Soliq muddatlari qanday hisoblanadi: kunlar, oylar va dam olish kunidan koʻchirish

Muddat qanday belgilanadi: sana, voqea yoki davr

Soliq kodeksining 5-moddasiga koʻra, soliq munosabatlaridagi muddat kalendar sana, yuz berishi kerak boʻlgan voqea yoki sodir etilishi kerak boʻlgan harakatni koʻrsatish bilan belgilanishi mumkin. Shuningdek, muddat yillar, choraklar, oylar yoki kunlar bilan hisoblanadigan vaqt davri bilan aniqlanishi mumkin.

Hisoblash usuli muddat turiga bogʻliq. Normada aniq sana koʻrsatilgan boʻlsa («10-sanadan kechiktirmay»), hisoblashga hojat yoʻq: aynan shu oxirgi kun, dam olish kunlari uchun tuzatish bilan (pastga qarang). Muddat davr bilan berilgan boʻlsa («talabnoma olingan kundan boshlab 10 kun ichida»), hisob boshlanishi va oʻlchov birligini aniqlash kerak.

Hisob qaysi kundan boshlanadi

Muddatni hisoblash boshlanadigan kun deb kalendar sanadan yoki yuz berishi kerak boʻlgan voqeadan keyingi kun hisoblanadi. Voqea kunining oʻzi muddatga kirmaydi.

Misol (shartli): talabnoma dushanba kuni olingan, javob muddati — «5 ish kuni ichida». Dushanba hisobga olinmaydi, muddatning birinchi kuni seshanba boʻladi. Agar bu haftada bayram boʻlmasa, beshinchi ish kuni keyingi haftaning dushanbasi boʻladi.

Yillar, choraklar va oylar: muddat qachon tugaydi

Uzun birliklarda oʻlchanadigan davrlar qoidalari bir xil: muddat «tegishli» sanada tugaydi.

• Yillar bilan hisoblanadigan muddat muddatning oxirgi yilidagi tegishli oy va kunda tugaydi. Yil deb ketma-ket keladigan oʻn ikki oydan iborat har qanday vaqt davri tan olinadi, kalendar yil bundan mustasno.
• Choraklar bilan hisoblanadigan muddat muddatning oxirgi oyidagi tegishli kunda tugaydi. Chorak uch kalendar oyga teng, choraklar hisobi esa kalendar yil boshidan yuritiladi.
• Oylar bilan hisoblanadigan muddat muddatning oxirgi oyidagi tegishli sanada tugaydi.
• Oxirgi oyda kerakli sana boʻlmasa (masalan, oylar bilan muddat 31-sanadan boshlangan, tugash oyi esa qisqaroq), muddat shu oyning oxirgi kunida tugaydi.

Kunlar: ish kunlari yoki kalendar kunlari

Kunlar bilan hisoblanadigan muddat umumiy qoida boʻyicha ish kunlarida hisoblanadi. Kalendar kunlari faqat normada aniq belgilangan taqdirdagina qoʻllanadi. Bu muhim: «10 kun» va «10 kalendar kun» turli muddatlardir, ifodani normaning oʻzidan oʻqish kerak.

Ish kuni deb qonunchilikka koʻra dam olish va (yoki) ishlanmaydigan bayram kuni deb tan olinmaydigan kun hisoblanadi. Shu sababli ish kunlarida hisoblaganda dam olish va bayram kunlari hisobga kirmaydi, ishlanmaydigan kunlar roʻyxatini esa tegishli yil uchun bayram va dam olish kunlari haqidagi amaldagi hujjatlardan olish kerak.

Oxirgi kun dam olish kuniga tushdi: koʻchirish

Agar muddatning oxirgi kuni dam olish va (yoki) ishlanmaydigan kun deb tan olingan kunga tushsa, muddat tugaydigan kun deb undan keyingi ish kuni hisoblanadi. Qoida har qanday muddat turiga taalluqli — soliq toʻlash sanasiga ham, oylar bilan hisoblanadigan davrga ham.

Amaliy xulosa: soliq toʻlash yoki hisobot topshirish muddati shanba, yakshanba yoki bayramga tushsa, majburiyatni eng yaqin ish kunida bajarish mumkin. Koʻchirish faqat muddatning oxirgi kuniga tegishli. U ish kuniga tushsa, hech qanday siljish yoʻq.

Odatiy xato — muddatni ehtiyotkorlikdan yoki odatdan «orqaga», oldingi juma kuniga surish yoki, aksincha, koʻchirish oraliq sanalar hisobini uzaytiradi deb oʻylash. Koʻchirish faqat tugash kunini ish kunigacha oldinga suradi.

Harakatni soat nechagacha bajarish mumkin

Muddat belgilangan harakatni muddatning oxirgi kuni soat 24 gacha bajarish mumkin. Hujjatlar yoki pul mablagʻlari aloqa tashkilotiga muddatning oxirgi kuni soat 24 gacha topshirilgan boʻlsa, muddat oʻtkazib yuborilgan hisoblanmaydi.

Amalda tasdiqni rasmiylashtiring: bank belgisi bilan toʻlov topshiriqnomasi, aloqa tashkiloti kvitansiyasi, hisobot qabul qilinganligi haqidagi elektron kvitansiya. Nizo chiqsa, bu hujjatlar harakat oʻz vaqtida bajarilganini isbotlaydi.

Buxgalter uchun chek-list

• normada muddat nimada berilganini toping: sana, voqea yoki davr; kunlar, oylar, choraklar yoki yillarda;
• ish kunlari yoki kalendar kunlari ekanini aniqlang;
• hisobni sana yoki voqeadan keyingi kundan boshlang;
• oʻlchov birligingiz qoidalari boʻyicha muddatning oxirgi kunini toping;
• u dam olish yoki bayram kuni emasligini tekshiring; shunday boʻlsa — keyingi ish kuniga koʻchiring;
• yuborish yoki toʻlov tasdigʻini vaqt belgisi bilan saqlang.