MChJ auditi: qachon majburiy va auditor nimani tekshiradi
Majburiy audit mezonlari soʻmda, muddatlar va auditor aynan MChJda koʻradigan uchastkalar
«Majburiy audit» xizmatiga oʻtishMaʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:
Koʻpchilik MChJlar majburiy auditdan oʻtmaydi: «Auditorlik faoliyati toʻgʻrisida»gi Qonun 35-moddasidagi roʻyxatda MChJning oʻzi nomlanmagan. Majburiyat MChJ asoslardan biriga toʻgʻri kelganda paydo boʻladi: ustav fondida davlat ulushi, moliyaviy profil (bank, sugʻurta tashkiloti, fond va h. k.) yoki oʻlcham — yil yakuni boʻyicha uchta shartdan ikkitasi.
Quyida — soʻmdagi chegaralar, misollar va auditor MChJda nimani tekshirishi.
MChJ qachon auditdan oʻtishi shart
- Ustav fondida davlat ulushi bor MChJ — ulush miqdoridan qatʼi nazar (35-modda).
- Hisobot yili yakuni boʻyicha uchta shartdan ikkitasini bajargan MChJ (35-modda): aktivlar 100 000 BHMdan ortiq (BHM 440 000 soʻm boʻlganda 44 mlrd soʻm), tushum 200 000 BHMdan koʻp (88 mlrd soʻm), oʻrtacha yillik xodimlar soni 100 nafardan ortiq.
- Bank, sugʻurta tashkiloti, investitsiya fondi va h. k. boʻlgan MChJ — faoliyat turiga koʻra (35-modda).
- Roʻyxat raqami 3736-sonli Nizom boʻyicha jamoatchilik uchun ahamiyatli tashkilot boʻlgan MChJ: bunda yana MHXS boʻyicha hisobot auditorlik xulosasi bilan talab qilinadi.
«Uchtadan ikkitasi» misollari
- Aktivlar 50 mlrd soʻm, tushum 60 mlrd, 120 xodim — ikkita shart bajarilgan (aktivlar va xodimlar soni): audit majburiy.
- Aktivlar 30 mlrd, tushum 95 mlrd, 80 xodim — faqat bitta shart (tushum): audit majburiy emas.
- Aktivlar 46 mlrd, tushum 90 mlrd, 40 xodim — ikkita shart: audit majburiy.
Muddatlar va oqibatlar
Xulosa nusxasi tekshiruvdan keyin 15 kun ichida, lekin hisobot yilidan keyingi yilning 15 iyunidan kechiktirmay soliq organiga topshiriladi (35-modda). Shu sanagacha tekshiruv oʻtkazilmasa — bu boʻyin tovlash hisoblanadi: mansabdor shaxsga maʼmuriy jazo, agar audit yil oxirigacha oʻtkazilmasa — tashkilotga 100 BHM miqdorida jarima.
Aynan MChJda nima tekshiriladi
- ustav fondi: har bir ishtirokchi tomonidan roʻyxatdan oʻtgan kundan boshlab bir yil ichida kiritilganmi (OʻRQ-1137, 15-modda) va ulushlar toʻgʻri aks ettirilganmi;
- foydani taqsimlash, dividendlar va ishtirokchilarga berilgan qarzlar;
- aloqador tomonlar bilan bitimlar va ularning shartlari;
- tushum, byudjet bilan hisob-kitoblar, zaxiralar va asosiy vositalar.
Majburiyat boʻlmaganda audit
Tashabbus tarzidagi audit bank, tender, ulush bilan bitim uchun yoki ishtirokchi talabiga koʻra buyurtma qilinadi: kamida 5% ulushga ega ishtirokchilar tashabbus tarzidagi tekshiruvning buyurtmachisi boʻlishga haqli (36-modda).
Sizga audit kerakmi — tekshirib beramiz
Yil maʼlumotlari boʻyicha mezonlarni hisoblaymiz va tekshiruvni 15 iyungacha rejalashtiramiz.
«Majburiy audit» xizmatiga oʻtishKoʻp beriladigan savollar
Har bir MChJ auditdan oʻtishi shartmi?
Yoʻq. Faqat davlat ulushi, maxsus faoliyat turi yoki oʻlcham boʻyicha uchta mezondan ikkitasi bajarilganda (OʻRQ-677, 35-modda).
2026-yilda majburiy audit chegaralari qanday?
Aktivlar 100 000 BHMdan ortiq (44 mlrd soʻm), tushum 200 000 BHMdan koʻp (88 mlrd soʻm), 100 nafardan ortiq xodim — uchtadan ikkitasi.
MChJ ishtirokchisi audit buyurtma qila oladimi?
Ha, kamida 5% ulushga ega ishtirokchi tashabbus tarzidagi tekshiruvning buyurtmachisi boʻlishi mumkin (36-modda).
Leader Audit hamkori bilan uchrashuv belgilang
Birinchi konsultatsiya bepul. Xalqaro tajribaga ega mutaxassislardan biznes xatarlarini baholatib oling.