Jismoniy shaxslar uchun yer soligʻi: stavka, imtiyoz va muddatlar
Kim toʻlaydi, qanday hisoblanadi, kimlar ozod va qachon toʻlash kerak — Soliq kodeksi boʻyicha
Xizmatga oʻtish: Soliq konsaltingMaʼlumotlar rasmiy manba bilan solishtirilgan:
Yer soligʻini yer uchastkasi mulk, egalik, foydalanish yoki ijara huquqida boʻlgan jismoniy shaxslar va dehqon xoʻjaliklari toʻlaydi (Soliq kodeksi — SK, 433-modda). Soliqni soliq organlari hisoblaydi va toʻlov xabarnomasini yuboradi — oʻzingiz hisobot topshirmaysiz (439-modda).
Quyida — baza, stavkalar, imtiyozlar va toʻlov muddatlari.
Soliq bazasi
- yer uchastkasining maydoni — koʻchmas mulkka boʻlgan huquqlarni roʻyxatdan oʻtkazuvchi organ maʼlumotlari boʻyicha (SK 435-modda);
- qishloq xoʻjaligi yerlari va dehqon xoʻjaligi uchun — yerning normativ qiymati;
- meros boʻyicha uy bilan birga oʻtgan uchastka uchun soliq merosxoʻrlardan meros qoldiruvchining majburiyatlari hisobga olingan holda undiriladi (433-modda).
Bazaviy stavkalar (1 kv. m uchun, soʻmda)
Aniq stavkani viloyat Kengashlari bazaviy stavkaga 0,5–2,0, tuman va shahar Kengashlari esa 0,7–3,0 koeffitsiyentlarni qoʻllab belgilaydi (437-modda). Shuning uchun toʻlov xabarnomasidagi summa bazaviy stavkadan farq qilishi mumkin.
- Poytaxt: 1-zona — 1 856, 2-zona — 1 574, 3-zona — 1 290, 4-zona — 1 014, 5-zona — 725 (SK 437-modda);
- Andijon, Namangan, Samarqand viloyatlari — 463;
- Fargʻona viloyati va poytaxt atrofidagi viloyat — 392;
- Qoraqalpogʻiston, Buxoro, Jizzax, Qashqadaryo, Navoiy, Xorazm — 377;
- Surxondaryo — 353; Sirdaryo — 297.
Kimlar ozod qilinadi
- «Oʻzbekiston Qahramoni», Sovet Ittifoqi Qahramoni, Mehnat Qahramoni unvoni egalari, Shon-sharaf ordenining uch darajasi bilan taqdirlanganlar (SK 436-modda);
- urush nogironlari va qatnashchilari hamda ularga tenglashtirilgan shaxslar;
- I va II guruh nogironligi boʻlgan shaxslar;
- yolgʻiz pensionerlar;
- boquvchisini yoʻqotgan koʻp bolali oilalar.
Hisoblash va toʻlash muddatlari
- Soliq organlari har yili 1-martdan kechiktirmay toʻlov xabarnomasini topshiradi — imzo qarshi, shaxsiy kabinetga, SMS yoki soliq organlarining mobil ilovasiga (SK 439-modda).
- Soliq teng ulushlarda 15-aprel va 15-oktabrgacha toʻlanadi (440-modda).
- Yil davomida berilgan uchastka uchun soliq berilgan oydan keyingi oydan boshlab toʻlanadi (440-modda).
- Maydon oʻzgarsa yoki imtiyoz huquqi paydo boʻlsa, soliq organi bir oy ichida qayta hisoblaydi (439-modda).
Misol
Shartli raqamlar: Samarqand viloyatidagi 600 kv. m uchastka, mahalliy koeffitsiyentlar 1,0 deb faraz qilinsa: 600 × 463 = 277 800 soʻm yiliga — 15-aprelgacha 138 900 soʻm va 15-oktabrgacha 138 900 soʻm.
Soliqlarni tekshirib beramiz
Toʻlov xabarnomasi, imtiyoz va mol-mulk soliqlari boʻyicha maslahat beramiz.
Xizmatga oʻtish: Soliq konsaltingKoʻp beriladigan savollar
Jismoniy shaxs yer soligʻini qachon toʻlaydi?
Teng ulushlarda 15-aprel va 15-oktabrgacha (SK 440-modda).
Yer soligʻi boʻyicha hisobot topshirish kerakmi?
Yoʻq, soliqni soliq organlari hisoblaydi va 1-martgacha toʻlov xabarnomasini yuboradi (SK 439-modda).
Kimlar yer soligʻidan ozod?
Qahramonlar, urush nogironlari va qatnashchilari, I–II guruh nogironligi boʻlganlar, yolgʻiz pensionerlar va boquvchisini yoʻqotgan koʻp bolali oilalar (SK 436-modda).
Shuningdek oʻqing
- STIR (INN): oʻz raqamingizni bilish va kontragentni tekshirish
- Oʻzbekistonda soliq turlari va stavkalari 2026
- Soliq qarzini tekshirish: qayerda koʻrish va qarz boʻlsa nima boʻladi
- Soliq kalendari 2026: hisobotlar va toʻlovlar muddati
- MChJ ochish 2026: masʼuliyati cheklangan jamiyatni roʻyxatdan oʻtkazish
- YaTT ochish 2026: yakka tartibdagi tadbirkor sifatida roʻyxatdan oʻtish
Manbalar
- Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi — 433, 435–437, 439, 440-moddalar
Leader Audit hamkori bilan uchrashuv belgilang
Birinchi konsultatsiya bepul. Xalqaro tajribaga ega mutaxassislardan biznes xatarlarini baholatib oling.
