqnoma shablonlarini mustahkamlang, tekshiruvchi tayinlang va shaxsiy kartochkani toʻlov kalendari bilan oyda bir marta solishtiring. Agar solishtirish va toʻlov kalendari hali yoʻlga qoʻyilmagan boʻlsa, bu buxgalteriya autsorsingi uchun odatiy vazifa.