Soliq qarzini tekshirish: qayerda koʻrish va qarz boʻlsa nima boʻladi
Oʻz hisob-kitoblaringizni va kontragent qarzini qanday tekshirish, penya qanday hisoblanadi, talabnomadan keyin nima boʻladi — Soliq kodeksi boʻyicha
Xizmatga oʻtish: Soliq maslahatchisiMaʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:
Oʻz hisoblangan soliqlaringiz, toʻlovlaringiz va qarzingizni elektron soliq xizmatlari portalidagi shaxsiy kabinetda (ERI yoki identifikatsiya tizimi orqali kirib) koʻrasiz. Toʻlangan soliqlar summasi va soliq qarzi haqidagi maʼlumotlar soliq siri hisoblanmaydi (Soliq kodeksi, 29-modda) — shuning uchun kontragentning qarzini ham tekshirish mumkin.
Quyida — nimani tekshirish kerak, kabinet maʼlumotlari buxgalteriyadan nega farq qiladi, penya qanday hisoblanadi, talabnomada nima boʻladi va qarz toʻlanmasa uni soliq organi qanday undiradi.
Nimani tekshirish kerak
Uch xil savol bor: davr uchun qancha hisoblangan, toʻlanmagan qarz bormi va toʻlov yetib borib toʻgʻri taqsimlanganmi. Javoblar shaxsiy kabinetning turli boʻlimlarida: deklaratsiyalar boʻyicha hisoblanganlar, har bir soliq boʻyicha shaxsiy hisob va toʻlov hujjatlari.
Har bir soliq boʻyicha alohida qarang: penya aynan toʻlanmagan soliq summasiga hisoblanadi (110-modda).
Kontragent qarzi: qonun boʻyicha ochiq maʼlumotlar
29-moddaga koʻra STIR, soliq qonunchiligini buzish holatlari va javobgarlik choralari, soliq rejimi va QQS toʻlovchisi maqomi, toʻlangan soliqlar va soliq qarzi, ishtirokchilar, xodimlar soni hamda moliyaviy hisobot boʻyicha daromad va xarajatlar soliq siri emas.
Yirik bitim yoki oldindan toʻlovdan oldin kontragentning soliq qarzini tekshiring: qarz toʻlanmasa, soliq organi avval bank hisobvaraqlaridagi pulni, keyin mol-mulkni undiradi (119–121-moddalar) — bu shartnoma bajarilishiga xalaqit berishi mumkin.
Kabinet va buxgalteriya maʼlumotlari nega farq qiladi
Har bir farqni izohlab bera olsangiz — hammasi joyida. Aks holda soliq organi bilan hisob-kitoblarni solishtirish kerak.
- toʻlov rekvizitlarda xato bilan ketgan va boshqa soliq yoki davrga tushgan;
- aniqlashtirilgan deklaratsiya topshirilgan, hisob qayta hisoblangan;
- tekshiruv natijasidagi summa faqat bir tomonda aks etgan;
- ortiqcha toʻlov boshqa soliq hisobiga oʻtkazilgan.
Penya qanday hisoblanadi
Penya — soliq toʻlash muddati buzilganda soliqdan tashqari toʻlanadigan summa; u jarimalardan qatʼi nazar undiriladi (110-modda). Kechiktirilgan har bir kalendar kun uchun, toʻlov kunidan keyingi kundan boshlab, toʻlanmagan summaga foizda hisoblanadi. Kunlik stavka — Markaziy bank qayta moliyalash stavkasining 1/300 qismi.
Muddatni kechiktirish yoki boʻlib toʻlash haqidagi ariza penya hisoblanishini toʻxtatmaydi. Soliq organi qarori bilan hisobvaraqlar boʻyicha operatsiyalar toʻxtatilgan yoki pul hibsga olingan davrda, shuningdek moliya yoki soliq organining yozma tushuntirishlarini bajarish natijasida yuzaga kelgan qarzga penya hisoblanmaydi (110-modda).
Soliq qarzini toʻlash toʻgʻrisidagi talabnoma
Talabnoma — soliq toʻlovchiga qarz summasi va uni muddatida toʻlash majburiyati haqidagi xabarnoma (116-modda). U qarz aniqlangan yoki tekshiruv natijasidagi qaror kuchga kirgan kundan boshlab uch ish kunidan kechiktirmay yuboriladi (117-modda). Talabnomada soliq qarzi, yuborilgan sanadagi penya, jarimalar va talabnoma bajarilmasa qoʻllanadigan choralar koʻrsatiladi (116-modda).
Holatlar oʻzgarsa, soliq organi uch kun ichida aniqlashtirilgan talabnoma yuborishi yoki avvalgisini qaytarib olishi shart (118-modda).
Qarz toʻlanmasa nima boʻladi
Talabnoma bajarilmasa, qarz undiriladi: yuridik shaxs va YaTTdan — avval bank hisobvaraqlaridagi pul hisobidan, yetmasa — boshqa mol-mulk hisobidan (120-modda). Talabnoma olingandan keyin oltmish kalendar kun ichida qarz toʻlanmasa va hisobvaraqlardan undirish yetarli boʻlmasa, soliq organi mol-mulkka undiruv qaratadi (119-modda). YaTT boʻlmagan jismoniy shaxsdan qarz 125-moddada belgilangan tartibda undiriladi.
Byudjet bilan hisob-kitoblarni solishtiramiz
Har bir soliq boʻyicha shaxsiy hisobvaraqlarni buxgalteriya bilan solishtiramiz, xato toʻlovlar va ortiqcha toʻlovlarni topamiz, talabnomaga javob tayyorlaymiz.
Xizmatga oʻtish: Soliq maslahatchisiKoʻp beriladigan savollar
Boshqa kompaniyaning soliq qarzini bilish mumkinmi?
Ha: toʻlangan soliqlar summasi va soliq qarzi soliq siri hisoblanmaydi (Soliq kodeksi, 29-modda).
Penya qanday hisoblanadi?
Kechiktirilgan har bir kalendar kun uchun toʻlanmagan summaga; kunlik stavka — Markaziy bank qayta moliyalash stavkasining 1/300 qismi (110-modda).
Talabnoma qachon yuboriladi?
Qarz aniqlangan kundan boshlab uch ish kunidan kechiktirmay (117-modda).
Qachon mol-mulkka undiruv qaratiladi?
Yuridik shaxs yoki YaTT talabnomani olgandan keyin 60 kalendar kun ichida qarzni toʻlamasa va hisobvaraqlardan undirish yetmasa (119-modda).
Shuningdek oʻqing
- Oʻzbekistonda soliq turlari va stavkalari 2026
- Soliq kalendari 2026: hisobotlar va toʻlovlar muddati
- STIR (INN): oʻz raqamingizni bilish va kontragentni tekshirish
- Jismoniy shaxslar daromad soligʻi boʻyicha imtiyozlar
- MChJ ochish 2026: masʼuliyati cheklangan jamiyatni roʻyxatdan oʻtkazish
- YaTT ochish 2026: yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtish
Manbalar
- Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi — 29, 110, 116–121, 125-moddalar
Leader Audit hamkori bilan uchrashuv belgilang
Birinchi konsultatsiya bepul. Xalqaro tajribaga ega mutaxassislardan biznes xatarlarini baholatib oling.
