Goʻzallik saloni va fitnes-klub auditi

Abonement nega bir martalik sotuv emas

Abonement boʻyicha xizmat toʻlov paytida emas, amal qilish muddati davomida koʻrsatiladi. Milliy standart bunday xizmatlarning tabiatini bevosita tasvirlaydi: xizmat koʻrsatish odatda tashkilotning shartnomada belgilangan shartlarni kelishilgan davr davomida bajarishini oʻz ichiga oladi, xizmatlar esa bir yoki bir necha davr davomida koʻrsatilishi mumkin («Asosiy xoʻjalik faoliyatidan daromadlar» 2-son BHMSning 8-bandi).

MHXS boʻyicha hisobot yuritadigan kompaniyalar uchun mantiq shunday: bajarish majburiyati muayyan vaqt nuqtasida (odatda tovar berilganda) yoki vaqt davomida (odatda xizmat koʻrsatilganda) bajarilishi mumkin — bu IFRS 15 tavsifida aytilgan. Zal yoki muolajalar seriyasi abonementi ikkinchi holatga kiradi.

Oldindan toʻlov haqida 2-son BHMS nima deydi

Tekshiruv uchun asosiy qoida standartda aniq ifodalangan: oraliq toʻlovlar hamda xaridorlardan olingan boʻnaklar qiymati daromad sifatida tan olinmaydi (2-son BHMSning 21-bandi). Demak, xizmat koʻrsatilmaguncha olingan summa tushum emas, mijoz oldidagi majburiyat boʻlib, kelgusi davr daromadi sifatida aks ettiriladi.

Xizmatlar boʻyicha daromad bajarilishiga qarab tan olinadi: standart tan olishni bitimning tugallanish bosqichi bilan bogʻlaydi va uni aniqlashning bir necha usulini nazarda tutadi — bajarilgan ishlarni tahlil qilish, xizmatning umumiy hajmiga nisbatan foizni aniqlash yoki qilingan xarajatlarning umumiy xarajatlar bahosiga nisbatan foizini aniqlash (21-band). Bunda daromadni bajarilish darajasiga qarab tan olish hisobot davrida koʻrsatilgan xizmatlar hajmi va faoliyat natijalari haqida foydali axborot beradi (19-band).

Abonement boʻyicha daromadni tekshirish tartibi

• Abonement va paketlar turlari roʻyxatini yigʻing: amal qilish muddati, tashriflar soni, muzlatish, qaytarish, koʻchirish, foydalanilmagan mashgʻulotlarning kuyib ketish shartlari.
• Hisob siyosatini amaldagi hisob-kitob bilan solishtiring. Standart qabul qilingan daromadni tan olish siyosatini, shu jumladan xizmatlarni oʻz ichiga olgan bitimlarning tugallanish bosqichini aniqlash usullarini ochib berishni talab qiladi (2-son BHMSning 26-bandi) — siyosatda shunday usul nomlanganini va buxgalteriya aynan shuni qoʻllayotganini tekshiring.
• Hisobot sanasidagi kelgusi davr daromadlari qoldigʻini CRM yoki tashriflar hisobi tizimidagi amaldagi abonementlar reyestri bilan solishtiring: reyestr boʻyicha summa balansga mos kelishi kerak.
• Hisobot sanasigacha va undan keyin sotilgan abonementlardan tanlanma oling va koʻrsatilgan xizmatlarga tegishli ulushni qayta hisoblang. Bir tekis abonementlar uchun — kunlar yoki oylar boʻyicha, muolajalar paketlari uchun — haqiqatda oʻtkazilgan seanslar boʻyicha.
• Cut-off ni tekshiring: toʻlov sanasidan oldin xizmat koʻrsatilmaganmi va dekabrda «reja uchun» oldindan toʻlovlar xato ravishda tushumga yopilmaganmi.
• Foydalanilmagan mashgʻulotlar, qaytarishlar va muzlatishlar aks ettirilishini tekshiring: alohida qarorlar siyosatda mustahkamlangan va hujjatlar bilan tasdiqlangan boʻlishi kerak.

Hisob-kitob misoli (shartli raqamlar)

Misol shartli va faqat tushuntirish uchun keltirilgan. Mijoz 1-oktyabrda 12 oylik abonementni 12 000 shartli birlikka toʻladi. Xizmat bir tekis koʻrsatiladi, shuning uchun har oy uchun 1 000 shartli birlik tan olinadi. 31-dekabrga uch oy oʻtgan: tushumga 3 000 oʻtkazilgan, 9 000 esa kelgusi davr daromadi boʻlib qoladi.

Agar butun summa oktyabrda tushum sifatida aks ettirilganida, joriy yil natijasi 9 000 ga oshib, keyingi yil tushumi shuncha kamayib qolardi. Oldindan toʻlangan 10 ta muolajalik paket uchun hisob-kitob xuddi shunday, lekin oʻtkazilgan seanslar soni boʻyicha quriladi: 4 ta oʻtkazilgan boʻlsa, paket qiymatining 40 foizi tan olinadi, bunda paketdagi muolajalar narxi bir xil deb olinadi.

Kombinatsiyalangan sotuvlar va chegirmalar

Abonementni koʻpincha boshqa narsa bilan birga sotishadi: shaxsiy mashgʻulot, kosmetika, yillik karta va bir martalik diagnostika bilan. Standart bunday holatni hisobga oladi: agar sotuv narxi keyingi xizmat koʻrsatish uchun muayyan qiymatni oʻz ichiga olsa, bu qiymat kechiktiriladi va xizmat koʻrsatilgan davr davomida daromad sifatida tan olinadi (2-son BHMSning 15-bandi). MHXSda bitim narxi majburiyatlar oʻrtasida alohida sotuvning nisbiy narxlari asosida taqsimlanadi (IFRS 15, 4-qadam).

Tekshiruvda buxgalteriya «paket» narxini qanday boʻlishini, butun chegirmali paket vaqt jihatidan eng tez element zimmasiga yozilmaganini koʻring.

Tipik xatolar

• abonementning butun summasi toʻlov kuniyoq tushum sifatida aks ettiriladi;
• kelgusi davr daromadlari qoldigʻi abonementlar reyestri bilan solishtirilmaydi va undan farq qiladi;
• foydalanilmagan mashgʻulotlar siyosatda mustahkamlangan qoida va tasdiqlovchi maʼlumotlarsiz daromadga yoziladi;
• qaytarish va muzlatishlar buyruq yoki mijoz arizasisiz «amalda» aks ettiriladi;
• kurs yoki paket uchun oldindan toʻlov xizmat koʻrsatishning haqiqiy jadvali boʻyicha davrlarga taqsimlanmaydi;
• hisobotda daromadni tan olish hisob siyosati ochib berilmagan (2-son BHMSning 26-bandi).

Qanday hujjatlar tayyorlash kerak

• shartnomalar va ommaviy oferta, abonement qoidalari;
• hisob siyosati va xizmatlarning tugallanish darajasini aniqlash usuli haqidagi buyruq;
• abonementlar reyestri va hisobot sanasiga CRMdan tashriflar yuklamasi;
• kelgusi davr daromadlari qoldigʻi hisob-kitobi va mijozlar boʻyicha shifrlanishi;
• oldindan toʻlovlar boʻyicha kassa hujjatlari va bank koʻchirmalari;
• qaytarish, muzlatish va koʻchirishlar boʻyicha hujjatlar.