Sport klubi auditi: oʻyinchilarga huquqlar, homiylik va chipta tushumi

Oʻyinchilarga huquqlar — nomoddiy aktivlar sifatida

Klub oʻyinchining oʻtishi uchun boshqa klubga pul toʻlaganda, bu xarajatmi yoki aktivmi, degan savol tugʻiladi. MHXS (IAS) 38 boʻyicha nomoddiy aktiv — jismoniy shakliga ega boʻlmagan, aniqlanadigan pulsiz aktivdir. Klub shartnoma asosida nazorat qiladigan oʻyinchini roʻyxatga olish huquqi odatda bu taʼrifga mos keladi.

Tan olish uchun standart shartlari bajarilishi kerak: kelgusida iqtisodiy naflar olinishi ehtimoli bor va qiymatni ishonchli baholash mumkin. Aktiv dastlab tannarx boʻyicha baholanadi. Auditor qiymatga transfer toʻlovi va sotib olishga bevosita xarajatlar kiritilganini tekshiradi, oʻyinchining butun maoshi emas.

• transfer shartnomasi, oʻtishning tasdigʻi va sotuvchi bilan hisob-kitoblar;
• huquq tannarxiga aynan nimalar kiritilgan;
• shartli qoʻshimcha toʻlovlarning alohida hisobi: toʻlov chiqishlar yoki muddatlarga bogʻliq boʻlsa, majburiyat shartnoma shartlari boʻyicha baholanadi;
• akademiya tarbiyalanuvchilari: tayyorlov xarajatlari avtomatik aktivga aylanmaydi — auditor tan olish mezonlari bajarilganini tekshiradi.

Shartnoma muddati boʻyicha amortizatsiya

Oʻyinchiga huquqning foydali xizmat muddatini klub oʻzi belgilaydi, lekin standart uning cheklangan yoki cheklanmaganligini baholashni talab qiladi. Oʻyinchi uchun u odatda shartnomaga bogʻlanadi: standart aktivdan foydalanish huquqini oldindan belgilangan yillar soniga beruvchi shartnomani cheklovchi omil sifatida toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrsatadi.

Huquqning amortizatsiya qilinadigan qiymati foydalanish muddati davomida tizimli asosda taqsimlanadi. Muddat va usul kamida har bir moliyaviy yil oxirida qayta koʻrib chiqiladi. Shartnoma uzaytirilsa, muddat oʻzgaradi, taʼsiri esa baholash oʻzgarishi sifatida hisobga olinadi.

• amortizatsiya muddati shartnoma tugash sanasiga mos keladimi;
• shartnomaning uzaytirilishi hisobga olinganmi va amortizatsiya qanday qayta hisoblangan;
• oʻyinchi maydonga chiqmasa yoki balans qiymatidan past narxda sotilsa, qadrsizlanishni tekshirish;
• huquqni sotish natijasi: narx va qoldiq qiymat oʻrtasidagi farq foyda yoki zararda aks etadi.

Homiylik va barter

Homiylik shartnomasi — oddiy pul tushumi emas. Klub odatda nimadir taqdim etishi shart: reklama joylashtirish, nom huquqlari, formadagi koʻrsatuvlar. Tushum klub majburiyatni bajarib, vaʼda qilinganni topshirganda tan olinadi, homiy esa naflarni mavsum davomida asta-sekin olsa, tan olish bajarilish darajasiga qarab boradi.

Alohida xavfli hudud — barter. Homiy pul bilan emas, tovarlar, anjomlar, xizmatlar, avtomobillar bilan toʻlashi mumkin. Pulsiz kompensatsiya haqiqiy qiymat boʻyicha baholanadi. Haqiqiy qiymatni ishonchli aniqlab boʻlmasa, standart homiyga vaʼda qilingan tovar yoki xizmatlarning alohida sotuv narxiga havola qiladi.

Auditor shartnoma, bajarilgan xizmatlar dalolatnomalari va hisobni solishtiradi: avans kelganda tushum toʻliq summada aks ettirilmaganmi, barter kompensatsiyasi past baholanmaganmi va klubning balansdan tashqarida qolgan qarshi majburiyatlari yoʻqmi.

Chiptalar va mavsumiy abonementlar

Bir martalik chipta — oʻyin kunidagi tushum. Abonementda vaziyat murakkabroq: pul mavsumdan oldin keladi, oʻyinlar esa oylar davomida oʻtadi. Butun summani sotuv paytida tan olib boʻlmaydi. Standart tushumni majburiyat bajarilganda tan olishni, mijoz naflarni bajarilish davomida olib, foydalanadigan hollarda esa vaqt davomida tan olishni talab qiladi.

Amalda klub abonement tushumini mavsumdagi uy oʻyinlari soniga qarab taqsimlaydi. Auditor oʻyinlar oʻtkazilgunga qadar olingan pul daromad emas, shartnoma boʻyicha majburiyat sifatida turishini hamda oʻyinlar koʻchirilganda yoki bekor qilinganda, shuningdek tomoshabinsiz oʻyinlarda hisob-kitob toʻgʻrilanishini tekshiradi.

• sotilgan abonementlar reyestri va kassa hamda onlayn platforma bilan solishtirish;
• chipta operatorlari komissiyalari hisobi: yalpi yoki sof summada;
• chiptalarni qaytarish va almashtirish;
• korporativ lojalar va kompaniyalar uchun paketlar — shartnoma boʻyicha alohida majburiyatlar sifatida.

Davlat yordami va mukofot pullari

Klublarga subsidiya va grantlar MHXS (IAS) 20 boʻyicha hisobga olinadi. Klub shartlarni bajarishi va pul olinishiga oqilona ishonch boʻlmaguncha, standart davlat yordamini tan olishga yoʻl qoʻymaydi. Shundan soʻng grant foyda yoki zararda tizimli asosda, u qoplash uchun berilgan xarajatlarni klub koʻrgan davrlarda tan olinadi.

Grant allaqachon koʻrilgan xarajatlarni qoplasa yoki kelgusi xarajatlarsiz zudlik bilan moliyaviy yordam bersa, u olinishi lozim boʻlgan davrda tan olinadi. Auditor subsidiya shartlarini, mablagʻdan maqsadli foydalanishni va grant beruvchi oldidagi hisobotni koʻradi.

Turnirlar uchun mukofot pullari — alohida daromad moddasi. Ular qaysi davr uchun hisoblangani, musobaqa reglamenti bilan tasdiqlanganmi va qaysi qismi oʻyinchilar hamda xodimlar oʻrtasida taqsimlanishi tekshiriladi.

Klublarning odatiy xatolari

• oʻyinchilarga huquqlar xarid yilida xarajatga chiqarilgan yoki amortizatsiyasiz turibdi;
• amortizatsiya muddati shartnoma muddatiga mos kelmaydi va qayta koʻrib chiqilmaydi;
• abonementlar sotilgan zahoti tushum sifatida tan olingan;
• barter homiylik shartnomadagi nominal qiymat boʻyicha, haqiqiy qiymat baholanmasdan aks ettirilgan;
• subsidiya shartlar bajarilmasdan oldin daromad sifatida hisobga olingan;
• klub hisoboti bilan oʻyinchilar va murabbiylarga toʻlovlar boʻyicha soliq hisob-kitoblari oʻrtasida bogʻliqlik yoʻq.